Khủng hoảng niềm tin bùng nổ! Trái phiếu chính phủ Mỹ dài hạn bị bán tháo, nhưng thị trường vẫn quá tự mãn?

Vào thứ Ba, trái phiếu chính phủ Mỹ dài hạn đã bị bán tháo do các nhà đầu tư lo ngại rằng hành động của Tổng thống Mỹ Trump nhằm sa thải một thành viên Hội đồng Thống đốc Fed có thể làm suy yếu niềm tin vào ngân hàng trung ương quan trọng nhất thế giới này.

Đợt bán tháo này đã đẩy chênh lệch lợi suất giữa trái phiếu ngắn hạn và dài hạn của Mỹ lên mức rộng nhất trong gần ba năm. Các nhà đầu tư đặt cược rằng áp lực chính trị gia tăng sẽ khiến lãi suất giảm trong ngắn hạn, nhưng lãi suất sẽ cao hơn trong tương lai vì khi đó các quan chức Fed sẽ buộc phải chống lại lạm phát cao hơn.

Trước đó, Trump đã tuyên bố sẽ sa thải thành viên Hội đồng Thống đốc Fed Cook với hiệu lực ngay lập tức, với lý do có cáo buộc gian lận thế chấp. Việc bãi nhiệm Cook sẽ cho phép Tổng thống Mỹ chọn một người thay thế có quan điểm cởi mở hơn về việc cắt giảm lãi suất.

Vào thứ Ba, đồng USD suy yếu, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn hai năm giảm xuống còn 3,7%, do các nhà đầu tư dự đoán lãi suất chính sách của Fed sẽ chịu áp lực giảm. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm đã tăng tới 0,06 điểm phần trăm, và chênh lệch giữa hai loại trái phiếu này đạt hơn 1,2 điểm phần trăm—gần mức cao nhất trong ba năm được thiết lập vào tháng 4 khi Trump công bố thuế quan “Ngày Giải phóng” khiến thị trường biến động.

Vào cuối ngày thứ Ba, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm đã giảm nhẹ, lên tới 4,91%.

Chuyên gia kinh tế trưởng của ING, Marieke Blom, cho biết: “Nếu thành công, đây sẽ là một sự suy yếu đáng kể đối với tính độc lập của Fed. Khi ngân hàng trung ương mất đi tính độc lập, người dân sẽ phải trả giá đắt bằng lạm phát cao hơn và lãi suất cao hơn.”

Goldman Sachs vào sáng thứ Ba cho biết: “Chúng tôi cho rằng phản ứng của thị trường đối với những tiêu đề này chủ yếu thể hiện tâm lý tránh rủi ro chung đối với tài sản Mỹ, chứ không chỉ đơn thuần là cú sốc chính sách nới lỏng.” Họ bổ sung: “Những thách thức đối với tính độc lập của Fed đã tạo ra rủi ro giảm giá rõ rệt cho đồng USD.”

Trong những tháng gần đây, các nhà đầu tư ngày càng lo ngại trước việc Trump chỉ trích Chủ tịch Fed Powell, bổ nhiệm tạm thời Stephen Milan và sa thải lãnh đạo thống kê cấp cao. Trong nhiều thập kỷ, tính độc lập của ngân hàng trung ương và dữ liệu kinh tế đáng tin cậy là nền tảng của các thị trường phát triển, trong khi trái phiếu chính phủ Mỹ cung cấp lãi suất chuẩn cho hàng nghìn tỷ USD tài sản tài chính.

Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ cấp cao nhất trong Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, Elizabeth Warren, đã cáo buộc Trump thực hiện một “cuộc chiếm đoạt quyền lực độc tài”, trong khi các học giả pháp lý cho rằng Nhà Trắng phải chứng minh trước tòa rằng có lý do chính đáng để sa thải Cook.

Chuyên gia phân tích lãi suất cấp cao của Columbia Threadneedle Investments, Ed Al-Hussainy, cho biết: “Tôi coi các hành động của Nhà Trắng nhằm gây áp lực và đe dọa Powell và Cook là một phần của chiến lược nhằm làm suy yếu và cuối cùng loại bỏ tính độc lập theo luật định của Fed.”

Fraser Lundie, Giám đốc toàn cầu về thu nhập cố định của Aviva Investors, cho biết, bất kỳ chính phủ nào “thể hiện sự bất ổn trong cơ chế thể chế và có nguy cơ bị ảnh hưởng chính trị trực tiếp” đều sẽ khiến đồng tiền suy yếu, đường cong lợi suất trái phiếu chính phủ dốc hơn và cái gọi là phần bù rủi ro đối với nợ dài hạn cao hơn.

Vào thứ Ba, đồng USD đã giảm 0,3% so với rổ các đồng tiền cùng loại bao gồm euro và bảng Anh. Từ đầu năm đến nay, đồng USD đã mất giá hơn 9%, do các chính sách thương mại và chính sách rộng hơn của Trump đã ảnh hưởng đến triển vọng kinh tế Mỹ và thái độ của nhà đầu tư đối với Mỹ.

Các nhà kinh tế và nhà đầu tư cho biết, áp lực của Trump lên Fed là ví dụ nổi bật nhất của cái gọi là kỷ nguyên “thống trị tài khóa”, trong đó chính sách của ngân hàng trung ương ngày càng bị chi phối bởi nhu cầu của chính phủ nhằm duy trì chi phí vay thấp để trả khoản nợ khổng lồ. Nhà phân tích George Saravelos của Deutsche Bank cho biết:

“Theo quan điểm của chúng tôi, không nghi ngờ gì nữa, Fed hiện đang đối mặt với rủi ro thống trị tài khóa ngày càng gia tăng, nhưng điều khiến chúng tôi ngạc nhiên hơn là thị trường lại không lo lắng nhiều hơn về điều này, các nhà đầu tư đang quá tự mãn trước rủi ro này.”