Liệu Donald Trump có thể tiếp quản Fed sau khi sa thải Lisa Cook?

Động thái của Tổng thống Trump nhằm sa thải Lisa Cook có thể là mảnh ghép cuối cùng mà ông cần để kiểm soát Fed. Nếu thành công, ông có thể tái cấu trúc FOMC và phê duyệt việc cắt giảm lãi suất mà không cần thay thế Powell.

Bảy Thống đốc kiểm soát Cục Dự trữ Liên bang và các Thống đốc Ngân hàng Khu vực, và Trump đã bổ nhiệm ba người trong số họ. Nếu một đa số mới phớt lờ tiền lệ, họ sẽ có quyền lực to lớn để thiết lập chính sách tài khóa.

Nước cờ mới của Trump với Fed

Tổng thống Trump đã nhiều lần tranh cãi với Chủ tịch Fed Jerome Powell, đe dọa sa thải ông vì các quyết định cắt giảm lãi suất. Fed vẫn kiên định, vì Tòa án Tối cao đã phán quyết rằng Tổng thống không thể sa thải Chủ tịch của tổ chức này.

Tuy nhiên, vào tối qua, Trump đã áp dụng một chiến lược mới, tiến hành sa thải một trong các Thống đốc của Fed, Lisa Cook.

Động thái này đặc biệt thú vị vì một số lý do. Trước hết, Cook hoàn toàn từ chối từ chức, khẳng định rằng Trump không có quyền lực này đối với Fed. Bà thậm chí còn lên kế hoạch kiện tụng. Hơn nữa, Powell đã chìa cành ô liu cho Trump vào tuần trước.

Vậy, tại sao sự đối đầu này lại xảy ra vào lúc này? Một số nhà phân tích TradFi đang gióng lên hồi chuông cảnh báo, cho rằng điều này có thể báo hiệu sự kết thúc của tính độc lập của Fed:

Đây là thời điểm quyết định cho .gov của Powell. Nếu họ không bảo vệ Lisa Cook và coi bà vẫn còn trong Hội đồng, cuộc chiến về Fed như một cơ quan độc lập sẽ chính thức kết thúc. Xem bài viết của tôi vào thứ Sáu.

— Nathan FOIA Tankus (@NathanTankus) August 26, 2025

Về cơ bản, Trump có thể đang thực hiện một kế hoạch để kiểm soát Fed mà không cần thực sự sa thải Powell. Cook là một trong bảy Thống đốc của Fed, được Tổng thống bổ nhiệm nhưng điều hành Fed một cách độc lập.

Họ cùng nhau phê duyệt các Chủ tịch Ngân hàng Khu vực của Fed và có quyền cách chức họ bất cứ lúc nào.

Tái cấu trúc tại FOMC?

Các Thống đốc và các Chủ tịch Khu vực cùng tạo thành FOMC. Nói cách khác, các Thống đốc có thể là công cụ để Trump tái cấu trúc mạnh mẽ Fed. Nếu Trump thành công trong việc loại bỏ và thay thế Cook, ông sẽ có thể thực hiện bất kỳ thay đổi nào mà mình mong muốn.

Cụ thể, ông đã bổ nhiệm hai trong số bảy Thống đốc trong nhiệm kỳ đầu tiên, đề cử người thứ ba trong năm nay, và người thay thế Cook sẽ là người thứ tư. Jim Bianco, một nhà phân tích tài chính, đã phân tích cách điều này có thể trao quyền lực mới cho Trump:

“Tất cả các Chủ tịch Ngân hàng Khu vực đều là nhân viên ‘tùy ý’ của Hội đồng Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang, nghĩa là hội đồng có thể bỏ phiếu loại bỏ họ vì bất kỳ lý do gì, hoặc không cần lý do, bất cứ khi nào họ muốn. Hội đồng Thống đốc Fed chưa bao giờ bỏ phiếu ‘không’ đối với một Chủ tịch Ngân hàng Khu vực, chứ chưa nói đến việc loại bỏ một người. Tuy nhiên, đã có hai thống đốc từng bỏ phiếu trắng,” Bianco cho biết.

Trong 112 năm lịch sử của Fed, lần duy nhất có bỏ phiếu trắng là khi hai người được Trump bổ nhiệm từ chối bỏ phiếu cho Austan Goolsbee, một đảng viên Dân chủ, vào năm 2023.

Nói cách khác, quyền sa thải các Chủ tịch Ngân hàng Khu vực chưa từng được sử dụng, nhưng nó vẫn rất thực tế. Truyền thống và tiền lệ là những thứ duy nhất giữ nó trong khuôn khổ, và chúng đã bị phá vỡ.

Nếu Trump thay thế Cook, các Thống đốc này có thể nhanh chóng thay thế các thành viên Đảng Dân chủ trong FOMC. Nếu Tòa án Tối cao đồng ý sa thải Cook, sẽ không còn cơ chế pháp lý nào để chống lại quá trình này.

Vào thời điểm đó, Trump về cơ bản có thể ra lệnh cho Fed cắt giảm lãi suất, dù Powell có đồng ý hay không.

Crypto có thể phản ứng thế nào trước kịch bản Fed?

Vậy điều này có ý nghĩa gì đối với crypto? Trước hết, các kế hoạch này sẽ mất vài tháng để phát huy hiệu quả, bất kể điều gì xảy ra. Việc cắt giảm lãi suất là tín hiệu tích cực cho crypto, và Fed có thể điều chỉnh chính sách kinh tế phù hợp hơn với nhu cầu của ngành này.

Nói cách khác, kế hoạch này có thể tạo ra cơ hội đầu tư crypto chưa từng có tiền lệ.

Tuy nhiên, điều này còn phụ thuộc vào việc hệ thống có giữ được sự ổn định hay không. Việc cắt giảm lãi suất cũng báo hiệu sự bất ổn kinh tế, và hiện tại có rất nhiều dấu hiệu tiêu cực trên thị trường Mỹ.

Nếu Trump ra lệnh cho Fed ưu ái ngành crypto trong ngắn hạn, Fed có thể sẽ hết công cụ để đối phó với một cuộc suy thoái thực sự.

Nói cách khác, ngành crypto không nên quá phấn khích về việc Trump kiểm soát Fed. Điều này có thể gây ra nhiều vấn đề, ngay cả từ góc độ nội địa Mỹ, chưa kể đến các khoản đầu tư quốc tế hoặc thị trường trái phiếu.

Một Fed mang tính đảng phái sẽ phá vỡ các quy tắc cơ bản trong chính sách tài khóa của Mỹ, và bất cứ điều gì cũng có thể xảy ra sau đó.