Nagpapatuloy ang tensyon sa Hormuz sa pagitan ng US at Iran, iginiit ng Iran na inatake ng misil ng US military ang isang oil tanker malapit sa Kharg Island

Muling lumawak ang sigalot militar ng Amerika at Iran patungo sa paligid ng mga pangunahing pasilidad ng pag-export ng langis ng Iran.

Noong gabi ng Setyembre 8, Martes, ayon sa balita mula sa Balitang Pandaigdig ng China na isinangguni ang panig ng Iran, isang oil tanker ng Iran ang inatake ng misayl ng hukbong-dagat ng Estados Unidos sa layong halos 4 na milya mula sa Kharg Island ng Iran. Ayon sa lokal na impormante, walang nasawi sa pangyayari, ang mga tripulante ng oil tanker ay kasalukuyang inilikas, at ang mga kaugnay na ahensya ay iniimbestigahan pa ang partikular na kalagayan ng insidente. Sa kasalukuyan, wala pang pahayag ang opisyal na panig ng Iran at Amerika ukol dito.

Ayon sa ulat ng Iranian media na Tasnim, isang maliit na oil tanker ng Iran ang tinamaan ng fire mula sa hukbong militar ng Estados Unidos na nasa loob ng sakop ng anchorage area ng Kharg Island, mga apat na milya ang layo mula sa nasabing isla, at kasalukuyang wala pang nasawi at ang mga manggagawa ng tanker ay inilikas.

Matapos kumalat ang nasabing balita noong kalagitnaan ng sesyon ng US stock market noong Martes, tumaas ang paggalaw ng presyo sa pandaigdigang pamilihan ng krudong langis. Ang intraday gain ng US WTI crude oil ay muling lumagpas sa 2%, halos umabot ng 94 dolyar; ang Brent crude oil ay tumaas ng mahigit 1% at isang beses umabot malapit sa 99 dolyar.

Sa gitna ng patuloy na tumitinding sigalot sa Gitnang Silangan at abala sa transportasyon sa Hormuz Strait, nananatili ang presyo ng langis malapit sa pinakamataas na antas nitong mga huling linggo. Noong Martes sa kalagitnaan ng sesyon ng EU stock market, tumaas ang presyo ng US oil sa mahigit 94.70 dolyar na siyang pinakamataas sa loob ng tatlong buwan, at ang Brent oil ay tumaas sa mahigit 99.40 dolyar, pinakamataas din simula noong tatlong buwan na nakalipas.

Muling inatake ang oil tanker malapit sa Kharg Island, umiinit ang tensyon ng Amerika at Iran sa karagatan

Ang Kharg Island ay isa sa pinakamahalagang terminal ng pag-export ng langis ng Iran, kaya ang pag-atake sa oil tanker sa paligid nito ay hindi lang tumutukoy sa pinsala sa isang barko, higit dito, pinagmamasdan ng merkado kung mas lalalim pa ang sigalot ng Amerika at Iran na maaaring magbanta sa kakayahan ng Iran na mag-export ng langis.

Ayon sa media ng Iran, ang inatakeng oil tanker ay nasa sakop ng anchorage area ng Kharg Island. Ayon naman sa balita ng China na isinangguni ang Iran, ang insidente ay naganap mga 4 na milya mula sa Kharg Island, at kasalukuyang inililikas ang mga tripulante, kung saan wala pang ulat ng nasawi. Sabi naman ng Fox News ng Amerika, inatake ng militar ng Amerika ang ilang target sa paligid ng Kharg Island, at ilang oil tanker ng Iran ang kabilang sa pinuntirya.

Ang balitang ito ay konektado sa mga naganap na sigalot militar sa paligid ng Kharg Island nitong mga nagdaang araw.

Noong Setyembre 5, Sabado, may naiulat na pagsabog sa paligid ng Kharg Island, at ayon sa US Central Command, inatake ng pwersa ng Amerika ang tatlong oil tanker ng Iran, kabilang ang isang barko na malapit sa Kharg Island. Sinabi ng panig ng Amerika na una nang inatake ng Iranian Islamic Revolutionary Guard Corps ang dalawang barkong pandigma ng Amerika gamit ang mga misayl.

Ayon din sa ulat, inakusahan ng militar ng Amerika ang tatlong inatake nilang oil tanker ng Iran na nagbibigay ng pondo sa mga regional proxy ng Iranian Revolutionary Guard.

Kaya kung makukumpirma ang pinakahuling naiulat na atake ayon sa Iran, nangangahulugan itong patuloy pa rin ang tensyon militar ng dalawang bansa kaugnay ng transportasyon ng langis ng Iran at nabigasyon sa Hormuz Strait.

Ipinahayag ng militar ng Iran na nahuli nila ang isang advanced na US unmanned submarine noong Martes

Bago pa man ang balita ng pag-atake sa oil tanker, naglabas din ang panig ng Iran ng isang mas may lalim na usaping militar.

Ayon sa Balitang Pandaigdig ng China, Setyembre 8, naglabas ng pahayag ang Iranian Islamic Revolutionary Guard Corps Navy na noong madaling araw ng araw na iyon, naaktuhan nilang mahuli ang isang advanced na unmanned submarine ng militar ng Amerika sa pasukan ng Hormuz Strait, sa pamamagitan ng isang “kumplikadong intelligence at operasyon,” at sinabing ilalabas ang kaugnay na larawan sa mga susunod na oras.

Sunod-sunod na iniulat ang balitang ito ng Iranian media.

Gayunpaman, may ibang paliwanag ang Amerika ukol sa tinutukoy na “pagkakahuli.” Ayon sa ilang US media na bumanggit sa US Central Command, ang naagaw ng Iran ay isang sira at hindi classified na unmanned underwater device, at hindi gaya ng inilarawan ng Iran na advanced military submarine.

Ibig sabihin, kasabay ng magkakasunod na insidente ng pag-atake sa oil tanker at unmanned submarine, lalo pang umiinit ang militar na tunggalian ng Amerika at Iran sa Hormuz Strait at mga karatig na karagatan.

Nagiging sentro ng sigalot ng Amerika at Iran ang Kharg Island

Ang pagiging sentro ng atensyon ng pamilihan sa Kharg Island ay sanhi ng hindi lang ito bilanggong export base ng Iran, kundi ito rin ang mahalagang tagpuan para masubaybay kung makakapasok pa ba ang Iranian crude oil sa international market.

Noong mga nakaraang ulat, ang Kharg Island ay pangunahing hub ng pag-export ng langis ng Iran, halos 90% ng krudo ng Iran ay dating iniluluwas mula rito; ngunit dahil sa isinagawang sea blockade ng Amerika at kaguluhan sa nabigasyon ng Hormuz Strait, naapektuhan na ang export ng langis ng Iran.

Sa mga huling araw, lalong lumalala ang pag-aalala sa merkado kung madadamay pa ang mga pasilidad ng pag-export ng langis ng Iran sa nagaganap na sigalot.

Bagaman sa balita nitong Martes, kahit na malaki ang abala sa supply ng langis sa Gitnang Silangan, hindi pa rin nalampasan ng presyo ng Brent crude oil ang 100 dolyar. Ilan sa mga dahilan nito ay ang patuloy pa ring transportasyon ng langis sa Hormuz Strait, paggamit ng mga alternatibong ruta ng ibang bansa sa Golpo, at pagtaas ng produksyon ng mga bansang hindi miyembro ng OPEC tulad ng Amerika, Canada, at Guyana.

Ngunit kung mas direktang sasapul ng mga kilos militar ng Amerika at Iran ang mga oil tanker, pantalan o mga pasilidad ng pag-export ng krudo malapit sa Kharg Island, maaaring mabago ang lohika ng pagpepresyo ng merkado—mula sa dating "risk ng sagabal sa supply", maaaring lumipat sa mas konkretong pangamba sa pagbaba ng aktwal na kapasidad ng pag-export.

Isang hakbang na lang ang layo ng Brent crude oil sa $100

Sa kasalukuyang konteksto, lalong naging sensitibo ang presyo ng langis sa anumang balitang militar may kaugnayan sa Iranian oil tanker at Kharg Island.

Bunsod ng lumalalang sitwasyon sa Gitnang Silangan, kinahapunan ng sesyon ng EU stock market noong Martes, lumagpas na sa 94.70 dolyar (WTI) at 99.40 dolyar (Brent) ang presyo ng krudong langis, at halos isang hakbang na lang ang layo ng Brent crude oil sa 100 dolyar.

Kung makakumpirma ang mas marami pang impormasyon ukol sa pag-atake sa oil tanker malapit sa Kharg Island, ang magiging sentrong tanong ng merkado ay: Lulubha pa ba ang sigalot ng Amerika at Iran mula sa pag-atake lamang sa mga target militar patungo sa tuloy-tuloy na pagkakadena ng mga pasilidad ng export ng langis ng Iran?

Ito rin ang magtatakda kung panandalian lang ba ang pagtaas ng presyo ng langis, o magbubukas ito ng mas malaking espasyo para lumampas pa ito sa 100 dolyar.