Lý thuyết "AI giảm tốc" không thể ngăn cản sự cuồng nhiệt về huy động vốn của các ông lớn mô hình! Astra ra đời khơi dậy tranh luận AGI, OpenAI hướng tới định giá 1,2 nghìn tỷ USD

Theo ứng dụng tài chính Zhihui, OpenAI – nhà phát triển ChatGPT và là “ngọn cờ đầu” toàn cầu trong ứng dụng AI – đang tiến hành đàm phán sơ bộ với các nhà đầu tư tiềm năng về vòng gọi vốn mới, với mức định giá dự kiến vượt quá 1,2 nghìn tỷ USD. Một số nguồn tin được trích dẫn cho biết, các cuộc đàm phán do các nhà đầu tư tổ chức khởi xướng và việc tiến hành hay không sẽ phụ thuộc vào thời điểm lên sàn, trong khi CEO của OpenAI, Sam Altman, cho rằng công ty nhiều khả năng chỉ IPO vào năm 2027.

Điều này đồng nghĩa rằng, trước khi được định giá trên thị trường công khai, các nhà đầu tư vẫn muốn tận dụng cơ hội sở hữu thêm cổ phần OpenAI. Lý do kinh doanh thúc đẩy sự quan tâm này đến từ việc phạm vi công việc mà các mô hình tiên tiến có thể đảm đương ngày càng mở rộng, mở ra tiềm năng tăng trưởng lớn hơn cho các khoản thu từ đăng ký, dịch vụ doanh nghiệp và API; mức độ bền vững của định giá trong tương lai sẽ dựa vào tốc độ các nhu cầu này chuyển hóa thành doanh thu và dòng tiền mặt.

Việc OpenAI cân nhắc vòng gọi vốn mới với định giá có thể vượt 1,2 nghìn tỷ USD, cùng xu hướng gọi vốn của hai ông lớn khác là Anthropic và DeepSeek, tiếp tục thể hiện cuộc cạnh tranh gay gắt của dòng vốn vào các nền tảng mô hình AI. Tháng 5 vừa qua, Anthropic công bố hoàn tất vòng gọi vốn 65 tỷ USD với mức định giá sau đầu tư đạt 965 tỷ USD; sau đó, ngày 11/9, truyền thông đưa tin về khả năng IPO với mức định giá khoảng 2 nghìn tỷ USD và huy động tối đa khoảng 100 tỷ USD, nếu thành công sẽ vượt qua kỷ lục huy động 86,3 tỷ USD mà SpaceX lập hồi tháng 6. Tuy nhiên, mốc 2 nghìn tỷ USD này vẫn chỉ là ước tính định giá tiềm năng của IPO, chứ chưa phải giá trị thị trường sau vòng gọi vốn mới đã thực hiện.

Cùng lúc đó, DeepSeek – nhà phát triển mô hình AI tiên tiến hàng đầu Trung Quốc – được truyền thông ngày 9/9 đưa tin rằng vòng gọi vốn đang tiến hành theo giá trị định giá trước khoảng 71 tỷ USD, trong khi vòng đầu tiên từng được định giá ở mức khoảng 52 tỷ USD. Các dòng vốn khác nhau từ các thị trường đều đặt cược lớn cho triển vọng tăng trưởng của ứng dụng AI, tuy vậy mức giá trong quá trình đàm phán cần được các giao dịch xác thực sau đó.

Đẩy mạnh vốn trước thềm IPO: OpenAI chuẩn bị gọi vốn mới, định giá có thể vượt 1,2 nghìn tỷ USD

OpenAI hiện đang đàm phán sơ bộ với các nhà đầu tư về vòng gọi vốn mới, có thể đưa định giá trước IPO của nhà phát triển ChatGPT vượt trên 1,2 nghìn tỷ USD.

Theo các nguồn tin truyền thông, một cá nhân am hiểu đàm phán và yêu cầu được giấu tên cho hay quyết định tiến hành vòng gọi vốn lần này sẽ phụ thuộc vào thời điểm OpenAI quyết định lên sàn. Nguồn này cho biết sáng kiến đàm phán thuộc về phía nhà đầu tư.

Vòng gọi vốn như vậy sẽ đặt nền móng cho đợt IPO được các giới quan tâm trông đợi từ lâu. CEO OpenAI – Sam Altman – từng trả lời tạp chí Fortune rằng kế hoạch IPO vẫn được xúc tiến nhưng chắc chắn không phải trong năm nay. Nếu hoàn thành gọi vốn tại mức định giá này, OpenAI sẽ vượt qua đối thủ lớn nhất là Anthropic, vốn vừa hoàn tất vòng gọi vốn tháng 5 với mức định giá sau đầu tư là 965 tỷ USD.

Financial Times của Anh đưa tin về cuộc đàm phán này vào sáng thứ Ba theo giờ địa phương, chỉ ra rằng vòng gọi vốn sẽ giúp các nhà đầu tư lâu năm của OpenAI tăng thêm sở hữu trước khi công ty lên sàn.

Anthropic cũng đang chuẩn bị IPO, với địa điểm niêm yết đã chọn là Nasdaq. Theo Bloomberg, hãng phát triển chatbot Claude này đang hướng tới đợt IPO có thể diễn ra sớm nhất vào tháng 10, huy động số vốn tương đương hoặc nhiều hơn SpaceX. SpaceX đã kêu gọi được mức kỷ lục 86,3 tỷ USD trong đợt phát hành hồi tháng 6.

Sam Altman, CEO của OpenAI, gần đây xác nhận với Fortune rằng công ty nhiều khả năng sẽ IPO vào năm 2027.

Xét về góc độ đổi mới công nghệ tiên phong và kinh tế đơn vị, trọng tâm giúp OpenAI và Anthropic đạt mức định giá cao nhờ hút mạnh vốn tổ chức là khả năng biến năng lực mô hình thành các dịch vụ chuyên nghiệp có thể bàn giao lặp lại. Tiền huấn luyện cung cấp năng lực nền tảng, học tăng cường và đánh giá nhiệm vụ giúp cải thiện khả năng suy luận và thực thi, còn gọi công cụ, quản lý ngữ cảnh và kiểm tra kết quả lại hỗ trợ mô hình hoàn thiện dòng công việc phức tạp hơn.

Mô hình Astra được OpenAI tung ra gần đây, khuấy động chủ đề về “AGI”, là một ví dụ cụ thể: trong đánh giá mô phỏng độ trễ trên OSWorld 2.0, Astra ghi điểm 72,6% cho nhiệm vụ, mất khoảng 40 phút/nhiệm vụ; GPT-5.6 Sol đời trước đạt 65,7% và mất khoảng 75 phút. Điều này chứng minh hiệu quả và kết quả mô hình đều được cải thiện trong điều kiện thực nghiệm cụ thể. Kết quả “bùng nổ” của Astra còn ở chỗ đạt cấp độ 4 FrontierMath với 98%, ARC-AGI-3 đạt 99,9%, chứng tỏ năng lực vượt trội ở các kỳ kiểm tra đặc biệt khó. Đây cũng là lý do CEO Nvidia Jensen Huang gần đây tuyên bố trên mạng xã hội rằng GPT-6 Astra ra đời “mở ra kỷ nguyên AGI thực sự”.

Những tiết lộ mới nhất của Anthropic về hệ thống nghiên cứu đa tác nhân cũng cho thấy giá trị của việc quy hoạch xử lý song song và gọi công cụ nhiều vòng khi triển khai. Nếu các tiến bộ này tiếp tục giúp giảm việc làm lại và giảm nhu cầu can thiệp của con người ở phía khách hàng, các doanh nghiệp càng có lý do tính AI vào ngân sách thường xuyên; đồng thời không gian kinh doanh của các công ty mô hình cũng sẽ mở rộng sang lĩnh vực phát triển phần mềm, nghiên cứu và dịch vụ chuyên sâu.

Hiện tượng tạm ngừng đột ngột bản đăng ký Pro của Astra càng phản ánh sự bùng nổ nhu cầu thương mại và áp lực cung ứng siêu mạnh mà AI mô hình lớn đang gặp phải. Theo truyền thông, Giám đốc sản phẩm OpenAI – Tibo – xác nhận nhu cầu với Astra “chưa từng có”, gói Pro tạo áp lực lớn nhất lên hệ thống; công ty dừng nhận đăng ký mới cũng như nâng cấp gói Pro 20x giá 200 USD/tháng từ ngày 10/9, các đăng ký hiện tại vẫn tiếp tục gia hạn bình thường.

Phân tích theo cơ chế kỹ thuật của dịch vụ AI mô hình lớn, nhiệm vụ tác nhân thông minh phức tạp thường phải đọc ngữ cảnh lặp đi lặp lại, gọi công cụ, xây dựng phương án và kiểm tra kết quả: bước xử lý đầu vào sẽ gia tăng tải tính toán, hội thoại dài và truy cập đồng thời lớn làm tăng sử dụng bộ nhớ tạm KV, còn khâu sinh kết quả có thể bị giới hạn bởi băng thông bộ nhớ GPU. Do đó, tăng cường năng lực tính toán và tối ưu hóa điều phối có liên hệ trực tiếp việc nền tảng có thể đáp ứng bao nhiêu nhu cầu trả phí và ở mức chi phí thực hiện ra sao.

Không thể phủ nhận, sức ép nhu cầu mà Astra tạo ra càng củng cố động lực thương mại để OpenAI tiếp tục mở rộng công suất; và yếu tố then chốt để duy trì mức định giá nghìn tỷ USD là không ngừng nâng cao hiệu quả hoàn thành nhiệm vụ thành công, để tăng trưởng doanh thu từ đăng ký, API và doanh nghiệp cuối cùng hình thành lợi nhuận cũng như dòng tiền bền vững.

Khi định giá nghìn tỷ USD vấp phải lợi suất 5%: Đầu tư quanh làn sóng AI ngày càng chú trọng khả năng tạo doanh thu thực tế

Song song với đó, khi “luận điểm tốc độ AI giảm” lan rộng và lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng mạnh, thị trường Mỹ nói riêng và toàn cầu nói chung bắt đầu chuyển trọng tâm sang việc thực sự biến sự bùng nổ AI thành tốc độ tăng lợi nhuận hiện thực, các khoản đầu tư AI cũng ngày càng phân hóa rõ nét: vốn tiếp tục rót mạnh cho các nền tảng mô hình hàng đầu, còn thị trường công khai lại tăng kỳ vọng vào tốc độ hiện thực hóa lợi nhuận từ AI, đặc biệt ở các công ty phần mềm liên quan AI khi lên sàn.

“Luận điểm tốc độ AI giảm” – khi Anthropic và OpenAI cùng các công ty AI đầu tàu toàn cầu cuối tuần vừa qua đồng loạt kêu gọi giảm tốc độ phát triển mô hình AI tiên tiến, cộng thêm lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm và các kỳ hạn dài tăng vọt, càng đặt ra yêu cầu cao hơn với sức hấp dẫn của các cổ phiếu công nghệ niêm yết. Ngày 12/9, CEO Anthropic – Dario Amodei – kêu gọi làm chậm tiến độ phát triển năng lực tiên tiến để các biện pháp an toàn kịp bắt nhịp, Altman cùng những người khác bày tỏ sự ủng hộ.

Chỉ trong ngày giao dịch đầu tiên sau phát ngôn “giảm tốc” của CEO Anthropic Amodei vào 14/9, cổ phiếu Nvidia – “ông vua chip AI” – giảm khoảng 3,4% và chỉ số Philadelphia Semiconductor toàn cầu giảm mạnh tới khoảng 6%, cho thấy thị trường đang định giá lại rủi ro từ các yếu tố như tranh luận về giảm tốc AI. Thị trường cũng bắt đầu cân nhắc lại quy mô đầu tư huấn luyện mô hình cỡ lớn, tốc độ phát hành và dự phóng nhu cầu mở rộng mua sắm năng lực tính toán trong tương lai. Ngày 14/9, chỉ số Philly Semiconductor giảm 6%; Hàn Quốc KOSPI – “chỉ báo đầu tư năng lực AI toàn cầu” – giảm hơn 3% vào thứ Hai rồi tiếp đó ngày 15/9 giảm thêm 0,85%, đóng cửa ở 6627,26 điểm – giảm bốn phiên liên tiếp.

Ngày 15/9, lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm lại vượt 5%, chạm mức cao nhất kể từ năm 2007. “Mỏ neo định giá tài sản toàn cầu” lợi suất 10 năm, hôm 14/9 từng có lúc lên tới 5,012% – cao nhất kể từ 2007, sau đó về mức 4,960%. Kết thúc phiên 15/9 trên TTCK Mỹ, lợi suất tiếp tục giữ trên 5%, đóng cửa gần 5,04%, tiếp tục ở đỉnh cao nhất từ 2007. “Mỏ neo định giá tài sản toàn cầu” đóng vai trò là chỉ số tham chiếu suất sinh lời phi rủi ro của USD, ảnh hưởng tới chi phí tài trợ của doanh nghiệp và tỷ lệ chiết khấu khi quy đổi lợi nhuận tương lai về hiện tại. Giá năng lượng tăng và áp lực lạm phát đẩy lợi suất lên, khiến cổ phiếu công nghệ vừa chịu áp lực chi phí vốn tăng, vừa bị kỳ vọng tăng trưởng dài hạn điều chỉnh.

Việc lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm lên tới đỉnh 2007 khiến các khoản nợ dài hạn duy trì mức sinh lời cao và “luận điểm giảm tốc AI” đang làm giảm kỳ vọng của thị trường vào việc mở rộng đầu tư năng lực tính toán và tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp chip AI, tuy nhiên sự bùng nổ nhu cầu người dùng với AI ứng dụng do Astra tạo ra lại tiếp tục mở rộng cơ hội thương mại hóa AI. Trong bối cảnh đó, OpenAI vẫn đàm phán gọi vốn vượt 1,2 nghìn tỷ USD có thể hiểu là một số nhà đầu tư vẫn kỳ vọng lớn vào tiềm năng dài hạn khi các mô hình tiên tiến thâm nhập vào đăng ký, dịch vụ doanh nghiệp và quy trình công việc chuyên sâu. Sự phân hóa trên thị trường vốn đang tập trung vào việc AI thương mại hóa có thể nhanh chóng chuyển hóa doanh thu tới đâu, cũng như liệu các khoản doanh thu này có đủ khả năng duy trì mức đầu tư năng lực tính toán liên tục mở rộng hay không.