Thị trường lao động Mỹ bước vào "thời điểm giảm tốc"! Tuần tới còn 800 nghìn việc làm chờ được điều chỉnh giảm?

Nếu dự báo về tăng trưởng việc làm ở Mỹ trong tháng 8 không quá nóng cũng không quá lạnh và tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,3% là chính xác, điều đó sẽ xác nhận sự yếu kém của thị trường lao động và gần như chắc chắn việc Fed sẽ cắt giảm lãi suất trong tháng này.

Báo cáo việc làm rất được chú ý này của Bộ Lao động Mỹ sẽ được công bố vào thứ Sáu, sau khi có tin trong tuần này rằng số người thất nghiệp trong tháng 7 lần đầu tiên vượt quá số vị trí tuyển dụng kể từ đại dịch Covid-19.

Hiện tại, tăng trưởng việc làm ở Mỹ dường như đã rơi vào trạng thái “chững lại”, các nhà kinh tế cho rằng nguyên nhân là do chính sách thuế nhập khẩu toàn diện của Tổng thống Trump và các biện pháp mạnh tay đối với nhập cư đã làm giảm nguồn cung lao động. Sự yếu kém của thị trường lao động chủ yếu đến từ phía tuyển dụng.

Việc áp thuế của Trump đã đẩy mức thuế nhập khẩu trung bình của Mỹ lên mức cao nhất kể từ năm 1934, điều này từng làm dấy lên lo ngại về lạm phát trên thị trường và khiến Fed tạm dừng chu kỳ cắt giảm lãi suất.

Ngay khi một số bất ổn về chính sách thương mại bắt đầu tan biến do phần lớn thuế quan đã được áp dụng, một tòa án phúc thẩm của Mỹ lại phán quyết rằng phần lớn các mức thuế của chính quyền Trump là bất hợp pháp, khiến các doanh nghiệp tiếp tục rơi vào trạng thái thay đổi liên tục.

Ron Hetrick, nhà kinh tế lao động cao cấp của Lightcast, cho biết: “Sự bất ổn là kẻ giết chết thị trường lao động, chúng tôi có rất nhiều công ty tạm dừng tuyển dụng vì thuế quan, tạm dừng vì các động thái không chắc chắn của Fed.”

Các nhà kinh tế dự đoán, trong tháng trước số lượng việc làm phi nông nghiệp sẽ tăng thêm 75.000, so với mức tăng 73.000 trong tháng 7. Họ cho rằng, xét đến nguồn cung lao động giảm, mức tăng trưởng việc làm này thực tế hơn. Dự báo của các nhà kinh tế dao động từ không có việc làm mới cho đến tạo ra 144.000 vị trí mới.

Việc điều chỉnh số lượng việc làm trong tháng 6 và tháng 7 sẽ được theo dõi sát sao. Trước đó, dữ liệu việc làm trong tháng 5 và tháng 6 đã bị điều chỉnh giảm mạnh tổng cộng 258.000, điều này đã khiến Trump tức giận vào tháng trước. Trump đã nhân cơ hội này sa thải Giám đốc Cục Thống kê Lao động Erika McEntarfer và cáo buộc bà làm giả số liệu việc làm.

Các nhà kinh tế đã lên tiếng bảo vệ McEntarfer và cho rằng việc điều chỉnh là do mô hình “sống chết doanh nghiệp”, đây là phương pháp mà Cục Thống kê Lao động sử dụng để ước tính số lượng việc làm tăng hoặc giảm trong một tháng do doanh nghiệp mở cửa hoặc đóng cửa.

Ernie Tedeschi, Giám đốc kinh tế của Phòng thí nghiệm Ngân sách Đại học Yale, cho biết: “Chúng ta đang ở trong một thị trường lao động có tỷ lệ nghỉ việc thấp, không có nhiều hoạt động tuyển dụng hay sa thải lớn. Vì vậy, tăng trưởng việc làm mà chúng ta thấy trong nền kinh tế chủ yếu được thúc đẩy bởi số lượng doanh nghiệp mới ra đời ròng, nhưng đây lại chính là phần dữ liệu được bổ sung nhiều nhất. Nó nhạy cảm nhất với việc điều chỉnh vì đây là kết quả được Cục Thống kê Lao động mô hình hóa rõ ràng, chứ không phải là thứ họ có thể khảo sát trực tiếp.”

Trong quý II, Mỹ trung bình chỉ tạo thêm 35.000 việc làm mỗi tháng, trong khi cùng kỳ năm 2024 là 123.000 việc làm.

Lại sắp điều chỉnh giảm 800.000?

Khi Cục Thống kê Lao động công bố ước tính điều chỉnh sơ bộ về mức việc làm trong 12 tháng tính đến tháng 3 vào thứ Ba tuần tới, tăng trưởng việc làm chậm lại rất có thể sẽ được xác nhận.

Dựa trên dữ liệu hiện có từ Khảo sát Việc làm và Tiền lương Hàng quý (QCEW), các nhà kinh tế ước tính mức việc làm có thể bị điều chỉnh giảm tới 800.000. Dữ liệu QCEW được lấy từ các báo cáo của chủ lao động gửi cho chương trình bảo hiểm thất nghiệp của bang.

Trump đã đề cử E.J. Antoni, nhà kinh tế trưởng của tổ chức tư tưởng bảo thủ Heritage Foundation, làm lãnh đạo Cục Thống kê Lao động. Antoni từng viết các bài bình luận chỉ trích cơ quan này, thậm chí đề xuất tạm dừng công bố báo cáo việc làm hàng tháng, và bị các nhà kinh tế thuộc nhiều trường phái chính trị coi là ứng viên không đủ năng lực.

Tedeschi nói: “Niềm tin vào các con số này sẽ phụ thuộc vào việc vị giám đốc này có được coi là người phi đảng phái, coi trọng tính độc lập của Cục Thống kê Lao động và mong muốn công bố sự thật tuyệt đối, thay vì đáp ứng áp lực chính trị hay không.”

Trong quý II, Mỹ đã giảm 800.000 lao động, nguyên nhân là do các cuộc truy quét nhập cư và hàng trăm nghìn người nhập cư bị chấm dứt tình trạng pháp lý tạm thời. Nguồn cung lao động ngày càng thu hẹp không chỉ kìm hãm tăng trưởng việc làm mà còn ngăn tỷ lệ thất nghiệp tăng mạnh. Dự kiến tỷ lệ thất nghiệp đã tăng từ mức 4,2% trong tháng 7.

Các nhà kinh tế ước tính, nền kinh tế cần tạo ra từ 50.000 đến 75.000 việc làm mỗi tháng để theo kịp tốc độ tăng dân số trong độ tuổi lao động.

Chủ tịch Fed Powell đã ám chỉ vào tháng trước rằng Fed có thể cắt giảm lãi suất vào tháng 9, ông thừa nhận rủi ro đối với thị trường lao động đang gia tăng, nhưng cũng bổ sung rằng lạm phát vẫn là một mối đe dọa. Kể từ tháng 12 năm ngoái, Fed đã giữ lãi suất qua đêm chuẩn trong khoảng 4,25%-4,50%.

Số việc làm mới có thể vẫn tập trung vào ngành chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ xã hội. Tuy nhiên, các tín hiệu cảnh báo đang xuất hiện, dữ liệu của chính phủ công bố hôm thứ Tư cho thấy số vị trí tuyển dụng trong ngành này đã giảm hai tháng liên tiếp trong tháng 7.

Cuộc đình công của 3.200 công nhân Boeing có thể làm giảm số lượng việc làm trong ngành sản xuất, ngành vốn đã chịu áp lực từ thuế quan. Trong bối cảnh Nhà Trắng cắt giảm chi tiêu, dự kiến số việc làm trong chính phủ liên bang sẽ tiếp tục giảm.

Veronica Clark, nhà kinh tế của Citigroup, cho biết: “Chúng tôi thấy ngày càng nhiều bằng chứng cho thấy nhu cầu lao động tiếp tục suy yếu trong tháng 8, thị trường và các quan chức Fed đã đánh giá thấp rủi ro sa thải trong năm nay.”