Xu hướng lãi suất ở châu Âu và Mỹ có thể phân hóa! Castle Securities: Cú sốc năng lượng và lãi suất cao có thể làm gia tăng áp lực suy giảm kinh tế châu Âu

Theo thông tin từ Ứng dụng Tài chính Zhihui, Citadel Securities cho rằng, cú sốc giá năng lượng cùng chính sách thắt chặt tiền tệ của Ngân hàng Trung ương châu Âu đã thúc đẩy lợi suất trái phiếu của khu vực này liên tục tăng cao, nhưng hai lực đẩy này cuối cùng cũng có thể trở thành nhân tố hạn chế lợi suất tiếp tục đi lên. Nguyên nhân là chi phí năng lượng cao cùng lãi suất cao sẽ tạo áp lực lớn hơn đối với tăng trưởng kinh tế châu Âu, và khi nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến nguy cơ kinh tế suy yếu hoặc thậm chí lạm phát đình trệ (stagflation), dư địa để lãi suất châu Âu tiếp tục tăng mạnh có thể bị hạn chế.

Tuần trước, khi thị trường trái phiếu toàn cầu chịu áp lực bán tháo mạnh, thì trái phiếu châu Âu và Anh đặc biệt bị ảnh hưởng nặng nề. Ngân hàng Trung ương châu Âu tiếp tục tăng lãi suất với lý do rủi ro lạm phát gia tăng, càng củng cố kỳ vọng thị trường rằng chính sách tiền tệ sẽ tiếp tục thắt chặt. Cùng lúc đó, do châu Âu phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng, đợt tăng giá năng lượng do chiến tranh Iran gây ra khiến nhà đầu tư đặt cược rằng Ngân hàng Trung ương châu Âu có thể phải tăng lãi suất thêm nữa để kiềm chế lạm phát.

Tuy nhiên, ông Nohshad Shah, Giám đốc bộ phận bán hàng thu nhập cố định tại khu vực châu Âu, Trung Đông và châu Phi của Citadel Securities, cho rằng thị trường có thể đánh giá thấp tác động tiêu cực của cú sốc năng lượng và việc thắt chặt chính sách tiền tệ lên tăng trưởng kinh tế châu Âu, và áp lực tăng trưởng này cuối cùng có thể hạn chế đà tăng của lãi suất.

Ông Shah cho biết: “Khi hậu quả của chính sách thắt chặt và cú sốc năng lượng đối với tăng trưởng kinh tế ngày càng trở thành tâm điểm chú ý của nhà đầu tư, tôi ngày càng nghi ngờ liệu lãi suất kỳ hạn trung đoạn trên đường cong lợi suất của châu Âu có thể tiếp tục tăng hay không.”

Năng lực chống chịu kinh tế Mỹ và châu Âu khác biệt, lợi suất trái phiếu Mỹ có dư địa tăng lớn hơn

So với châu Âu, Citadel Securities nhận định kinh tế Mỹ có khả năng chịu đựng giá năng lượng cao và lãi suất cao tốt hơn, vì vậy lãi suất của Mỹ vẫn còn dư địa tăng cao hơn nữa.

Dù chi phí năng lượng tăng và lo ngại về lạm phát cũng thúc đẩy lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng vọt, Mỹ sở hữu ngành công nghiệp dầu khí quy mô lớn, nên mức độ nhạy cảm với giá năng lượng nhập khẩu tăng thấp hơn so với châu Âu. Cùng lúc, làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo đầy sôi động tiếp tục giúp nền kinh tế Mỹ có thêm động lực hỗ trợ, cho phép Mỹ chịu đựng lãi suất cao trong thời gian dài hơn.

Ông Shah đánh giá, Mỹ “có khả năng hấp thụ lãi suất cao tốt hơn châu Âu”, trong khi rủi ro lạm phát đình trệ ở châu Âu lại nổi bật hơn nhiều.

Sự khác biệt cơ bản về kinh tế này cuối cùng có thể phản ánh lên biến động của thị trường lãi suất Mỹ và châu Âu. Shah nhận định rằng, khi áp lực tăng trưởng ngày càng rõ nét, lãi suất trung hạn kỳ hạn tại châu Âu có thể sẽ giảm so với Mỹ. Nói cách khác, dù thị trường trái phiếu hai bên Đại Tây Dương đều bị ảnh hưởng bởi cú sốc năng lượng và lo ngại lạm phát trong ngắn hạn, xu hướng lợi suất cả hai nơi có thể sẽ ngày càng phân hóa trong tương lai.

Đối với châu Âu, giá năng lượng đi lên không chỉ đẩy lạm phát tăng, mà còn làm tăng chi phí cho doanh nghiệp và hộ gia đình, bào mòn sức mua thực tế và kéo theo hoạt động kinh tế chững lại; đồng thời, động thái tăng lãi suất tiếp của Ngân hàng Trung ương châu Âu để kiểm soát lạm phát còn khiến chi phí vay vốn cao hơn, tạo thêm áp lực cho tổng cầu. Điều này đồng nghĩa với việc Ngân hàng Trung ương châu Âu đối mặt thế lưỡng nan rõ rệt: tiếp tục thắt chặt chính sách sẽ giúp kiềm chế lạm phát nhưng có thể khiến tăng trưởng kinh tế yếu đi thêm.

Do đó, những nhân tố đã đẩy lợi suất trái phiếu châu Âu tăng lên gần đây, trong tương lai cũng có thể trở thành lực tác động khiến lợi suất hạ nhiệt. Một khi thị trường chuyển trọng tâm từ “lạm phát buộc ngân hàng trung ương tăng lãi suất” sang “lãi suất cao và cú sốc năng lượng kéo lùi kinh tế”, kỳ vọng của nhà đầu tư đối với việc Ngân hàng Trung ương châu Âu tiếp tục nâng lãi suất có thể dịu lại.

Chiến tranh Iran vẫn là biến số lớn nhất, rủi ro lạm phát Mỹ không thể xem nhẹ

Tuy vậy, ông Shah cũng cảnh báo rằng, Mỹ không hoàn toàn miễn dịch với ảnh hưởng của cú sốc năng lượng. Khi chiến tranh Iran vẫn tiếp diễn, rủi ro từ các cú sốc giá dầu vẫn ở mức cao.

Ông nhận định, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ đến gần, Tehran có thể có động lực mạnh hơn để mở rộng xung đột, bao gồm cả việc thực hiện các hành động nhắm vào hoạt động vận tải thương mại và cơ sở hạ tầng năng lượng ở Trung Đông. Nếu xung đột leo thang thêm, nguồn cung dầu khí thế giới có thể chịu những gián đoạn nghiêm trọng hơn, giá năng lượng có thể tiếp tục leo thang, qua đó đẩy áp lực lạm phát của Mỹ lên cao hơn nữa. Citadel Securities đánh giá về thị trường trái phiếu Mỹ và châu Âu không phải cho rằng rủi ro lạm phát ở châu Âu đã tiêu tan, mà là vì kinh tế châu Âu khó lòng chịu đựng cùng lúc môi trường cú sốc năng lượng và lãi suất cao. Trong khi đó, Mỹ dựa vào ngành năng lượng trong nước cùng với làn sóng đầu tư AI đang giúp nền kinh tế duy trì, nên có thể có nhiều dư địa chính sách và tăng trưởng hơn.

Điều này cũng có nghĩa là, sau đợt bán tháo trái phiếu toàn cầu lần này, xu hướng lãi suất giữa Mỹ và châu Âu có thể sẽ ngày càng phân hóa: lợi suất châu Âu tăng thêm có thể bị kìm hãm bởi đà tăng trưởng yếu và nguy cơ lạm phát đình trệ, còn nếu kinh tế Mỹ duy trì sức bền cùng lúc giá năng lượng cao, lợi suất trái phiếu Mỹ có thể tiếp tục chịu áp lực tăng lâu dài hơn.