Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt mốc 5%, đạt mức cao nhất trong gần 20 năm, uy tín của Fed trong việc chống lạm phát đối mặt với thử thách lớn.

Theo ứng dụng tài chính Zhihu Thông Tài Chính, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên mức cao nhất trong gần 20 năm qua, trở thành dấu mốc mới nhất trong làn sóng bán tháo trái phiếu toàn cầu. Đợt bán tháo này được thúc đẩy bởi giá năng lượng tăng vọt, quy mô nợ tăng cao và áp lực lạm phát gia tăng.

"Mỏ neo định giá tài sản toàn cầu" vượt 5%, uy tín chống lạm phát của Fed đối mặt thử thách lớn

Vào thứ Ba, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm, được mệnh danh là "mỏ neo định giá tài sản toàn cầu", đã tăng 4 điểm cơ bản lên 5,02%, vượt qua mức đỉnh lập năm 2023 và đạt mức cao nhất kể từ năm 2007. Đợt tăng lợi suất gần đây nối tiếp đà tăng của giá dầu toàn cầu, khi rủi ro nguồn cung dầu từ Trung Đông gia tăng.

Áp lực trên thị trường trái phiếu đã làm gia tăng căng thẳng trước khi Fed đưa ra quyết định lãi suất vào thứ Tư. Nhà đầu tư dự đoán các quan chức Fed sẽ lần đầu nâng chi phí vay ngắn hạn kể từ tháng 7/2023. Nếu Fed không tăng lãi suất, hoặc Chủ tịch Fed Kevin Walsh ám chỉ cường độ thắt chặt tiền tệ trong vài tháng tới thấp hơn mức mà thị trường hiện đang định giá, nhà đầu tư trái phiếu có thể yêu cầu lợi suất cao hơn để phòng ngừa rủi ro lạm phát.

BMO Capital Markets nhà chiến lược Viraj Hartmann cho biết: "Nếu Fed giữ nguyên lãi suất trong tuần này, khả năng lớn sẽ làm tổn hại nghiêm trọng đến uy tín chống lạm phát của họ. Thị trường không chỉ dễ chịu tác động bởi việc giữ nguyên ngoài dự kiến, mà còn dễ bị ảnh hưởng bởi động thái 'tăng lãi suất ôn hòa' - tức là đồ thị điểm hoặc họp báo phát đi tín hiệu kiên nhẫn hơn."

Nhà kinh tế trưởng toàn cầu tại PGIM Credit, ông Dalip Singh cho rằng: "Fed thể hiện được uy tín chống lạm phát càng mạnh, thì khả năng nén chênh lệch rủi ro ở đầu đường cong trái phiếu Mỹ trong trung hạn càng lớn."

Lợi suất trái phiếu Mỹ đặc biệt quan trọng vì đây là chuẩn định giá cho các loại khoản vay khác. Trên thị trường chứng khoán, nó được dùng làm tỷ lệ chiết khấu để xác định giá trị hiện tại của lợi nhuận dự kiến trong tương lai nhiều năm tới. Lợi suất càng cao thì giá trị hiện tại của lợi nhuận tương lai càng thấp. Ngoài ra, lợi suất trái phiếu cao còn có thể khiến dòng vốn rút khỏi thị trường cổ phiếu do suất sinh lời cao hấp dẫn nhà đầu tư chuyển sang trái phiếu.

Xung đột Trung Đông, phát hành nợ cho AI và thâm hụt đan xen, áp lực bán tháo trái phiếu khó giảm

Kể từ cuối tháng 2, khi Mỹ thực hiện hành động quân sự nhằm vào Iran gây gián đoạn nguồn cung dầu khí Trung Đông, lợi suất trái phiếu toàn cầu liên tục tăng. Ngoài ra, các doanh nghiệp vay mượn lớn để chi tiêu cho trí tuệ nhân tạo cũng là một nhân tố, góp phần gia tăng mạnh nợ trên thị trường và thúc đẩy nền kinh tế Mỹ vốn đã rất bền bỉ.

Việc lợi suất tăng trở thành vấn đề nan giải đối với chính quyền Trump, bởi nó tạo hiệu ứng dây chuyền trên thị trường, đẩy cao chi phí thế chấp và các khoản vay khác trước kỳ bầu cử giữa kỳ vào tháng 11. Đầu tháng này, Tổng thống Trump đe dọa nếu Fed không giảm lãi suất, ông sẽ cắt toàn bộ quan hệ thương mại với một số quốc gia, động thái này gần như chắc chắn sẽ làm dấy lên lo ngại lạm phát và làm gia tăng bán tháo trái phiếu. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Besant đã cố gắng kiềm chế đà tăng lợi suất trái phiếu bằng cách tăng hoạt động mua lại nợ của Bộ Tài chính, nhưng các biện pháp này không mang lại hiệu quả.

Trong khi đó, quy mô nợ do các chính phủ phát hành liên tục tăng, nhằm tái cấp vốn cho trái phiếu đáo hạn và bù đắp thâm hụt ngân sách. Thời điểm này, các ngân hàng trung ương lớn đã dừng mua vào trái phiếu chính phủ thông qua chính sách nới lỏng định lượng, và nhu cầu từ các nhà đầu tư truyền thống cũng giảm, khiến thị trường ngày càng phụ thuộc vào các nhà đầu tư nhạy cảm với giá.

Trưởng bộ phận chiến lược lợi suất Mỹ của UBS, Phoebe White, cho biết: "Do chúng tôi không thấy dấu hiệu kinh tế thực suy yếu, và các yếu tố cung cầu trên thị trường trái phiếu Mỹ khác rất nhiều so với năm 2007, nên dư địa giảm lợi suất dài hạn là khá hạn chế. Nhu cầu trái phiếu Mỹ có tính chất cấu trúc, đặc biệt là từ các nhà đầu tư chính phủ nước ngoài, đã suy yếu đáng kể."

Đội ngũ chiến lược do Jay Barry dẫn đầu tại JPMorgan cho rằng họ kỳ vọng Fed có thể tăng lãi suất tuần này, nhưng do các nhà giao dịch có thể phản ứng với tuyên bố của Fed và họp báo của Walsh, nên họ thiên về lập trường "bán khống" ở đầu dài hạn trái phiếu Mỹ. Một số người khác cũng tỏ ra thận trọng, cho rằng nếu Fed tạo bất ngờ cho nhà đầu tư, làn sóng bán tháo có thể tái diễn.

Quản lý danh mục đầu tư tại Columbia Threadneedle, ông Ed Al-Hussainy nhận định: "Nếu Fed không tăng lãi suất, việc bán tháo trái phiếu dài hạn có thể trở nên hỗn loạn hơn nữa."