Khủng hoảng năng lượng thúc đẩy chuyển đổi chiến lược: Toyota Motor (TM.US) dự kiến đưa năng lượng hydro vào logistics linh kiện và chuỗi cung ứng nhà máy

Theo ứng dụng tài chính Zhito, Toyota (TM.US) đang xem xét sử dụng năng lượng hydro để vận hành các xe tải vận chuyển linh kiện ô tô, do chiến tranh tại Iran đã đẩy giá xăng tăng cao và gây ra tình trạng khan hiếm nguồn cung, khiến cho nhiên liệu thay thế được ưa chuộng hơn.

Phó chủ tịch Toyota, Sato Koji, cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng Toyota cuối cùng có thể sẽ sử dụng hydro làm nguồn năng lượng tại các nhà máy của mình. Ông bổ sung rằng việc thúc đẩy sử dụng nhiên liệu hydro trong mạng lưới logistics của các nhà cung cấp cũng là một lựa chọn.

Hydro từng được kỳ vọng cao là nguồn năng lượng then chốt để thế giới đạt được mục tiêu trung hòa carbon. Tuy nhiên, do chi phí sản xuất, lưu trữ và vận chuyển cao cùng hiệu suất kém, hydro vẫn gặp khó khăn lớn để được ứng dụng rộng rãi. Trong khi đó, xe du lịch chạy bằng pin nhiên liệu hydro gần như không bán được tại Nhật, buộc các quan chức và lãnh đạo doanh nghiệp chuyển hướng thực tế hơn, tập trung vào lĩnh vực xe thương mại.

Theo Ủy ban Năng lượng Hydro và McKinsey, tính đến tháng 7 năm 2025, tổng số vốn cam kết đầu tư vào hydro sạch trên toàn cầu đã vượt 110 tỷ USD, tăng 35 tỷ USD so với một năm trước đó.

Kế hoạch của Sato là một phần trong cam kết của Toyota với tư cách thành viên của Hiệp hội Hydro Nhật Bản (JH2A), nhằm sử dụng hydro chiếm 1% tổng lượng giao nhận logistics, nhiên liệu và nguyên liệu. Tính đến tháng trước, đã có 67 doanh nghiệp và tổ chức tham gia sáng kiến này, bao gồm ngân hàng, công ty thương mại, công ty bảo hiểm và chính quyền địa phương, phản ánh động lực ngày càng tăng trong việc ứng dụng rộng rãi hydro.

Lâu nay, Toyota luôn đặt hydro ngang hàng với động cơ đốt trong, xe hybrid và xe điện thuần túy như những lựa chọn then chốt, là một phần của "chiến lược đa lộ trình", thay vì chuyển hoàn toàn sang ô tô chạy pin.

Tuy nhiên, cho tới hiện tại, những nỗ lực này vẫn chưa mang lại đột phá.

Nhật Bản là quốc gia đầu tiên xây dựng chiến lược quốc gia về hydro, đề ra mục tiêu đầy tham vọng, trong đó có việc sẽ có 200.000 xe chạy pin nhiên liệu vận hành trên đường vào năm 2025 và 800.000 xe vào năm 2030.

Tuy nhiên, theo Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản, tính đến tháng 3 năm 2025, số lượng xe ô tô chạy bằng pin nhiên liệu hydro lưu hành tại Nhật chưa tới 8.300 chiếc.

Từ khi xung đột Trung Đông bùng nổ hồi tháng 2 năm nay, an ninh năng lượng ngày càng trở thành vấn đề trọng yếu của Nhật Bản, khi cuộc chiến này đã gây ra cú sốc nguồn cung cho ngành công nghiệp ô tô. Sato cho biết trước đây hydro chủ yếu được thúc đẩy trong bối cảnh giảm phát thải, nhưng hiện tại nó lại nhận được sự quan tâm từ góc độ an ninh năng lượng.

Anh ấy nói, một sự chuyển đổi rõ rệt đang diễn ra từ "tìm kiếm năng lượng sang tự sản xuất năng lượng". Anh bổ sung rằng theo xu hướng này, các bên liên quan đang triển khai các sáng kiến đưa hydro vào khung chính sách quốc gia, nhằm tăng cường khả năng chống chịu.

Hợp tác cùng phát triển

Đồng thời là Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp Ô tô Nhật Bản, Sato cho biết trước những biến động lớn toàn cầu do thương hiệu Trung Quốc, thay đổi nhu cầu người tiêu dùng và các chính sách bảo hộ gây ra, các hãng ô tô Nhật phải thay đổi phương thức để duy trì tính cạnh tranh. Sato Koji từng giữ chức CEO Toyota từ năm 2023 đến đầu năm nay, sau đó được Miyazaki Kenta kế nhiệm.

Sato Koji nói: "Chúng tôi không thể đơn độc tiến về phía trước nữa", "Chúng tôi cần chủ động tìm kiếm những cách thức hợp tác."

Kể từ khi giữ cương vị Chủ tịch Hiệp hội, Sato đã dẫn dắt nỗ lực trong ngành để gia tăng chuẩn hóa linh kiện giữa các hãng sản xuất ô tô nhằm đơn giản hóa quy trình và giảm chi phí.

Các hãng xe Nhật Bản hiện mua khoảng 70% linh kiện từ các nhà sản xuất khác, tuy nhiên mỗi hãng lại có tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng và an toàn riêng biệt, gây gánh nặng cho chuỗi cung ứng, khiến lãng phí thời gian và chi phí tăng cao.

"Điều này làm cho việc chuyển đổi khỏi mô hình sản xuất dựa vào lao động trở nên khó khăn", Sato nói.

Sato cho rằng, bằng cách giảm số lượng loại linh kiện, các nhà cung cấp có thể nâng cao năng suất thông qua tự động hóa, "toàn ngành sẽ được hưởng thành quả từ những nỗ lực của chúng tôi".

Tập trung khu vực

Sato cho biết, các lãnh đạo ngành đã thống nhất rằng cách làm và bán xe truyền thống có thể sẽ không còn hiệu quả nữa, quan trọng là phát triển các sản phẩm đáp ứng riêng cho từng khu vực cụ thể.

Nhà phân tích xe Yoshida Tatsuo nhận xét: "Thay vì đi đơn độc, giờ đây hơn bao giờ hết cần xem xét lại các lĩnh vực nên cạnh tranh và nên hợp tác."

Các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản đang nhanh chóng mất thị phần tại Trung Quốc - thị trường ô tô lớn nhất thế giới, do họ không thể cạnh tranh với làn sóng xe điện công nghệ cao và giá rẻ. Dù xe hybrid vẫn giúp Toyota duy trì thị phần nhưng nhiều hãng khác buộc phải thu hẹp quy mô hoặc liên doanh cùng nhau.

Honda và Nissan đầu tuần này vừa đồng ý hợp tác phát triển phần mềm trọng yếu cho thế hệ xe tiếp theo. Mitsubishi Motors, vốn đã thiết lập quan hệ hợp tác chiến lược với cả hai hãng trên, theo người phát ngôn, cũng hy vọng sẽ tham gia thỏa thuận phát triển phần mềm này.