Nvidia (NVDA.US) nhận cam kết tài trợ 500 tỷ USD từ Phố Wall, lo ngại về "vòng xoay tài trợ" AI lại nổi lên

Theo tin từ ứng dụng tài chính Zhihui Caijing, Nvidia (NVDA.US) vào thứ Hai đã công bố ký kết bản ghi nhớ với sáu tập đoàn tài chính lớn gồm Apollo Global Management, BlackRock, Blackstone, Brookfield Asset Management, Goldman Sachs và KKR để xây dựng nền tảng tài trợ năng lực tính toán độc lập, với mục tiêu huy động hơn 500 tỷ USD vốn bên thứ ba trong dài hạn nhằm phục vụ xây dựng hạ tầng AI. Nhà sáng lập kiêm CEO Nvidia Huang Renxun phát biểu trong cuộc phỏng vấn chung: “Đây thực sự là lần đầu tiên chip công nghệ trở thành một loại tài sản có thể đầu tư.”

Logic cốt lõi của nền tảng tài trợ: Biến GPU thành “bất động sản số”

Nvidia đang cố gắng ví von GPU và cơ sở hạ tầng trung tâm dữ liệu như tài sản bất động sản thương mại, đường cao tốc thu phí hoặc các tài sản hạ tầng có thể thế chấp khác. Logic của họ là: Do phần cứng Nvidia được ứng dụng rộng rãi và có thể chuyển giao giữa các khách hàng, bên cho vay có thể tin tưởng bảo lãnh năng lực tính toán như một tài sản có khả năng tạo doanh thu dài hạn.

Điểm đổi mới cốt lõi của kế hoạch này là định nghĩa lại GPU và trung tâm dữ liệu như tài sản hạ tầng sinh lời dài hạn, thay vì là phần cứng hao mòn nhanh. Huang Renxun giải thích ý tưởng này trong phỏng vấn: “Về cơ bản, điểm khác biệt của ngành này là máy tính hiện là một phần của hạ tầng, giống như điện hay Internet, vì vậy bạn phải nhìn nhận nó như một loại hạ tầng.”

Theo thỏa thuận, sáu tổ chức tài chính sẽ tạo “quỹ độc quyền quy mô lớn” cho khách hàng Nvidia với “lãi suất cực kỳ hấp dẫn” để cấp vốn. Khoản vốn này sẽ dành cho các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô siêu lớn, các phòng thí nghiệm AI tiên phong và doanh nghiệp nhằm xây dựng trung tâm dữ liệu và mua phần cứng Nvidia. Chủ tịch Apollo, Jim Zelter phát biểu: “Tính toán hiện đại đã trở thành một loại tài sản cốt lõi quý hiếm với các đặc điểm đầu tư hấp dẫn.” Chủ tịch kiêm CEO BlackRock Larry Fink chỉ ra, xây dựng hạ tầng AI sẽ “tạo ra cơ hội đầu tư dài hạn hấp dẫn.”

Cấu trúc tài trợ chủ yếu là nợ, tất cả vốn đều đến từ các nhà đầu tư bên ngoài. Vai trò của Nvidia là “người kết nối” chứ không phải “người cấp vốn” — giúp khách hàng gặp gỡ nguồn vốn, đồng thời đảm bảo nguồn vốn cuối cùng được dùng mua chip của Nvidia. CEO Goldman Sachs David Solomon cho biết, thị trường vốn đang gửi tín hiệu rằng “có rất nhiều tiền có thể hỗ trợ xây dựng này”.

Tiền đề của logic này là chip không còn bị xem như phần cứng nhanh mất giá mà là “tài sản sản xuất” có giá trị lâu dài. Việc sáu gã khổng lồ tài chính tham gia có nghĩa câu chuyện này đã nhận được cái gật đầu của Phố Wall — Apollo quản lý 1.05 nghìn tỷ USD tài sản, Blackstone hơn 1.3 nghìn tỷ USD, Brookfield trên 1 nghìn tỷ USD. CEO BlackRock Larry Fink nhận định, hợp tác này “kết hợp vị thế dẫn đầu của Nvidia trong lĩnh vực điện toán tăng tốc với khả năng kết nối vốn dài hạn vào hạ tầng cốt lõi của BlackRock”. CEO Goldman Sachs David Solomon coi đây là một cột mốc quan trọng trong “chu kỳ đầu tư AI lịch sử”.

Từ “Cổng sao” đến 500 tỷ USD: Lịch sử tiến hóa ‘tổng thầu’ của Nvidia

Kế hoạch tài trợ 500 tỷ USD lần này không phải là sự kiện đơn lẻ, đây là kết quả tất yếu của việc Nvidia chuyển mình từ nhà cung cấp chip thành “tổng thầu” hạ tầng AI.

Ngay từ tháng 1 năm 2025, chính phủ Trump đã công bố kế hoạch “Cổng sao” — do OpenAI và SoftBank dẫn dắt, đầu tư 500 tỷ USD trong 4 năm để xây dựng hạ tầng AI. Là nhà cung cấp chip cốt lõi, Nvidia ngay lập tức triển khai mạng lưới tài trợ rộng lớn hơn.

Từ đầu năm nay, Nvidia đã liên tục tiến hành nhiều thương vụ khổng lồ: hợp tác hạ tầng AI hơn 500 tỷ USD với SK Group của Hàn Quốc; đàm phán với OpenAI để cung cấp bảo lãnh tài trợ trung tâm dữ liệu lên tới 250 tỷ USD, đồng thời bàn về tài trợ mua chip trị giá 350 tỷ USD; đầu tư 2 tỷ USD vào CoreWeave và Nebius; rót vốn “khổng lồ” vào startup AI Safe Superintelligence. Microsoft vừa đầu tư vừa chia sẻ doanh thu với OpenAI, Amazon và Google rót tiền vào Anthropic, còn Anthropic cam kết đầu tư lớn trở lại AWS và Google Cloud.

Từ “Cổng sao” đến kế hoạch tài trợ 500 tỷ USD, Nvidia đang xây dựng một đế chế hạ tầng AI toàn diện bao trùm bán chip, tài trợ dự án, đầu tư cổ phần và bảo lãnh nợ.

Tranh cãi giao dịch luân phiên: 750 tỷ USD “tay trái chuyển tay phải”?

Tuy vậy, giá cổ phiếu Nvidia giảm sau khi công bố kế hoạch tài trợ này lại liên quan mật thiết đến lo ngại kéo dài của thị trường về cái gọi là “giao dịch luân phiên”. Đế chế tài trợ của Nvidia đang đối mặt với nghi vấn ngày càng gay gắt: Khi nhà cung ứng lại vừa là nhà đầu tư và người bảo lãnh vốn cho khách hàng, nhu cầu cuối thực sự còn bao nhiêu?

Các nhà phê bình cảnh báo, loại hình giao dịch này đang thổi phồng nhu cầu và định giá toàn ngành AI. Cơ chế cốt lõi là: Nvidia cung cấp đầu tư hoặc bảo lãnh vốn cho các công ty AI (như OpenAI, Anthropic), nguồn tiền này lại được dùng để mua GPU của Nvidia, tạo nên một vòng tuần hoàn khép kín, tạo ra ảo giác về nhu cầu tự nhiên và doanh thu mạnh mẽ.

Chuỗi này còn phức tạp hơn bề ngoài. Nvidia đầu tư vào các công ty AI nền tảng như OpenAI, Anthropic, đồng thời các nhà phát triển này lại là khách hàng lớn nhất của Nvidia. Mạng lưới tài chính còn kéo dài sang các nhà cung cấp dịch vụ đám mây như Oracle — Oracle là khách hàng chip của Nvidia, OpenAI là khách hàng điện toán của Oracle, trong khi Nvidia lại là nhà đầu tư của OpenAI. Cùng một khoản tiền bị tính đi tính lại trong hệ sinh thái, làm nhu cầu bị phóng đại nhiều lần.

Jim Cramer không ngần ngại cảnh báo: “Tôi từng trải qua năm 2000, tôi không muốn xem phần tiếp theo.” Nhà đầu tư “The Big Short” Michael Burry lại cảnh báo sự “mở rộng quá mức” của Nvidia đang đưa chi tiêu luân phiên lên “quy mô Kinh Thánh”.

Thị trường tín dụng đã đưa ra lá phiếu không tin tưởng đầu tiên. Chi phí bảo hiểm rủi ro vỡ nợ năm năm của Nvidia từng ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ khi hợp đồng này bắt đầu giao dịch vào tháng 11 năm 2025.

Dư âm lịch sử: Cảnh báo từ bong bóng Internet

Làn sóng AI hiện tại và bong bóng Internet năm 2000 cùng có một điểm chung then chốt: giao dịch luân phiên đẩy nhu cầu hạ tầng tăng cao. Những năm 90 là cáp quang, nay là GPU và dung lượng trung tâm dữ liệu.

Bong bóng Internet vỡ từng xóa sạch 5 nghìn tỷ USD vốn hóa. Amazon phải mất tám năm để phục hồi về đỉnh trước khủng hoảng, còn Cisco mất tới 25 năm. Nhưng sự khác biệt lớn hiện nay là quy mô và mức độ tích hợp hệ thống của các bên tham gia — Amazon, Microsoft, Google, Apple đã cắm rễ sâu vào kinh tế toàn cầu, cổ phiếu của họ xuất hiện ở các quỹ hưu trí 401(k) và quỹ chỉ số, nếu điều chỉnh hệ thống, hậu quả có thể vượt xa khủng hoảng tài chính năm 2008.

Cuối thập niên 90, các nhà sản xuất thiết bị viễn thông như Nortel, Lucent, Cisco cũng từng cho các startup vay vốn quy mô lớn để mua router, thiết bị truyền dẫn quang của chính mình. Trước khi bong bóng vỡ năm 2001, tổng giá trị tài trợ của năm công ty thiết bị viễn thông lớn hơn 123% tổng lợi nhuận ròng của họ. Bespoke Investment Group bày tỏ lo ngại giống như khi xưa: “Toàn bộ ngành AI dường như đang đi vào vòng lặp tự thân. Nếu Nvidia chỉ có thể tăng trưởng nhờ cung cấp vốn để chuyển thành doanh thu, liệu toàn bộ hệ sinh thái có bền vững không?”

Tuy nhiên, Nvidia chọn cách tiếp cận hoàn toàn khác Cisco. Cisco giai đoạn bong bóng Internet “chỉ bán thiết bị” còn Nvidia lại đặt mình ở trung tâm dòng vốn AI thông qua nền tảng tài trợ — vừa là “người bán xẻng”, vừa là “người cho vay” kiêm cả “nhà đầu tư”. Vai trò ba trong một này giúp họ hưởng lợi tối đa khi thị trường đi lên, nhưng đồng thời phải đối mặt rủi ro cực lớn nếu thị trường đảo chiều.

Nếu nhu cầu sản phẩm AI đột ngột suy giảm, hoặc lợi nhuận đến chậm hơn kỳ vọng nhà đầu tư, sự điều chỉnh tiếp theo có thể tạo ra làn sóng chấn động kinh tế sâu rộng. Hiện, toàn ngành đang thực hiện một “canh bạc cuối cùng”, đặt cược rằng tính thực tế tiềm năng của AI cuối cùng sẽ kiểm chứng được mức định giá thiên văn hiện nay và công cuộc xây dựng hạ tầng chưa từng có để nâng đỡ những định giá đó.