Dòng tàu qua Hormuz dần trở lại, nhưng tranh chấp phí lưu thông và rủi ro của tuyến đường vẫn chưa được giải quyết

⑴ Sau khi Mỹ và Iran ký thỏa thuận tạm thời, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz dần phục hồi, từ thứ Sáu đến Chủ nhật tuần trước đã ghi nhận tổng cộng 71 tàu qua lại, đạt đỉnh vào thứ Bảy với 35 tàu, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức bình quân trước chiến tranh khoảng 100 đến 130 tàu mỗi ngày, tuyến chính tiếp tục đóng cửa do chưa rà phá hết thủy lôi. ⑵ Tháng này, Iran thành lập cơ quan mới có kế hoạch thu phí lưu thông tàu thủy, trong khi Trump đe dọa rằng nếu không đạt thỏa thuận cuối cùng trong thời hạn đàm phán 60 ngày, phía Mỹ có thể tự thu phí. Các chuyên gia hàng hải cho biết bất kỳ cơ chế thu phí đơn phương nào đều sẽ đảo lộn thông lệ quốc tế hàng hải hàng chục năm qua, đồng thời có dấu hiệu vi phạm quyền qua lại vô hại được Công ước Luật Biển Liên Hợp Quốc bảo đảm. ⑶ Các học giả luật nhấn mạnh Hormuz là tuyến đường thủy tự nhiên, quyền lưu thông qua lại được luật pháp quốc tế bảo vệ, việc thu phí chỉ áp dụng đối với các tuyến đường thủy nhân tạo như kênh đào Panama; nếu Iran ép thu phí, phải thông qua Tổ chức Hàng hải Quốc tế điều chỉnh quy tắc tuyến đường, hơn nữa cả Mỹ và Iran đều không phải là thành viên của Công ước Luật Biển, khiến tranh chấp pháp lý càng phức tạp hơn. ⑷ Thỏa thuận tạm thời cho phép Iran kiểm soát eo biển trong 60 ngày, đồng thời cùng Oman và sáu quốc gia vùng Vịnh thảo luận cơ cấu quản lý tương lai, tuy nhiên thỏa thuận không bao gồm điều khoản miễn phí trong giai đoạn sau đàm phán; giới bảo hiểm và vận tải biển đều duy trì thái độ thận trọng trước tình hình hiện tại, dự tính lưu lượng hàng hóa số lượng lớn cần vài tháng nữa mới hồi phục về mức trước chiến tranh.