Morgan Stanley gắn nhãn mới cho SpaceX (SPCX.US): “Đệm an toàn” trong sự bất ổn của AI, giá mục tiêu lên tới 300 USD

Ứng dụng tài chính Zhihui Finance APP cho biết, kể từ thứ Sáu tuần trước, một cuộc tranh luận về việc liệu phát triển các mô hình AI tiên tiến có nên “chủ động giảm tốc” đã nhanh chóng lan rộng từ giới công nghệ sang thị trường vốn. Giám đốc điều hành Anthropic, Dario Amodei, vào ngày 12 tháng 9 đã công bố kế hoạch ba bước, kêu gọi "đặt nhịp độ cho sự phát triển AI tiên phong", Sam Altman của OpenAI sau đó cũng cho biết sẽ tiếp nhận đề xuất "đánh giá viên độc lập có quyền truy cập cấp nhân viên" do Amodei đề xuất, ngay cả Elon Musk – vốn nổi tiếng với phong cách quyết liệt – cũng hiếm hoi tham gia vào phe này. Vào ngày giao dịch đầu tiên sau khi tin tức lan truyền, cổ phiếu công nghệ toàn cầu đã từng sụt giảm mạnh.

Tuy nhiên, trong khi cổ phiếu liên quan tới AI bị bán tháo do hoảng loạn, nhà phân tích Adam Jonas của Morgan Stanley lại truyền tải tới khách hàng một nhận định khá khác biệt: SpaceX (SPCX.US) có lẽ chính là cổ phiếu AI mang tính phòng vệ mạnh hơn trong đợt biến động này. Trong báo cáo nghiên cứu công bố ngày 15 tháng 9, Jonas đã tái khẳng định khuyến nghị "Tăng tỷ trọng" đối với SpaceX cùng giá mục tiêu 300 đô la, đồng thời đưa ra những lý do sau đây.

Nền tảng đa dạng: Không chỉ là "cổ phiếu AI"

Jonas đã mở đầu báo cáo bằng một tuyên bố khá thẳng thắn. Ông viết: “Bạn không thể vừa muốn cái này vừa muốn cái kia.” Ý nói rằng, phần lớn chi tiêu vốn và sự tăng trưởng lợi nhuận dài hạn của SpaceX thực sự được thúc đẩy bởi hoạt động AI doanh nghiệp, nên bất kỳ sự chậm lại thực chất nào của các giao dịch AI đều là lực cản đối với cổ phiếu này. Nhưng ở chiều ngược lại, cấu trúc doanh thu của SpaceX không hoàn toàn đặt cược vào chủ đề AI điện toán.

Theo báo cáo tài chính quý II năm 2026 công bố ngày 4 tháng 8, số lượng người đăng ký Starlink trên toàn cầu đã đạt 12 triệu, tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái (6 triệu), riêng quý này tăng ròng 1,7 triệu thuê bao. Sự mở rộng liên tục của khách hàng doanh nghiệp và chính phủ khiến Starlink hiện nay trở thành nguồn thu lớn nhất của SpaceX. Jonas cho rằng, động lực tăng trưởng của mảng kinh doanh hái ra tiền này đến từ độ thâm nhập thị trường của truyền thông vệ tinh, thay vì chu kỳ chi tiêu vốn theo ngành như AI.

Song song đó, dự án Starship của SpaceX cũng đang tiến triển theo đúng nhịp độ riêng. Theo thông báo mới nhất của Cục Hàng không Liên bang Mỹ, lần bay thử Starship thứ 14 đã được điều chỉnh sang sớm nhất là ngày 22 tháng 9, xuất phát từ Starbase ở Texas. Lần thử này sẽ lần đầu tiên thử đặt vệ tinh Starlink thực sự vào quỹ đạo. Đáng chú ý hơn là lần bay thứ 15 – nếu nhiệm vụ thứ 14 thành công, SpaceX dự kiến ​​thực hiện lần phóng tiếp theo trong chưa đầy 30 ngày, đồng thời ở nhiệm vụ thứ 15 sẽ thử dùng cánh tay cơ khí "đũa gắp" của tháp phóng để bắt giữ cùng lúc bộ đẩy siêu nặng và tàu Starship, đây là bước xác thực then chốt cho hệ thống tái sử dụng hoàn toàn.

Jonas nhận định, nhịp độ phóng Starship là điển hình cho một cột mốc do kỹ sư dẫn dắt, gần như không liên quan gì đến tiến độ huấn luyện mô hình AI hay xung đột giám sát quản lý.

Quyền chọn dài hạn: AI quỹ đạo và phối hợp với robot

Nếu Starlink và Starship cấu thành “nền tảng phi AI” của SpaceX thì dự án sức mạnh tính toán không gian lại là quyền chọn dài hạn trong mắt Jonas. Đầu năm 2026, SpaceX đã nộp đơn lên FCC xin phép phóng tới 1 triệu vệ tinh trung tâm dữ liệu. Tháng 7, công ty chính thức tiết lộ dự án trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo có tên “Starmind”, vệ tinh AI đầu tiên AI1 sở hữu công suất đỉnh khoảng 150 kilowatt, trang bị cánh năng lượng mặt trời rộng 70m cùng hệ thống làm mát bằng bộ tản nhiệt chất lỏng. SpaceX còn hợp tác cùng Nvidia (NVDA.US) để thiết kế nền tảng máy tính AI tối ưu hóa cho môi trường không gian dựa trên kiến trúc Vera Rubin NVL72, dự kiến phóng lô đầu vào quý IV/2027.

Jonas thẳng thắn cho biết, khả năng thực hiện quy mô lớn tầm nhìn này sẽ diễn ra sau năm 2030, bản chất đây là “một quyền chọn rất dài hạn”. Nhưng ông cũng lưu ý thị trường hiện gần như chưa định giá bất cứ sự hợp tác nào giữa SpaceX và Tesla (TSLA.US) trong mảng robot và sản xuất chip nội địa.

Theo thông tin công khai, hai công ty đang cùng phát triển dự án chế tạo chất bán dẫn “Terafab”, nhằm tích hợp chip logic, bộ nhớ, đóng gói và kiểm tra tại cùng một cơ sở, cung cấp chip cho robot hình người Optimus và Cybercab của Tesla, đồng thời cung ứng linh kiện cho trung tâm dữ liệu không gian SpaceX đang phát triển. Tesla đã mua cổ phần của SpaceX, hai bên cũng ký kết các thỏa thuận hợp tác về nhiều dự án như Terafab, “Optimus số hóa”. Chính Musk đã mô tả mối quan hệ này là “phụ thuộc lẫn nhau”, đồng thời cảnh báo rằng “nếu không có Terafab, năng lực mở rộng sản xuất Optimus của Tesla sẽ bị hạn chế”.

Linh hoạt tài chính: Dư dả tiền mặt, vay bao nhiêu tiêu bấy nhiêu

Về bảng cân đối kế toán, Jonas đặc biệt nhấn mạnh quyền chủ động bố trí vốn của ban lãnh đạo SpaceX. Tính đến cuối quý II, công ty nắm giữ khoảng 100 tỷ USD tiền mặt tổng và khoảng 6 tỷ USD tiền mặt ròng.

Jonas dự đoán công ty sẽ tiếp tục huy động mạnh qua kênh nợ, đẩy tỷ lệ nợ/EBITDA lên mức 1,5-2 lần, nhưng điểm mấu chốt là quy mô và nhịp độ được ban lãnh đạo tự do kiểm soát – “họ chỉ tiêu khi vay được, và chỉ tiêu khi kế hoạch kinh doanh phát huy hiệu quả”. Sau IPO, SpaceX đã được xếp hạng tín nhiệm đầu tư bởi ba tổ chức xếp hạng quốc tế lớn, đồng thời phát hành 20 tỷ USD trái phiếu ngắn hạn không đảm bảo để tất toán khoản vay cầu nối đáo hạn vào năm sau. Khả năng huy động vốn này giúp SpaceX có thêm lớp đệm trong kịch bản AI giảm tốc.

Định giá: Thị trường gần như chưa tính giá trị mảng AI

Về mặt định giá, Jonas tính toán trong 2.000 tỷ USD vốn hóa SpaceX, khoảng 3/4 giá trị đến từ kinh doanh không gian và viễn thông. Nếu loại bỏ định giá cho mảng AI thì chỉ tương ứng với mức giá cổ phiếu khoảng 125 USD – tức lĩnh vực không gian chiếm khoảng 8 USD/cổ phiếu, viễn thông vệ tinh chiếm 118 USD/cổ phiếu – so với giá hiện tại, mảng AI (AI doanh nghiệp cộng X và Grok) chỉ chiếm xấp xỉ 10% định giá ngụ ý, tương đương 17 USD/cổ phiếu (dựa trên định giá 183 USD cho mảng AI). Jonas từng nhận xét trong tháng 7 rằng “SpaceX ở mức giá 100 USD nghĩa là giá trị AI bằng không”.

Ông tiến hành tính toán độ nhạy: Mỗi khi bổ sung 1GW công suất danh nghĩa (với giá trị 50 USD mỗi W, biên lợi nhuận tăng thêm 70%, hệ số vốn hóa EBITDA x10) sẽ tăng khoảng 27 USD giá trị mỗi cổ phiếu, tức bằng 15-20% giá hiện tại. Morgan Stanley dự báo công suất AI năm tài khóa 2027 đạt 4,9 GW, trong khi mục tiêu nội bộ SpaceX là “tiệm cận 10 GW”.

“Yếu tố Musk”

Lý do thứ năm của Jonas lại xoay quanh chính Musk. Ông viết trong báo cáo rằng, qua 20 năm quan sát phong cách quản lý của CEO này, “ông không phải kiểu người lãng phí một cuộc khủng hoảng tốt”. Thành tích của Tesla trong giai đoạn “địa ngục sản lượng” 2018-2019 và khi đại dịch Covid-19 bùng phát 2020-2021 được Jonas xem là bằng chứng lịch sử cho năng lực vận hành và tăng giá cổ phiếu song song của doanh nghiệp trong bối cảnh chịu áp lực lớn.