CNY: Những lo ngại về cấu trúc đằng sau sự tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ

Morning FX

Tuần trước, dữ liệu xuất khẩu mạnh mẽ một lần nữa làm chấn động thị trường — tốc độ tăng trưởng xuất khẩu tháng 6 đạt 27%, thặng dư thương mại đạt 120 tỷ USD. Nhưng nếu phân tích kỹ lưỡng, thực ra xuất khẩu không đẹp như bề ngoài, đằng sau xuất khẩu mạnh mẽ là một số nguy cơ mang tính cấu trúc.

Tại sao lại nói như vậy? Trước tiên hãy xem phân bố về lượng và giá của xuất khẩu. Theo số liệu hải quan, từ tháng 1-5 năm nay, tốc độ tăng trưởng giá xuất khẩu hàng hóa của nước ta so với cùng kỳ năm ngoái từ -3,6% đã tăng lên 8,9%, đồng thời tốc độ tăng trưởng về lượng hàng hóa xuất khẩu so với cùng kỳ năm ngoái giảm từ 8,3% xuống còn 3,2%. Nói cách khác, yếu tố chính thúc đẩy xuất khẩu vượt kỳ vọng liên tục là do giá tăng chứ không phải do số lượng tăng.

Trong quá trình trao đổi với các đồng nghiệp ngành, một câu hỏi thường gặp là “Tỷ giá RMB tăng giá liệu có ảnh hưởng tiêu cực đến xuất khẩu không?” Câu hỏi này không dễ trả lời, nhưng một sự thật rõ ràng là tốc độ tăng trưởng về lượng xuất khẩu (3,2%) không đẹp như số liệu bề ngoài.

Một hiện tượng khác là, dù giá xuất khẩu có tăng nhưng phân bố là không đồng đều. Nghiên cứu dữ liệu giá xuất khẩu của 98 ngành hàng do hải quan thống kê cho thấy, số ngành có giá xuất khẩu giảm so với cùng kỳ chiếm đa số (70%), còn số ngành có giá xuất khẩu tăng so với cùng kỳ chỉ chiếm thiểu số (30%). Dù năm nay PPI toàn cầu tăng, số ngành có giá xuất khẩu tăng so với cùng kỳ nhiều hơn, nhưng phần lớn ngành xuất khẩu giá cả và lợi nhuận gộp vẫn chịu áp lực, sự phân hóa giá xuất khẩu “ba bảy” là rất rõ rệt.

Vậy ngành nào thực sự đang kéo giá xuất khẩu tăng lên? Tiêu biểu như chuỗi ngành hàng hóa cơ bản (đồng, thiếc, sản phẩm hóa học...) và chuỗi ngành AI (mạch tích hợp, module quang học...). Ngoài những ngành này, các ngành như dệt may, túi xách, thép, nông sản đều giảm giá xuất khẩu tổng thể.

Đối với thị trường ngoại hối, sự phân hóa về lượng và giá xuất khẩu, sự phân hóa ba bảy hàm ý điều gì?

Theo quan điểm của người viết, chuỗi xuất khẩu không phải là sự thịnh vượng đồng đều mà là sự phục hồi mang tính cấu trúc, điều này đồng nghĩa dòng kết ngoại tệ cũng dễ xuất hiện tính thời điểm và đột biến. Qua số liệu kết bán ngoại tệ mới nhất, hành vi doanh nghiệp thể hiện rõ nét tính thích ứng — tỷ lệ kết ngoại tệ kỳ hạn tăng so với năm ngoái, đồng thời sự quan tâm của doanh nghiệp với công cụ hoán đổi cũng tăng trở lại... Những tín hiệu trên cho thấy, đối với thị trường tỷ giá trong môi trường mới, nên sử dụng tổ hợp công cụ phòng ngừa rủi ro (thay vì chỉ dùng một công cụ đơn lẻ), đây có thể là lựa chọn phòng ngừa tốt hơn.

Tóm tắt lại nội dung chính hôm nay:

1, Xuất khẩu không đẹp như bề ngoài, phía sau sự mạnh mẽ của xuất khẩu là những nguy cơ cấu trúc. Yếu tố chính thúc đẩy xuất khẩu vượt kỳ vọng liên tục là giá tăng chứ không phải số lượng tăng, hơn nữa giá xuất khẩu cũng tồn tại sự phân hóa ba bảy rõ rệt — phần lớn ngành xuất khẩu giá và lợi nhuận gộp vẫn trong trạng thái chịu áp lực.

2, Chuỗi xuất khẩu không phải là sự thịnh vượng đồng đều mà là sự phục hồi mang tính cấu trúc, điều này đồng nghĩa dòng kết ngoại tệ cũng dễ xuất hiện tính thời điểm và đột biến. Qua số liệu kết bán ngoại tệ, hành vi doanh nghiệp thể hiện rõ tính thích ứng — tỷ lệ kết ngoại tệ kỳ hạn tăng so với năm ngoái, đồng thời sự quan tâm với công cụ hoán đổi cũng gia tăng lại;

3, Những tín hiệu trên cho thấy, với thị trường tỷ giá trong môi trường mới, việc sử dụng tổ hợp công cụ phòng ngừa rủi ro (không chỉ một công cụ đơn lẻ) có thể là lựa chọn phòng ngừa tốt hơn. Cuối bài xin nhắc lại bài viết trước của nhóm chúng tôi để tham khảo: “Chiến lược phòng hộ của doanh nghiệp xuất nhập khẩu: dành cho doanh nghiệp xuất khẩu”.