Kịch bản cuối cùng của Musk? Baird: Xác suất Tesla và SpaceX sáp nhập thành công trong vòng một năm rưỡi vượt quá 80%

Dự đoán sáp nhập hai tài sản lớn dưới trướng Elon Musk đang trở thành câu chuyện then chốt hỗ trợ giá cổ phiếu Tesla.

SpaceX tuần trước đã hoàn thành IPO lớn nhất trong lịch sử, trở thành tài sản có giá trị vốn hóa thị trường cao nhất của Elon Musk, khiến cổ đông Tesla chịu áp lực. Tuy nhiên, đợt IPO này cũng đã thắp lên một dự đoán khác trên phố Wall—các nhà đầu tư kỳ vọng cuối cùng Musk sẽ thúc đẩy việc hợp nhất giữa Tesla và SpaceX, tạo ra một “gã khổng lồ” công nghệ có thể sánh vai cùng Nvidia, Google và Apple.

Dự đoán này đã bắt đầu phản ánh vào giá thị trường. Giá cổ phiếu Tesla kể từ khi SpaceX lên sàn đã duy trì khá ổn định và vào thứ Hai đã trở lại mức 400 USD, giá cổ phiếu SpaceX vào thứ Ba đóng cửa tăng nhẹ 1% sau 3 phiên giảm liên tiếp, bốc hơi 600 tỷ USD giá trị vốn hóa, nhiệt tình hậu IPO tiếp tục hạ nhiệt.

Nhà phân tích Ben Kallo của Baird cho rằng sáp nhập là "kết cục tối thượng" và dự báo thương vụ sẽ hoàn thành trong 12 đến 18 tháng tới, với xác suất xảy ra vượt quá 80%.

Việc SpaceX lên sàn đã thay đổi logic kể chuyện về Tesla trên thị trường.

Giám đốc đầu tư Ivan Feinseth của Tigress Financial Partners cho rằng đợt IPO này là "chất xúc tác câu chuyện" cho Tesla. Dave Mazza, CEO của Roundhill Financial đồng thời là cổ đông Tesla, bày tỏ bây giờ so với trước IPO của SpaceX, ông càng tin tưởng hơn vào khả năng hai công ty sẽ tiến tới hợp nhất. Mazza cho biết:

"Nhiều năm qua, Tesla là con đường niêm yết duy nhất để hưởng premium từ Musk, nhưng hiện tại mọi chuyện khác rồi, SpaceX đang thể hiện rõ ràng hơn câu chuyện liên quan đến AI và không gian, giá Tesla duy trì trên 400 USD là bởi đang hình thành một mức premium sáp nhập."

Kallo viết trong báo cáo nghiên cứu rằng ngoài dự đoán sáp nhập với SpaceX, các yếu tố thúc đẩy tiềm năng của Tesla còn có tiến triển dự án robot Optimus, sự nới lỏng hơn nữa của cơ quan quản lý EU với tự động lái hoàn toàn, mở rộng kinh doanh Robotaxi tại Mỹ, thương mại hóa Tesla Semi cùng các sản phẩm mới từ mảng năng lượng.

Dù Tesla tập trung ô tô điện và robot hình người, SpaceX chú trọng tên lửa, vệ tinh và thám hiểm liên hành tinh, hai công ty không có nhiều giao thoa về mảng kinh doanh, nhưng trí tuệ nhân tạo đang trở thành mối liên kết cốt lõi giữa cả hai.

Tháng 2 năm nay SpaceX mua lại xAI, sau đó cùng Tesla liên doanh thành lập công ty sản xuất chip bán dẫn Terafab, tiến vào lĩnh vực chế tạo chip. Kallo chỉ ra, hai công ty đều có nhu cầu phát triển quy mô, sáp nhập sẽ "giúp cả hai tận hưởng lợi ích từ quy mô lớn hơn".

Thách thức trọng tâm của bất kỳ thương vụ sáp nhập nào là vấn đề định giá, và biến động mạnh về vốn hóa của SpaceX càng khiến vấn đề này thêm nhức nhối.

Nhà phân tích Seth Goldstein của Morningstar viết trong nghiên cứu trước IPO rằng định giá của SpaceX đã thay đổi rất lớn chỉ trong một năm qua: một năm trước vào khoảng 400 tỷ USD, đến tháng 2 năm nay, khi SpaceX mua lại xAI thì định giá đã tăng lên khoảng 1 nghìn tỷ USD, trong đó mảng AI được định giá khoảng 250 tỷ USD. Đến cuối phiên thứ Ba, vốn hóa thị trường của SpaceX đạt 2,05 nghìn tỷ USD. Goldstein viết:

"Xét diễn biến tăng vọt định giá SpaceX trước IPO, chúng tôi nghi ngại liệu các cổ đông Tesla có chấp nhận mua cổ phiếu SpaceX khi mức định giá của công ty này cao gấp nhiều lần so với Tesla hay không."

Ông cũng cho biết, khả năng cổ đông SpaceX hiện tại chấp nhận bán ra với mức chiết khấu lớn là không cao, nhưng nếu giá cổ phiếu giảm về vùng giá trị hợp lý quanh 63 USD thì mong muốn của cả hai bên có thể gia tăng.

Goldstein bổ sung, xét tốc độ hành động của Musk thường rất nhanh, "nếu thương vụ được hoàn tất trong vòng một năm thì cũng không quá ngạc nhiên".

Đằng sau dự đoán lạc quan về khả năng sáp nhập, rủi ro cũng không thể bỏ qua. Mazza của Roundhill nhận định:

"Nếu không đạt được thỏa thuận, Tesla sẽ không có lối tắt để đi, SpaceX giờ đây đã là đường độc lập để nhận premium Musk, Tesla không thể tiếp tục dựa vào hiệu ứng này, mà phải đạt được thành quả thực tiễn với các dự án Robotaxi và Optimus mới có thể chứng minh giá cổ phiếu là hợp lý."

Kallo của Baird dự báo sản lượng giao xe quý II của Tesla vào khoảng 392.900 chiếc, dữ liệu sẽ được công bố trước phiên giao dịch ngày 2 tháng 7; dự kiến tổng sản lượng năm 2026 đạt 1,68 triệu chiếc.