Châu Âu trong đống đổ nát: Tại sao ECB sẽ không cứu lần này

Không chỉ nước Pháp của Bayrou đang gặp khó khăn. Toàn bộ châu Âu đang trải qua một cuộc khủng hoảng hệ thống mà máy in tiền của ECB không còn có thể giải quyết được nữa. Mặc dù đã có nhiều năm bơm tiền quy mô lớn, khu vực đồng euro vẫn đang chìm trong vòng luẩn quẩn của trì trệ và nợ công không bền vững. Có vẻ như lần này, không giống như năm 2008, ECB không còn có thể cứu châu Âu khỏi sự sụp đổ.

Châu Âu trở thành phòng thí nghiệm toàn cầu về thất bại tiền tệ

Số liệu thống kê từ Ngân hàng Trung ương châu Âu cho thấy mức độ thảm họa tại châu Âu. Vào tháng 6 năm 2025, cung tiền M2 của khu vực đồng euro đạt 15 nghìn tỷ euro, tăng 2,7% so với năm trước.

Tuy nhiên, việc tạo ra lượng tiền khổng lồ này không tạo ra tăng trưởng kinh tế đáng kể nào. Kết quả thảm hại này trái ngược với Mỹ, nơi tăng trưởng tiền tệ 4,5% tạo ra ít nhất 2,5% tăng trưởng kinh tế.

Do đó, châu Âu cho thấy sự kém hiệu quả hoàn toàn của các chính sách tiền tệ mở rộng. Mỗi euro được ECB tạo ra mang lại ít giá trị thực hơn bất kỳ nền kinh tế phát triển nào khác.

Châu Âu trở thành phòng thí nghiệm toàn cầu về thất bại tiền tệ.

Máy in tiền là chất độc ở châu Âu

Châu Âu minh họa hoàn hảo cho sự thiếu vắng hiệu ứng nhân lên giữa việc tạo tiền và tăng trưởng kinh tế. Thanh khoản mà ECB bơm vào không còn kích thích đầu tư nữa. Ngược lại, nó nuôi dưỡng một hệ thống quan liêu châu Âu ngày càng ký sinh.

Tình trạng này tạo ra cơ chế lấn át. Các quốc gia châu Âu, được tài trợ bởi việc ECB mua trái phiếu, hấp thụ phần lớn lượng thanh khoản mới. Do đó, khu vực tư nhân châu Âu bị tước quyền tiếp cận tín dụng cần thiết cho phát triển.

Hơn nữa, hiện tượng này gây ra quá trình "zombification" dần dần của các nền kinh tế châu Âu. Những doanh nghiệp kém hiệu quả nhất vẫn tồn tại nhờ lãi suất thấp một cách nhân tạo của ECB.

Trong khi đó, các doanh nghiệp đổi mới lại gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn tài chính. Như vậy, châu Âu duy trì một cách giả tạo các cấu trúc kinh tế lỗi thời, gây bất lợi cho đổi mới sáng tạo.

ECB, kiến trúc sư của sự suy tàn châu Âu

Ngân hàng Trung ương châu Âu đã phản bội sứ mệnh cơ bản là ổn định giá cả. Hiện tại, họ ưu tiên tài trợ cho nợ công châu Âu hơn là chống lạm phát. Sự lệch hướng này biến ECB thành một công cụ chính sách tài khóa trá hình cho toàn bộ lục địa.

Lịch sử kinh tế gần đây cho thấy sự thất bại của cách tiếp cận can thiệp này. Từ năm 1970 đến 2011, mặc dù các ngân hàng trung ương thống trị toàn cầu, đã có 147 cuộc khủng hoảng ngân hàng làm rung chuyển nền kinh tế thế giới. Những dữ liệu này chứng minh rằng ngân hàng trung ương không ngăn chặn được các cuộc khủng hoảng tài chính. Họ thường chỉ trì hoãn và làm trầm trọng thêm chúng.

ECB đang lặp lại chính xác mô hình nguy hiểm này trên quy mô châu Âu. Bằng cách duy trì khả năng thanh toán của các quốc gia thành viên một cách nhân tạo thông qua việc mua trái phiếu quy mô lớn, họ trì hoãn các điều chỉnh cấu trúc cần thiết. Chính sách này khuyến khích sự vô trách nhiệm tài khóa trên diện rộng và làm trầm trọng thêm sự mất cân đối cấu trúc của các nền kinh tế châu Âu.

Nguồn gốc của hỗn loạn

Châu Âu đã tự nhốt mình vào cái bẫy phụ thuộc tiền tệ mà không còn lối thoát. Các nền kinh tế châu Âu, với khoản nợ công khổng lồ, hoàn toàn phụ thuộc vào việc tái cấp vốn của ECB để tránh sụp đổ.

Sự phụ thuộc này tạo ra vòng luẩn quẩn. Càng được ECB tài trợ cho các khoản nợ, các quốc gia càng có thể chi tiêu kém hiệu quả. Do đó, các nền kinh tế châu Âu dần mất khả năng tạo ra tăng trưởng. Họ trở thành bệnh nhân mãn tính sống nhờ truyền dịch tiền tệ liên tục.

Kỷ lục nợ công toàn cầu đạt 102 nghìn tỷ đô la vào năm 2024 minh họa cho sự lệch hướng phổ biến này. Tuy nhiên, châu Âu là một trong những trường hợp đáng lo ngại nhất trên thế giới.

Thật vậy, lục địa này không còn tạo ra đủ của cải để biện minh cho mức nợ khổng lồ của mình. Chỉ có việc ECB liên tục tạo tiền mới duy trì ảo tưởng về khả năng thanh toán của họ.

Châu Âu cho thấy sự thất bại hoàn toàn của chính sách nới lỏng định lượng quy mô lớn. Sự phá sản của lục địa được ECB che giấu không còn có thể mãi mãi che đậy sự sụp đổ của các nền kinh tế châu Âu. Sớm hay muộn, lục địa này sẽ phải đối mặt với thực tế không khoan nhượng: chỉ có các cải cách cấu trúc mạnh mẽ, chứ không phải việc bơm tiền liên tục, mới có thể khôi phục khả năng cạnh tranh và thịnh vượng trong một thế giới kinh tế ngày càng khắt khe. Trong bối cảnh này, bitcoin có thể đại diện cho một lựa chọn tiền tệ mà các chính phủ không thể thao túng.