Potencjalna bomba w DeFi o wartości 8 miliardów dolarów, na razie wybuchł tylko 1 miliard

Chainfeeds Wprowadzenie:

Czy naprawdę rozumiesz, skąd pochodzą zyski DeFi? Jeśli nie rozumiesz, to właśnie Ty jesteś tym zyskiem.

Źródło artykułu:

Autor artykułu:

BlockBeats

Poglądy:

BlockBeats: Menedżer funduszu, rola kiedyś zaufana, a potem zdemaskowana na rynku akcji, w czasach hossy na rynku A-share niósł ze sobą marzenia o bogactwie niezliczonych inwestorów indywidualnych. Na początku wszyscy podziwiali menedżerów funduszy z prestiżowych uczelni i imponującym CV, uważając, że fundusze są mniej ryzykowne i bardziej profesjonalne niż bezpośrednie inwestowanie w akcje. Jednak gdy rynek zaczął spadać, inwestorzy zdali sobie sprawę, że tak zwany „profesjonalizm” nie jest w stanie przeciwstawić się ryzyku systemowemu, a co gorsza, menedżerowie funduszy pobierają opłaty za zarządzanie i prowizje od wyników – jeśli zarobią, to ich zasługa, jeśli stracą, to pieniądze inwestorów. Dziś, gdy rola „menedżera funduszu” pojawia się na blockchainie pod nową nazwą „Curator” (zewnętrzny zarządzający), sytuacja staje się jeszcze bardziej niebezpieczna. Nie muszą zdawać żadnych egzaminów kwalifikacyjnych, nie podlegają kontroli żadnych organów regulacyjnych, a nawet nie muszą ujawniać swojej prawdziwej tożsamości. Wystarczy, że utworzą „skarbiec” na protokole DeFi i zaoferują absurdalnie wysoką roczną stopę zwrotu jako przynętę, by przyciągnąć setki milionów dolarów. A gdzie trafiają te pieniądze, do czego są wykorzystywane – inwestorzy nie mają pojęcia. 3 listopada 2025 roku, gdy Stream Finance nagle ogłosiło zawieszenie wszystkich wpłat i wypłat, burza przetoczyła się przez świat DeFi. Następnego dnia oficjalne oświadczenie: jeden z zewnętrznych zarządzających funduszem został zlikwidowany podczas gwałtownej zmienności rynku 11 października, co spowodowało stratę około 93 milionów dolarów aktywów funduszu. Cena wewnętrznego stablecoina Stream, xUSD, gwałtownie spadła – w ciągu kilku godzin z 1 dolara do minimum 0,43 dolara. Ta burza nie była bez ostrzeżeń. Już 172 dni wcześniej główny deweloper Yearn, Schlag, ostrzegał zespół Stream. W samym oku cyklonu powiedział wprost: „Wystarczy jedna rozmowa z nimi i 5 minut przeglądania ich Debank, by zdać sobie sprawę, że to skończy się źle.” Stream Finance to w istocie agregator zysków DeFi, pozwalający użytkownikom deponować środki w skarbcach zarządzanych przez tzw. Curatorów, by uzyskać zyski. Protokół twierdzi, że środki są inwestowane w różne strategie on-chain i off-chain w celu generowania zysków. Do tej katastrofy doprowadziły dwa główne powody: po pierwsze, zewnętrzny Curator wykorzystywał środki użytkowników do nieprzejrzystych transakcji off-chain, a jego pozycja została zlikwidowana 11 października. Po drugie, analitycy on-chain odkryli, że Stream Finance stosował również rekurencyjne pożyczki z protokołem Elixir i deUSD, używając niewielkiego kapitału rzeczywistego do uzyskania wielokrotnej dźwigni. Ten model „lewa noga na prawej nodze do nieba”, choć nie był bezpośrednią przyczyną strat, znacznie zwiększył ryzyko systemowe protokołu i położył podwaliny pod późniejsze kaskadowe załamanie. Te dwa problemy razem wywołały katastrofalną reakcję łańcuchową: 160 milionów dolarów środków użytkowników zostało zamrożonych, cały ekosystem stanął w obliczu 285 milionów dolarów ryzyka systemowego, protokół Euler wygenerował 137 milionów dolarów złych długów, a 65% deUSD Elixir było zabezpieczone aktywami Stream, co oznaczało, że 68 milionów dolarów było na krawędzi upadku. Aby zrozumieć źródło tego kryzysu, musimy wrócić do początków DeFi. Tradycyjne protokoły DeFi, takie jak Aave czy Compound, przyciągały użytkowników zasadą „Code is law” (kod jest prawem). Każda wpłata i każda pożyczka musiała być zgodna z niezmiennymi regułami zapisanymi w smart kontraktach – wszystko było publiczne i przejrzyste. Użytkownicy deponowali środki w ogromnej wspólnej puli, a pożyczkobiorcy musieli zapewnić nadmierne zabezpieczenie, by uzyskać pożyczkę. Jednak w tym cyklu nowa generacja protokołów DeFi, reprezentowana przez Morpho i Euler, w pogoni za wyższymi zyskami wprowadziła nowy model zarządzania środkami. Uznali, że model wspólnej puli Aave jest nieefektywny – dużo środków pozostaje niewykorzystanych i nie generuje maksymalnych zysków. Dlatego wprowadzili model Curator. Użytkownicy nie deponują już środków w jednej wspólnej puli, lecz wybierają konkretne „skarby” zarządzane przez Curatorów. Użytkownik wpłaca środki do skarbca, a Curator ma pełną kontrolę nad tym, jak je inwestować i pomnażać. Ten model rozwija się w zawrotnym tempie. Do tej pory tylko dwa protokoły – Morpho i Euler – mają łączną wartość zablokowaną przekraczającą 8 miliardów dolarów, co oznacza, że ponad 8 miliardów prawdziwych dolarów jest zarządzanych przez liczne Curatorów o różnym pochodzeniu. Ten model w istocie powiela kluczowe ryzyko P2P: użytkownicy nie mogą ocenić, gdzie trafiają ich środki, ani ocenić rzeczywistych umiejętności, strategii ryzyka czy zdolności spłaty Curatora. Tak zwana decentralizacja ma miejsce tylko w momencie wpłaty i wypłaty, a rzeczywiste zarządzanie środkami i ryzykiem jest całkowicie scentralizowane w rękach Curatora. Sam protokół zapewnia tylko infrastrukturę, a prawdziwą działalność bankową prowadzi Curator. Co gorsza, zyski Curatora zależą od opłat za zarządzanie i udziału w zyskach – w pogoni za wyższym APY są skłonni stosować strategie z wysoką dźwignią, a jeśli zarobią, biorą prowizję, jeśli stracą – to użytkownik ponosi stratę.