"Fa şəbəkəsi" yenidən populyarlaşır, amma bu dəfə açıq-aşkar fərqlidir

Sonda, blokçeyn sadəcə arxa planda yer alan bir hissə ola bilər; indiki meyllər də artıq bu istiqamətdədir.

Yazıçı: Blokçeyn Şövalyesi

Son illərdə blokçeyn sahəsində açıq qalan əsas suallardan biri budur: öncə zənciri yaratmalı, sonra istifadəçiləri tapmalı, yoxsa əvvəl istifadəçi və biznes tapılıb, sonda zəncir qurulmalıdır? Son illərin inkişafında demək olar ki, hər zaman birincisi üstünlük təşkil edirdi.

Yeni bir zəncir buraxmaq, ekosistem fondları yaratmaq, tərtibatçıları cəlb etmək, təşviq və airdroplar vermək, sonra isə istifadəçiləri cəlb etməyə çalışmaq – bu model son illərdə sahənin standartına çevrilmişdi.

Ancaq problemlər getdikcə daha aşkar olur: bir zəncirin istifadəçisi olmaya bilər, bir yığın layihənin isə gəliri omaya bilər və texniki göstəricilər nə qədər yaxşı olsa da, bu heç də istifadəçinin gələcəyi anlamına gəlmir; bu tip nümunə çoxdur.

Bax, Robinhood-un son addımı isə fərqli bir yanaşma təklif edir. Robinhood onsuz da çoxlu sayda istifadəçi, inkişaf etmiş ticarət sistemi və real kapital axınına malikdir.

Belə bir baza üzərində RH Chain-i işə salmaq əsasən zənciri sadəcə yaratmaq üçün deyil, artıq mövcud olan ticarət və aktivləri tədricən blokçeynə daşımaq üçündür.

Ona görə də Robinhood ənənəvi açıq zəncir məntiqi ilə hərəkət edib texniki inkişafdan ekosistem layihələrinin həyata keçirilməsinədək, və istifadəçi cəlbinə qədər addım-addım getmir; əksinə, əvvəl istifadəçi və əməliyyat ehtiyacı mövcuddur, sonra isə blokçeyn yeni infrastruktur kimi əlavə edilir.

Başqa sözlə, burada zəncir başlanğıc yox, nəticədir. Eyni yanaşmanı sabitkoin nəhəngi Circle də Arc ilə izləyir.

Circle tərəfindən paylaşılan məlumata görə, Arc-ın əsas şəbəkəsi 16 sentyabrda istifadəyə veriləcək və bu şəbəkə maliyyə sektoruna yönələn açıq şəbəkə kimi sabitkoin, ödəniş, hesablaşma və şəbəkə maliyyə səhnələrinə xidmət edəcək.

Circle üçün əsas məsələ şirkətin tanınıb-tanınmaması yox, bu aktiv və vəsait axınını maliyyə sahəsi üçün daha uyğun infrastruktura necə daşımaqdır.

Buna görə də Arc sadəcə yeni bir universal Layer1 yaratmaq deyil. Hal-hazırda Circle 100-dən çox təşkilat və ekosistem iştirakçısının Arc-ın qurulması və yoxlanmasında iştirak etdiyini elan edib.

Robinhood-un əlində olan – investisiya istifadəçiləri və ticarət səhnələri, Circle-un əlində isə sabitkoin, ödəniş şəbəkəsi və maliyyə institutlarıdır.

Hər iki şirkətin resursları fərqlidir, lakin seçdikləri yol getdikcə oxşar olur; istifadəçi, kapital və əməliyyat artıq müəyyən miqyasa çatdıqda, blokçeyn sadəcə texniki layihə deyil, biznes infrastrukturunun bir parçasına çevrilə bilər.

Əvvəllər sektor blokçeyni müzakirə edərkən əsas diqqət TPS, Gas haqları və cross-chain qabiliyyətinə olurdu, amma real maliyyə əməliyyatları blokçeyndə baş verdikdə tələblər daha spesifik olur.

Fərqli bizneslər üçün sürət, xərc, məxfiilik, icazə və təhlükəsizlik tələbi eyni deyil. Universal açıq zəncir əsas qabiliyyət verə bilər, ancaq bütün maliyyə əməliyyatları üçün mükəmməl uyğun gəlmir.

Gələcək blokçeyn bazarında böyük ehtimalla yalnız bir neçə super zəncir qalmayacaq, həmçinin hər bir layihənin ayrıca öz zəncirini işə salması da gözlənilmir.

Çox güman ki, böyük şəbəkələrin bir hissəsi açıq ekosistem və likvidlik mərkəzi kimi çıxış edəcək, çoxlu istifadəçi, aktiv və əməliyyata malik şirkətlər isə öz bizneslərinə uyğun blokçeyn şəbəkələri qurmağa başlayacaqlar.

Gələcəkdə blokçeyn daha az hallarda ayrıca məhsul kimi qəbul ediləcək, istifadəçi də artıq hansı zəncirdə işlədiyini düşünməyə ehtiyac duymayacaq və blokçeyn sadəcə arxa plandakı bir hissəyə çevriləcək; bu artıq açıq trenddir.