Lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran kết thúc, đây có phải là lần tăng cuối cùng của chỉ số đô la Mỹ?

Morning FX

Bản ghi nhớ ngừng bắn Mỹ-Iran chưa đầy một tháng đã bị dừng lại, khiến giá dầu quốc tế tăng mạnh hơn 11% trong hai ngày qua, mâu thuẫn cốt lõi phía sau là gì? Sẽ tác động thế nào đến thị trường ngoại hối?

1. Mâu thuẫn Mỹ-Iran chưa bao giờ thực sự kết thúc

Lần căng thẳng này bề ngoài xuất phát từ việc Iran tấn công ba tàu thương mại ở eo biển Hormuz vào thứ Ba, nhưng xét kỹ nguyên nhân, kết quả của cuộc đàm phán bản ghi nhớ sự hiểu biết lần này đối với Mỹ là rất bất lợi, có thể gọi là “giảm thiểu tổn thất chiến thuật”. So với thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 dưới thời Obama, bản ghi nhớ lần này tụt lùi nghiêm trọng ở hai phương diện:

• Giới hạn hạt nhân: Thời kỳ thỏa thuận hạt nhân Iran có các tiêu chuẩn định lượng nghiêm ngặt cho việc làm giàu urani/kho trữ/thết bị sản xuất v.v, và một khi bị phát hiện vi phạm sẽ tự động khôi phục trừng phạt; còn bản ghi nhớ này chỉ yêu cầu “không chế tạo vũ khí hạt nhân, giữ nguyên hiện trạng”, xử lý mơ hồ đồng nghĩa với không có hiệu lực thực tế.

• Đảo ngược trao đổi lợi ích: Thỏa thuận hạt nhân Iran yêu cầu Iran trước tiên phải hoàn thành các giới hạn, sau đó mới từng bước gỡ bỏ trừng phạt; trong khi bản ghi nhớ lần này lại ngược lại, gỡ bỏ phong tỏa trước rồi mới đàm phán chi tiết hạt nhân, trao lợi thế trước cho Iran, Iran sao còn muốn đàm phán tiếp nữa.

Tuy nhiên, điều tốt của bản ghi nhớ là không có bên thứ ba ký kết và giám sát, chi phí trở mặt thấp. Vì vậy Trump khi chịu áp lực lớn sẽ chọn ngừng bắn để xoa dịu tâm lý thị trường, và khi tâm lý thị trường bình ổn thì tranh thủ cứng rắn với Iran để tăng lợi thế cho đàm phán tiếp theo, đây là động thái hợp lý.

Hoặc, logic đơn giản hơn, phục vụ cho vị thế của ông ấy.

2. Ngừng bắn kết thúc, triển vọng sắp tới thế nào?

Đánh giá tổng thể: Cá nhân tôi cho rằng mục tiêu của Trump luôn là dùng đánh để thúc đẩy đàm phán, dựa vào tính cách kiểu TACO cố hữu cùng áp lực bầu cử giữa kỳ sắp tới, dù bản ghi nhớ kết thúc, căng thẳng Trung Đông chỉ tăng nhẹ, cũng khó quay lại tình hình nghiêm trọng tháng 3, giá dầu sắp tới khả năng dao động quanh mốc 80 USD, xác suất vượt 90 là không cao.

Đánh giá Dollar Index: Phải thừa nhận, xét về chênh lệch lãi suất, điều kiện thương mại và tâm lý phòng thủ rủi ro, Dollar Index hiện tại cùng lúc được hỗ trợ trên cả ba phương diện, nhưng khó để vượt ngưỡng 102. Yếu tố quan trọng hơn quyết định diễn biến tiếp theo của Dollar Index là dữ liệu CPI tháng 6 của Mỹ công bố vào thứ Ba tuần sau, hiện tại thị trường kỳ vọng CPI lõi cả năm ở mức 2,9%, theo tháng là 0,3%, thậm chí cao hơn mức tháng 5 một chút, nếu dữ liệu không đạt kỳ vọng, lãi suất USD giảm nhanh sẽ tác động mạnh hơn đến Dollar Index.

3. Tóm tắt

• Mỹ không nhận được gì từ bản ghi nhớ đầu tiên nên lật bàn, dùng lực lượng quân sự để thúc đẩy đàm phán là hành động hợp lý.

• Căng thẳng mới dự kiến sẽ nhẹ hơn nhiều so với tháng 3-4, không đủ để Dollar Index vượt 102, nếu CPI tháng 6 của Mỹ công bố vào tuần sau không đạt kỳ vọng, lãi suất USD giảm có thể tiếp tục khiến Dollar Index suy yếu.