Punong Ministro ng Canada: Posible pa rin ang kasunduan sa kalakalan ng US-Canada, ngunit hindi bibitawan ng Ottawa ang karapatan na palalimin ang pakikipagtulungan sa European Union.

Sinabi ni Punong Ministro ng Canada na si Mark Carney na posible pa ring makamit ang isang kapwa kapaki-pakinabang na kasunduan sa kalakalan sa pagitan ng Canada at Estados Unidos, ngunit hindi isusuko ng Canada ang soberanya nito kapalit ng kasunduan, lalo na’t hindi nila tatalikuran ang karapatan nilang pumirma ng mga kasunduan sa kalakalan nang mag-isa sa European Union at iba pang mga ekonomiya.

Noong Setyembre 23, ayon sa The Wall Street Journal, ipinahayag ni Carney sa isang panayam sa nasabing media outlet sa panahon ng United Nations na bagaman may ilang progreso simula nang mabigo ang negosasyon nitong Agosto, hindi pa ito sapat upang magkaroon ng kasunduan.

Nauna rito, nagpatupad si Trump ng mataas na taripa laban sa Canada, na agad namang gumanti ang Canada, kaya patuloy na tumindi ang tensyon sa bilateral na kalakalan.

Sinabi rin ni Carney kasabay nito na aktibo siyang nagtutulak sa mas malalim at mas pormal na pakikipagsosyo ng Canada sa European Union, at binigyang-diin na ang pagpapalawak ng kooperasyon sa mga kaalyado at pagbawas ng labis na pagdepende ay mahalagang hakbang upang ipagtanggol ang pambansang soberanya sa gitna ng kasalukuyang geopolitical na sitwasyon.

Ipinapahiwatig nito na lalawak at bibilis ang estratehikong diversified foreign relations ng Canada, at posibleng muling ayusin ang prayoridad sa ugnayang panlabas ng bansa, partikular sa Estados Unidos.

Ipinahayag ni Carney na sa pagbagsak ng negosasyon noong Agosto ay nagkaroon ng maraming "red line" sa pagitan ng magkabilang panig, kung saan ilan ay naalis na sa negosasyon, ngunit nananatili ang mga pangunahing hindi pagkakaunawaan. Sinabi niya:

Noong huling bahagi ng negosasyon, lumitaw ang magkakasunod na red line para sa amin—hindi namin ito nilampasan at hindi rin namin ito lalampasan. Bagamat may mga inalis na, isa sa mga pangunahing prinsipyo ay hindi natin isusuko ang soberanya. Ang kakayahang pumirma ng kasunduan sa kalakalan sa ibang jurisdiksyon ay napakahalaga para sa atin.

Habang nananatili ang pagkapatas sa negosasyon sa Amerika, pinapalalim ni Carney ang relasyon sa Europa. Aniya, hindi layunin ng Canada na sumali sa European Union, ngunit ang pakikipagtulungan sa estratehikong larangan gaya ng critical minerals, supply ng enerhiya, at low-orbit satellite capacity ay tunay na magpapalakas sa resilensya ng sovereignidad ng magkabilang panig.

Iminungkahi rin ni Carney na palawakin ang kooperasyon hanggang sa mga proyektong pananaliksik, seamless digital payment systems, at maging sa Erasmus+ student exchange program ng Europe.

Sa kasalukuyan, nakikibahagi na ang Canada, kasama ang Ukraine, sa SAFE initiative ng European Union, na layong pondohan ang industriya-militar at pagpapaunlad ng teknolohiya; nakikipagtulungan din ang Canada sa mga bansang Baltic at Nordic para tiyakin ang seguridad ng Northern Flank ng NATO sa kabuuan ng Arctic. Ani niya:

Nauunawaan ng lahat ng bansa na maaaring gawing sandata ang konektibidad—maaaring trade ito, maaaring supply chain, o sistema ng pagbabayad. Para mapanatili ang soberanya, kailangang maging iba-iba ang ugnayan ko, kaya kailangan ko ng mga katuwang.

Sa harap ng mga tanong tungkol sa kanyang ugnayan kay Trump, maingat ang mga pahayag ni Carney. Aniya:

Nakatuon kami sa mga larangan na posibleng magdulot ng kapwa pakinabang—karaniwang tampok dito ang seguridad. Pakinggan ko ang bawat salita ng Presidente, ngunit hindi lahat ng iyon ay tiyak na makalilipas ng panahon.

Habang ilang beses tinawag ni Trump ang Canada na “Ika-51 Estado”, ipinapakita ng mga pahayag ni Carney ang praktikal na posisyon ng Ottawa sa pagtimon ng relasyong Canada–U.S.: panatilihin ang kooperasyon sa larangan ng seguridad, habang mahigpit na ipinagtatanggol ang mga prinsipyo sa trade at usaping soberanya.

Inilarawan ni Carney ang kasalukuyang kalagayan bilang isyung sumusubok sa maturity ng pamamahala ng bansa. Aniya:

Sa isang mundong magkakaugnay, ang tunay na pag-unawa sa ibig sabihin ng soberanya ay nangangailangan ng hinog na paghatol. Maaari mong piliin ang magkulong at panatilihin ang soberanya ngunit hahantong iyan sa kahirapan; maaari mo ring piliing manatili ang iyong soberanya habang lubusang bukas sa mundo, basta may ginagawa ka. Iyan ang pinakamahalagang aral nitong mga huling taon.