Polymarket thông báo tự xây dựng L2, Polygon mất át chủ bài rồi sao?

Tiêu đề gốc: "Bài toán kinh tế đằng sau việc Polymarket rời khỏi Polygon"

Tác giả gốc: Azuma, Odaily

Ngày 22 tháng 12, một thông tin về dự án thị trường dự đoán hàng đầu Polymarket đã thu hút sự chú ý rộng rãi trên thị trường — thành viên nhóm Polymarket, Mustafa, đã xác nhận trong cộng đồng Discord rằng Polymarket dự định rời khỏi Polygon và sẽ ra mắt một mạng Layer2 trên Ethereum mang tên POLY, đây là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu hiện nay của dự án.

Một cuộc "chia tay" không bất ngờ

Việc Polymarket lựa chọn rời khỏi Polygon không phải là điều bất ngờ, một bên là đại diện ứng dụng đang rất hot, một bên là nền tảng cũ đang dần suy yếu, độ nóng của thị trường và kỳ vọng giá trị giữa hai bên vốn đã có phần lệch pha. Khi Polymarket dần trưởng thành thành một "quái vật" mới, hiệu suất mạng không đủ ổn định của Polygon (sự cố gần nhất xảy ra vào ngày 18 tháng 12) cùng với hệ sinh thái tương đối yếu đã trở thành rào cản khách quan đối với sự phát triển của Polymarket.

Đối với Polymarket, tự xây dựng cổng vào đồng nghĩa với việc đạt được lợi ích kép cả về sản phẩm lẫn kinh tế.

Về sản phẩm, ngoài việc tìm kiếm môi trường vận hành ổn định hơn, việc tự xây dựng mạng Layer2 giúp Polymarket có thể tùy chỉnh các đặc tính nền tảng phù hợp với nhu cầu của mình, từ đó linh hoạt thích ứng với các nâng cấp và đổi mới trong tương lai.

Ý nghĩa quan trọng hơn lại nằm ở khía cạnh kinh tế. Việc tự xây dựng mạng lưới đồng nghĩa với việc Polymarket có thể gom tất cả các hoạt động kinh tế và dịch vụ xung quanh nền tảng vào hệ sinh thái của mình, ngăn chặn giá trị bị rò rỉ ra ngoài, đồng thời dần tích lũy thành lợi thế hệ thống của chính mình.

Đóng góp kinh tế rõ ràng và tiềm ẩn

Là một ứng dụng tầng trên, sự bùng nổ của Polymarket từng mang lại đóng góp kinh tế trực tiếp đáng kể cho Polygon, dữ liệu do nhà phân tích dash tổng hợp trên Dune cho thấy:

· Số người dùng hoạt động trong tháng này của Polymarket là 419.309, tổng số người dùng lịch sử là 1.766.193;

· Tổng số giao dịch trong tháng này là 19,63 triệu, tổng số giao dịch lịch sử là 115 triệu;

· Tổng khối lượng giao dịch trong tháng này là 1,538 tỷ USD, tổng khối lượng giao dịch lịch sử là 14,3 tỷ USD.

Về cách đánh giá tỷ trọng đóng góp của Polymarket đối với kinh tế hệ sinh thái Polygon, Odaily khi tổng hợp dữ liệu của hai bên đã phát hiện ra một tỷ lệ khá trùng hợp.

· Đầu tiên là về vốn bị khóa, theo dữ liệu từ Defillama, tổng giá trị vị thế trên toàn nền tảng Polymarket hiện vào khoảng 326 triệu USD, chiếm khoảng một phần tư tổng giá trị khóa toàn mạng Polygon là 1,19 tỷ USD;

· Tiếp theo là tình hình tiêu thụ gas, Coin Metrics từng thống kê vào tháng 10 năm ngoái rằng các giao dịch liên quan đến Polymarket tiêu thụ khoảng 25% tổng lượng gas của Polygon;

· Xét đến việc dữ liệu này đã cũ, chúng tôi kiểm tra lại tình hình gần đây, theo thống kê của nhà phân tích petertherock trên Dune, trong tháng 11 các giao dịch liên quan đến Polymarket đã tiêu thụ khoảng 216.000 USD gas, còn theo Token Terminal, tổng lượng gas tiêu thụ toàn mạng Polygon trong tháng đó là khoảng 939.000 USD, tỷ lệ cũng gần một phần tư (khoảng 23%).

Dù ở đây có thể có sự trùng hợp do phương pháp thống kê và khung thời gian, nhưng kết quả tương tự ở nhiều khía cạnh cũng phần nào phản ánh giá trị kinh tế mà Polymarket mang lại cho Polygon.

Ngoài các chỉ số có thể định lượng như người dùng hoạt động, vốn bị khóa, khối lượng giao dịch, đóng góp gas, giá trị kinh tế mà Polymarket mang lại cho Polygon còn thể hiện ở một loạt các đóng góp tiềm ẩn khó đo lường trực tiếp nhưng vẫn rất thực tế.

Đầu tiên là kích hoạt thanh khoản stablecoin. Tất cả giao dịch trên Polymarket đều được thanh toán bằng USDC, với tần suất giao dịch cao và liên tục đã làm tăng đáng kể nhu cầu lưu chuyển và các kịch bản sử dụng USDC trên mạng Polygon; tiếp theo là giá trị hành vi kèm theo của người dùng giữ lại, ngoài thị trường dự đoán, những người dùng này có thể vì tiện lợi mà chuyển sang sử dụng các sản phẩm DeFi khác trong hệ sinh thái Polygon, từ đó nâng cao giá trị tổng thể của mạng Polygon. Những đóng góp này rất khó để định lượng bằng số liệu cụ thể, nhưng lại cấu thành nên "nhu cầu thực" mà các mạng nền tảng coi trọng và cũng là thứ khan hiếm nhất.

Tại sao lại là bây giờ? Câu trả lời không khó đoán

Thực tế, chỉ xét về quy mô người dùng, dữ liệu và sức ảnh hưởng trên thị trường, Polymarket đã hoàn toàn đủ tự tin để tự lập cổng vào riêng. Đây không còn là vấn đề "có nên đi hay không", mà là "khi nào đi".

Lý do chọn thời điểm này để bắt đầu di chuyển, cốt lõi có thể là do Polymarket TGE sắp diễn ra. Một mặt, một khi Polymarket phát hành token, cấu trúc quản trị, hệ thống khuyến khích và mô hình kinh tế sẽ trở nên cố định hơn, việc di chuyển nền tảng sau đó sẽ tốn kém và phức tạp hơn rất nhiều; mặt khác, việc nâng cấp từ "một ứng dụng đơn lẻ" lên thành "ứng dụng + nền tảng" toàn diện cũng đồng nghĩa với việc thay đổi logic định giá, tự xây dựng Layer2 không nghi ngờ gì sẽ mở ra trần giá trị cao hơn cho Polymarket cả về mặt câu chuyện lẫn vốn hóa.

Tóm lại, việc Polymarket rời khỏi Polygon về bản chất không chỉ đơn giản là một lần di chuyển nền tảng, mà còn là hình ảnh thu nhỏ của sự thay đổi cấu trúc trong ngành crypto. Khi các ứng dụng hàng đầu bắt đầu có khả năng tự mình gánh vác người dùng, lưu lượng và hoạt động kinh tế, nếu mạng nền tảng không thể cung cấp thêm giá trị, thì việc bị "đâm sau lưng" là điều không thể tránh khỏi.

Không có gì khác, chỉ là chạy theo lợi nhuận mà thôi.