ABŞ-da ev tikinti şirkətlərinin inamı gözləniləndən daha çox azalaraq son 14 ilin ən aşağı səviyyəsinə düşdü, yüksək faiz dərəcələri və maliyyət təzyiqləri ikiqat təsir göstərir.

ABŞ-da ev tikintisi bazarı davamlı təzyiqlərlə üz-üzədir, sahə üzrə inam sürətlə son on ildən artıq dövrün ən aşağı səviyyəsinə düşüb.

Amerika Milli Ev Tikintiçləri Assosiasiyası (NAHB) və Wells Fargo tərəfindən birgə yayımlanan ev bazarı inam indeksi bu ay 3 bənd azalaraq 29-a düşüb, bu da 2012-ci ilin iyun ayından bəri ən aşağı səviyyədir və Bloomberg-in sorğusunda iqtisadçıların gözlədiyi 31-lik orta dəyərdən aşağıdır. Bu indeks artıq iki ildən çoxdur ki, 50-lik hüdudun altındadır və bu, bazar şəraitinin qeyri-qənaətbəxş olduğunu düşünən tikintiçlərin çoxluqda olduğunu göstərir.

İpoteka faizlərinin 7%-dən artıq səviyyədə qalması, əmək qüvvəsi çatışmazlığı və yüksək tikinti xərcləri tikintiçilər üzərində təzyiqləri artırır. NAHB baş iqtisadçısı Robert Dietz bildirib:

"Ev bazarı hələ də təchizat tərəfli məhdudiyyətlər və əlçatanlıq problemlərinin mövcudluğu ilə səciyyələnir. Daha yüksək ipoteka faizləri, yüksək tikinti xərcləri və istehlakçı inamının zəifləməsi daha çox potensial alıcının gözləmə mövqeyində qalmasına səbəb olur."

Bazar bu sektorun perspektivinə münasibətdə bədbindirkini saxlayır. Ev tikintiçiləri və tikinti materialları müəssisələrini izləyən iShares ABŞ Ev Tikintisi ETF son üç ayda davamlı geriləyib.

NAHB hesabata görə, cari satış alt indeksi 33-ə enib ki, bu da son 14 ilin ən aşağı həddidir; növbəti altı ay üçün satış gözləntiləri indeksi isə 2022-ci ilin noyabrından bəri ən zəif səviyyəyə düşüb; potensial alıcı axını indeksi isə COVID-19 pandemiyasının ilk dönəmindən bəri ən aşağı nöqtəsinə enib.

Bir neçə göstəricinin eyni zamanda pisləşməsi, tikintiçilərin yaxın gələcəkdə bazarın inkişafına dair ümumilikdə bədbin proqnozlarının olduğunu əks etdirir. Borclanma xərcinin artması ev alıcılarına tələbi davamlı şəkildə sıxışdırır, yeni ev ehtiyatları isə yüksək səviyyədə qalır; təklif və tələb tərəflərindəki bu ikili təzyiq bazar üçün nəzərəçarpacaq yük yaradır.

Tələb zəiflədiyi üçün tikintiçilər müştəri cəlbi üçün stimullaşdırıcı tədbirləri artırmağa məcbur olurlar. NAHB-in araşdırmasına əsasən, qiymət endirimi edən tikintiçilərin payı 43%-ə yüksəlib, təxminən üçdə iki tikintiçi bu ay müxtəlif stimullaşdırıcı tədbirlərdən istifadə edib və bunun nəticəsində əməliyyat mənfəət marjası daralıb.

Regionlara görə baxıldıqda, Cənub bölgəsində tikintiçilərin inamı 2012-ci ilin ortalarından bəri ən aşağı səviyyəyə düşüb, Qərbdə inam indeksi isə 10 bənd azalaraq 2011-ci ilin sonundan bəri ən zəif səviyyəyə geriləyib; Orta Qərbdə də inam bir qədər azalıb, yalnız Şimal-Şərqdə cüzi artım qeydə alınıb.

Bazar ertəsi ABŞ Federal hökuməti mənzil tikintisinin başlanması və tikinti icazələri göstəricilərini açıqlayacaq, Amerika Milli Daşınmaz Əmlak Agentləri Assosiasiyası (NAR) isə ötən ay bağlanan ev alqı-satqı müqavilələrinin statistikasını yayımlayacaq; bazar bu məlumatlardan ev bazarındakı əhval-ruhiyyə barədə əlavə siqnallar əldə etməyə çalışacaq.