Áp thuế 50% đối với một số sản phẩm của Canada, Mỹ khởi động lại cuộc chiến thương mại!

Mỹ một lần nữa vung cây gậy thuế quan đối với một trong những đối tác thương mại quan trọng nhất, làm gia tăng đột ngột rủi ro va chạm thương mại toàn cầu.

Theo Tin tức Truyền hình Trung ương, Nhà Trắng vào ngày 20/7 theo giờ địa phương đã phát thông báo, tuyên bố sẽ áp thuế bổ sung 50% theo giá trị đối với một số sản phẩm của Canada, với lý do Canada đã áp dụng "các biện pháp phân biệt đối xử" với Mỹ trong thương mại xe hơi và linh kiện xe hơi. Thuế quan mới sẽ chính thức có hiệu lực kể từ 00:01 sáng ngày 19/8 theo giờ bờ Đông nước Mỹ và sẽ được cộng vào các loại thuế, phí hiện hành cùng các khoản thu khác.

Động thái này đánh dấu đòn tấn công thương mại của chính quyền Trump leo thang trở lại. Canada là đối tác thương mại lớn thứ hai của Mỹ, với kim ngạch thương mại song phương năm ngoái lên tới 716 tỷ USD. Sau khi tin tức được công bố, tỷ giá đồng đô la Canada lập tức giảm xuống mức thấp nhất trong ngày. Phòng Thương mại Canada đã mô tả mối đe dọa lần này là "một bước leo thang đáng tiếc", đồng thời kêu gọi hai nước tiến hành đàm phán trong vòng 30 ngày tới.

Phạm vi thuế quan và chi tiết hiệu lực

Theo danh sách sản phẩm cụ thể mà chính quyền Trump công bố vào tối thứ Hai, mức thuế 50% lần này bao gồm nhiều nhóm hàng hóa như sữa và các sản phẩm từ sữa, đồ uống có cồn, quần áo và đồ nội thất. Thuế mới sẽ có hiệu lực sau 30 ngày kể từ thời điểm ban hành, các mặt hàng năng lượng, phân kali, khoáng sản quan trọng, thủy sản được miễn, các sản phẩm như thép, nhôm đã bị giới hạn bởi thuế quan an ninh quốc gia Mỹ cũng không thuộc diện bị đánh thuế lần này.

Đáng chú ý, những mặt hàng nhập khẩu phù hợp với các điều khoản trong Thỏa thuận Mỹ-Mexico-Canada (USMCA) năm 2020 của Trump lần này không được miễn, điều này trái ngược hoàn toàn với thông lệ trước đó khi hàng hóa thuộc thỏa thuận này từng được loại khỏi danh sách "thuế quan đối ứng". Theo truyền thông, sự vắng mặt miễn trừ này đồng nghĩa với việc rất nhiều sản phẩm của Canada hiện được miễn thuế khi vào Mỹ sẽ phải đối mặt với nguy cơ bị đánh thuế cao.

Bản tin cho biết các quan chức cấp cao trong chính quyền Trump đã xác định hành động thuế quan này là sự đáp trả trực tiếp đối với hành vi thương mại không công bằng của Canada. Các quan chức cho biết, các tỉnh của Canada đã dừng mua đồ uống có cồn của Mỹ, áp thêm thuế với ô tô Mỹ và áp dụng xử lý phân biệt đối với phô mai Mỹ.

Một quan chức cấp cao cho biết, vào thời điểm đầu năm ngoái khi Trump thực hiện chính sách thương mại, "chỉ có hai quốc gia đáp trả Mỹ bằng các biện pháp trả đũa", và Canada là một trong số đó.

Lần áp thuế này sẽ dựa vào Điều 338 của "Luật thuế quan năm 1930" làm căn cứ pháp lý – điều khoản vốn chưa từng được sử dụng để áp thuế đối với đối tác thương mại. Quan chức cũng giải thích, luật này trao quyền cho Tổng thống áp dụng biện pháp khi nước ngoài thực hiện đối xử phân biệt với Mỹ.

Bên cạnh đó, quan chức Mỹ đặc biệt nhấn mạnh rằng đợt thuế quan lần này là độc lập với loạt biện pháp áp thuế được Trump đưa ra vào thứ Sáu vừa rồi do vấn đề khói cháy rừng từ Canada lan sang lãnh thổ Mỹ, hai biện pháp được xúc tiến song song.

Phía Canada đã phản ứng rất nhanh chóng. Thủ hiến bang Ontario Doug Ford đăng trên nền tảng mạng xã hội X rằng, "Tôi sẽ không bao giờ dừng chiến đấu vì lợi ích của Ontario", đồng thời kêu gọi Canada đáp trả bằng cách "thuế đáp lại thuế, đô la đáp lại đô la". Trước đó, Ford từng chọc giận Trump khi phát quảng cáo chống thuế quan, gần đây xu hướng có dịu lại, nhưng lần này thông điệp lại trở nên cứng rắn một lần nữa.

Phòng Thương mại Canada lại có lập trường tương đối kiềm chế khi mô tả diễn biến lần này là "bước leo thang đáng tiếc", đồng thời kêu gọi Washington và Ottawa đối thoại trong khung thời gian 30 ngày trước khi thuế quan mới có hiệu lực, để mở ra không gian cho đàm phán giải quyết.

Giới phân tích cho rằng, động thái của Trump có khả năng sẽ nhóm lại căng thẳng thương mại toàn cầu từng hạ nhiệt trước đó. Đầu năm nay, Tòa án Tối cao Mỹ đã phán quyết đảo ngược loạt thuế quan khẩn cấp trên phạm vi toàn cầu của Trump khiến căng thẳng thương mại phần nào giảm đi, tuy nhiên đợt thuế quan mới nhằm vào Canada lần này khiến thị trường lại lo ngại về nguy cơ chiến tranh thương mại quay trở lại.