Meta ra mắt mô hình AI mã nguồn mở mạnh nhất, Zuckerberg thách thức OpenAI và Anthropic

Meta thông báo mở quyền truy cập vào trọng số của mô hình AI mạnh nhất của mình và ra mắt loạt mô hình mới được thiết kế riêng cho các thiết bị tiêu dùng, động thái nhằm cạnh tranh với các phòng thí nghiệm hàng đầu như OpenAI và Anthropic, đồng thời chứng minh với các nhà đầu tư rằng khoản đầu tư khổng lồ vào AI đang mang lại hiệu quả.

Vào thứ Hai, ngày 10 tháng 8, Giám đốc điều hành Meta, Mark Zuckerberg, đã thông báo qua video trên Instagram rằng công ty sẽ mã nguồn mở mẫu AI mới nhất là Muse Spark 1.2, cho phép công chúng tải xuống và sử dụng, đồng thời ra mắt dòng mô hình mã nguồn mở Muse Glimmer được thiết kế dành riêng cho laptop.

Lần xuất hiện công khai đầy ấn tượng này của Zuckerberg nhằm chứng minh với thị trường rằng Phòng Thí Nghiệm Siêu Trí Tuệ Meta, được thành lập vào năm ngoái, đã đạt được tiến triển thực chất và củng cố kế hoạch chi tiêu vốn có thể lên tới 145 tỷ USD trong năm nay.

Sau khi thông tin được công bố, giá cổ phiếu Meta trong ngày thứ Hai đã tăng tới 2,6%. Trước đó, do nhà đầu tư liên tục xem xét kế hoạch chi tiêu và năng lực cạnh tranh về AI của công ty, cổ phiếu đã giảm khoảng 10% tính từ đầu năm tới nay.

Cược vào mã nguồn mở của Meta có một logic chiến lược rõ ràng.

Trong một bài luận dài 6.500 từ về AI được công bố cùng ngày, Zuckerberg xác định con đường mã nguồn mở của Meta là sức mạnh quan trọng để chống lại hệ sinh thái AI đóng kín, đồng thời kêu gọi Washington ủng hộ các nỗ lực mã nguồn mở của Mỹ.

Zuckerberg cũng đưa ra tuyên bố rõ ràng về chính sách AI của Mỹ. Ông viết:

Các phòng thí nghiệm nước ngoài hiện đang chiếm ưu thế ở một số khía cạnh vì các phòng thí nghiệm Mỹ phải tuân thủ nhiều hạn chế bổ sung về dữ liệu huấn luyện. Nếu muốn các mô hình mã nguồn mở của Mỹ duy trì vị trí dẫn đầu lâu dài, chính sách của Mỹ phải giảm bớt những rào cản bổ sung này.

Ông cũng nhấn mạnh:

Tôi không cho rằng việc hạn chế quyền truy cập vào các mô hình mã nguồn mở nước ngoài là giải pháp hiệu quả. Mục tiêu của chúng ta nên là giúp các mô hình mã nguồn mở của Mỹ trở thành lựa chọn tốt nhất toàn cầu, điều này đòi hỏi phải xóa bỏ những rào cản khiến việc cạnh tranh của mô hình Mỹ trở nên khó khăn hơn.

Đồng sáng lập Counterpoint Research Neil Shah nhận xét:

Nếu các ông lớn công nghệ phương Tây chỉ xây dựng “vườn tường đóng”, các nhà phát triển và doanh nghiệp sẽ tự nhiên chuyển sang mô hình mở quyền truy cập trọng số. Hầu hết các đối thủ Mỹ của Meta theo đuổi chiến lược độc quyền, trong khi thị trường lại có nhu cầu mạnh về mô hình mã nguồn mở không bị đóng. Meta có thể lấp đầy khoảng trống này.

Muse Glimmer chủ yếu chạy ở phía thiết bị người dùng, tạo ra sự khác biệt rõ rệt so với mô hình xử lý AI chủ yếu dựa trên đám mây hiện nay. Neil Shah chỉ ra:

Triển khai các mô hình thông minh nhỏ như Muse Glimmer trực tiếp lên PC và thiết bị di động có thể giúp vượt qua chi phí vận hành trên nền tảng đám mây, từ đó tạo ra lợi thế cạnh tranh so với Google, Microsoft ngay tại phía người dùng cuối.

Khi trình bày tầm nhìn về mã nguồn mở, Zuckerberg đồng thời cảnh báo về nguy cơ tập trung quyền lực AI, với nhiều ý kiến được cho là ngầm chỉ trích OpenAI và Anthropic.

Ông viết:

Ý tưởng rằng AI nguy hiểm tới mức con đường an toàn duy nhất là tập trung “tuyệt đối” quyền lực – chính bản thân quan điểm đó đã có vấn đề căn bản. Thật đáng ngạc nhiên khi nhiều nhà phát triển AI lại thường xuyên nói về viễn cảnh tận thế. Tôi không hiểu nổi, vì sao ai đó tin rằng AI sẽ loại bỏ phần lớn công việc cũng như giá trị của con người, lại muốn vội vàng xây dựng tương lai như vậy.

Tổng Giám đốc Anthropic Dario Amodei và CEO OpenAI Sam Altman trước đây đều từng cảnh báo về tác động của AI tới việc làm, Altman gần đây đã có những tuyên bố dịu hơn về chủ đề này.

Zuckerberg thì đưa ra một tầm nhìn hoàn toàn khác:

Chúng ta nên phổ biến siêu trí tuệ rộng rãi, thay vì tập trung hóa, và trao cho mỗi người khả năng làm chủ nó. Ai cũng sẽ sở hữu một “trợ lý thông minh” cực mạnh, có thể thấu hiểu sâu sắc bản thân, mục tiêu và những gì họ quan tâm.