Nếu Cục Dự trữ Liên bang tăng lãi suất trong tuần này, người dân Mỹ sẽ chịu áp lực về các khoản vay và tiền gửi sẽ được hưởng lợi.

VietValue ngày 15 tháng 9 đưa tin—— Giá năng lượng tăng và căng thẳng kéo dài giữa Mỹ và Iran đã khiến thị trường dự báo Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ nâng lãi suất quỹ liên bang thêm 25 điểm cơ bản trong tuần này. Đây là lần tăng lãi suất đầu tiên của Fed trong hơn ba năm, sẽ trực tiếp nâng cao chi phí vay mượn cho các hộ gia đình Mỹ đối với các khoản nợ tiêu dùng, thẻ tín dụng, vay mua xe ô tô, vay thế chấp có lãi suất thả nổi..., tuy nhiên tác động giữa các loại vay mua nhà lại có sự phân hóa. Trong khi đó, lợi suất tiền gửi của người tiết kiệm có thể sẽ được cải thiện, nhưng việc tăng lãi suất cũng có thể làm dấy lên bất đồng chính sách giữa Fed với Tổng thống Mỹ.

Các nhà quan sát thị trường dự đoán rằng trong bối cảnh giá năng lượng tăng cao và căng thẳng Mỹ-Iran kéo dài, Fed sẽ công bố tăng lãi suất quỹ liên bang thêm 25 điểm cơ bản vào thứ Tư theo giờ địa phương. Đối với người tiêu dùng bình thường, lần tăng lãi suất này sẽ đẩy chi phí đi vay của các loại hình nợ lên cao, trong khi hiện tại, các hộ gia đình Mỹ vốn đã chịu áp lực tài chính không nhỏ.

Nếu đợt tăng lãi suất này được thực hiện, đây sẽ là lần đầu tiên Fed tăng lãi suất sau hơn ba năm, và động thái này có thể sẽ đối nghịch với mong muốn của Trump về việc giữ lãi suất quỹ liên bang ở mức thấp. Lãi suất quỹ liên bang là lãi suất tham chiếu cho các khoản vay qua đêm giữa các ngân hàng, người tiêu dùng không vay trực tiếp theo mức lãi suất này, nhưng sự thay đổi của lãi suất tham chiếu sẽ truyền dẫn sang toàn bộ nền kinh tế, ảnh hưởng tới lãi suất các sản phẩm vay và gửi tiền khác nhau.

Chi phí tín dụng tiêu dùng tăng đồng loạt, lãi suất thẻ tín dụng có thể lập kỷ lục mới

Việc Fed nâng lãi suất cơ bản sẽ khiến chi phí đi vay của doanh nghiệp và người dân tăng cao, từ đó làm dịu nền kinh tế và kiềm chế lạm phát, đồng nghĩa với việc chi phí cho vay thế chấp, vay mua ô tô, nợ thẻ tín dụng của người dân sẽ tăng lên, tuy nhiên lãi suất kiếm được từ tiền gửi cũng sẽ cao hơn đôi chút. Lãi suất nợ tiêu dùng ngắn hạn đa phần được neo theo lãi suất ưu đãi nhất, mà mức lãi suất này thường cao hơn lãi suất quỹ liên bang 3 điểm phần trăm, trong khi lãi suất dài hạn lại chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ các yếu tố vĩ mô như kỳ vọng lạm phát.

Đa số thẻ tín dụng sử dụng lãi suất thả nổi và liên kết trực tiếp với lãi suất cơ bản của Fed. Khi lãi suất quỹ liên bang tăng, lãi suất ưu đãi nhất cũng tăng theo, do đó lãi suất thẻ tín dụng thường sẽ được điều chỉnh tăng trong vòng một đến hai chu kỳ sao kê. Chuyên gia kinh tế trưởng của Moody’s Analytics, ông Mark Zandi nói: “ .”



Với vay mua xe ô tô, lãi suất sẽ cố định sau khi giải ngân, nhưng các khoản vay mới sẽ chịu ảnh hưởng từ việc nâng lãi suất. Theo phân tích gần đây của WalletHub, sau khi Fed tăng lãi suất 25 điểm cơ bản, trong vài tháng tới, lãi suất bình quân năm của khoản vay mua xe mới trong 48 tháng dự kiến tăng khoảng 12 điểm cơ bản. Đối với các khoản vay sinh viên liên bang, lãi suất cũng cố định sau khi được giải ngân, song theo kết quả đấu giá trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm mới nhất vào tháng 5, lãi suất cho các khoản vay mới đã tăng lên; phần lớn các khoản vay sinh viên tư nhân sử dụng lãi suất thả nổi, neo theo LIBOR, lãi suất ưu đãi hoặc lãi suất trái phiếu kho bạc ngắn hạn, sau khi Fed nâng lãi suất, chi phí lãi vay của những người đi vay này cũng sẽ tăng theo, cụ thể mức tăng bao nhiêu tùy thuộc vào loại lãi suất tham chiếu được sử dụng.

Ảnh hưởng đến thị trường vay mua nhà phân hóa, vay mua nhà lãi suất cố định và thả nổi khác biệt rõ rệt

Lãi suất cho vay mua nhà dài hạn chủ yếu dựa theo lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm, và đây cũng là tham chiếu để định giá đa số khoản vay thế chấp. Tuần trước, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm có thời điểm vượt ngưỡng 4,95%, cao nhất kể từ tháng 10/2023, do đó lãi suất trung bình khoản vay thế chấp lãi suất cố định 30 năm đã vượt 7% lần đầu tiên trong hơn một năm.

Ông Jeff DerGurahian, Giám đốc Đầu tư kiêm Chuyên gia kinh tế trưởng của LoanDepot cho biết: “Việc Fed tăng lãi suất không đồng nghĩa với việc lãi suất thế chấp cố định 30 năm chắc chắn sẽ tăng cùng lúc. Nếu thị trường đã dự báo trước về lần tăng này, Fed lại công khai thông báo đây là biện pháp từ từ đưa lạm phát về mục tiêu 2% thì giới đầu tư có thể sẽ xem đây là tín hiệu tích cực cho trái phiếu dài hạn.” Ông bổ sung, nếu việc truyền đạt chính sách đạt hiệu quả như dự kiến thì lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ dài hạn có thể giữ ổn định hoặc thậm chí giảm nhẹ, do đó lãi suất thế chấp cố định 30 năm cũng sẽ duy trì ở mức ổn định. Về bản chất, Fed đang chủ động tìm cách kìm hãm nền kinh tế để ngăn chặn nguy cơ lạm phát bùng phát trở lại trong tương lai.

Các hình thức vay mua nhà khác sẽ chịu tác động trực tiếp hơn từ việc Fed tăng lãi suất. Các khoản vay thế chấp điều chỉnh lãi suất (ARM) và hạn mức tín dụng thế chấp nhà HELOC đều neo theo lãi suất ưu đãi. Đa số khoản vay ARM sẽ điều chỉnh lãi suất một lần mỗi năm sau khi kết thúc thời gian lãi suất cố định ban đầu, còn hạn mức tín dụng thế chấp nhà sẽ thay đổi lãi suất ngay lập tức khi lãi suất tham chiếu thay đổi.

Tăng lãi suất không chỉ toàn bất lợi, gửi tiết kiệm sẽ được lợi

Trong môi trường lãi suất tăng, lãi suất tiền gửi thường cũng tăng theo mục tiêu lãi suất quỹ liên bang, mang lại lợi ích mà nhiều người tiết kiệm có thể bỏ qua.

Chuyên gia kinh tế kiêm nhà sáng lập “Hamrick Briefing”, ông Mark Hamrick nhận định: “Việc lãi suất tăng có một lợi ích thường bị thị trường bỏ qua, đó là các nhà tiết kiệm có thể nhận được lợi suất tiền gửi cao hơn.” Ông cũng lưu ý rằng dù là đi vay hay gửi tiết kiệm, người dân đều cần so sánh cẩn thận các mức lãi suất để chọn được phương án tốt nhất, tránh chi phí vay quá cao đồng thời tối ưu hóa lợi nhuận từ tiền gửi.

Kết luận

Tóm lại, sau khi Fed tăng lãi suất lần này, thị trường nợ của các hộ gia đình Mỹ sẽ phân hóa rõ rệt. Các sản phẩm gắn theo lãi suất ưu đãi như thẻ tín dụng, vay sinh viên tư nhân, vay thế chấp lãi suất thả nổi sẽ đối mặt với áp lực trả nợ tăng nhanh; còn xu hướng của lãi suất cố định 30 năm lại phụ thuộc nhiều vào phản ứng của thị trường trái phiếu đối với chính sách của Fed, tăng hay giảm còn chưa rõ. Dù tăng lãi suất sẽ khiến người đi vay nặng gánh hơn, song người gửi tiết kiệm lại được hưởng lợi từ lãi suất cao hơn.

Đây là lần đầu tiên Fed tái khởi động động thái tăng lãi suất sau ba năm. Những thông điệp chính sách tiếp theo, cũng như những bất đồng giữa Fed và Nhà Trắng, sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến chi phí tài chính của các hộ dân Mỹ và từng diễn biến lớn trên các thị trường tài sản toàn cầu.