Elon Musk có thể thúc đẩy việc sáp nhập SpaceX với Tesla, tạo thành tập đoàn công nghệ trị giá 4.000 tỷ USD

Theo Thời báo New York, ngày 18 tháng 6 tin tức, sau khi SpaceX hoàn thành IPO lớn nhất lịch sử, phố Wall dự đoán bước tiếp theo của Musk có thể là sáp nhập SpaceX với Tesla, tạo thành một tập đoàn công nghệ trị giá khoảng 4 nghìn tỷ USD. Nhà đầu tư, nhà phân tích và các giám đốc của SpaceX đều công khai thảo luận về lợi ích của thương vụ này, hai công ty từ lâu đã chia sẻ các giám đốc điều hành và nguồn lực, đồng thời cùng phát triển các dự án hàng tỷ đô la.

Do Musk đồng thời kiểm soát SpaceX và nắm giữ cổ phần lớn nhất của Tesla, việc sáp nhập thực chất là giao dịch với chính mình, có thể dẫn đến kiện tụng pháp lý. Tuy nhiên, các chuyên gia pháp lý chỉ ra rằng, cả Tesla và SpaceX đều đăng ký tại bang Texas, luật công ty của bang này yêu cầu cổ đông nắm ít nhất 3% cổ phần mới được quyền khởi kiện; với vốn hóa hiện tại của Tesla là 1,5 nghìn tỷ USD, người phản đối phải sở hữu 45 tỷ USD cổ phần — một ngưỡng cực cao. Chuyên gia quản trị doanh nghiệp Đại học Delaware, Charles Elson, nhận xét rằng Musk “gần như có thể làm bất cứ điều gì anh ấy muốn.”

Nếu sáp nhập thành công, dự kiến SpaceX với quy mô lớn hơn sẽ thâu tóm Tesla theo hình thức trao đổi cổ phần. Các lĩnh vực kinh doanh của tập đoàn mới sẽ bao gồm sản xuất tên lửa, trí tuệ nhân tạo, dịch vụ vệ tinh Internet Starlink, xe điện, sản xuất pin, phần cứng năng lượng mặt trời cũng như mạng xã hội X, và tham gia vào các dự án tiên tiến như trung tâm dữ liệu quỹ đạo, taxi tự lái và robot hình người.

Theo luật Texas, Tesla cần hai phần ba cổ đông chấp thuận phương án sáp nhập. Hiện tại Musk kiểm soát khoảng 20% quyền biểu quyết và phần lớn các cổ đông khác đều ủng hộ mạnh mẽ ông, vừa mới đây họ đã thông qua gói đãi ngộ gần 1 nghìn tỷ USD cho ông. Ban giám đốc Tesla cũng lâu nay ủng hộ Musk, SpaceX vừa bổ nhiệm Roelof Botha, cộng sự cũ từ PayPal của Musk, làm giám đốc hôm thứ Tư.

Chủ tịch SpaceX Gwynne Shotwell không phủ nhận tin đồn sáp nhập, tuần trước bà nói với CNBC rằng việc sáp nhập “có thể sẽ giúp Elon dễ thở hơn”, đồng thời thừa nhận hai công ty “có sự cộng hưởng”. Hồ sơ quản lý của SpaceX cũng thừa nhận khả năng sáp nhập, đồng thời cảnh báo về những thách thức trong quá trình hợp nhất. Hiện Musk nắm hơn 82% quyền biểu quyết ở SpaceX nhờ loại cổ phiếu đặc biệt có quyền biểu quyết gấp 10 lần, nên việc sáp nhập chỉ cần một mình ông chấp thuận là đủ.

Giám đốc đầu tư của ARK, Tasha Keeney, cho rằng chuyên môn về bán dẫn và trung tâm dữ liệu của Tesla phù hợp với kế hoạch trung tâm dữ liệu quỹ đạo của SpaceX, nhưng bà muốn chứng kiến trước sự trưởng thành của mảng taxi tự lái của Tesla. Dù các luật sư và chính trị gia có thể tìm cách ngăn cản, các chuyên gia nhận định chỉ cần vận hành công ty tốt và giá cổ phiếu liên tục tăng, các vụ kiện về lừa đảo chứng khoán khó thành công. Về lý thuyết, cơ quan quản lý liên bang có thể phản đối với lý do chống độc quyền hoặc an ninh quốc gia, nhưng do mối quan hệ thân thiết giữa chính quyền Trump và Musk, dự kiến trở ngại từ các nhà chức trách Mỹ không lớn.