Giá dầu giảm xuống mức trước chiến tranh, tại sao lãi suất đô la Mỹ không giảm theo?

Morning FX

Kể từ khi Hoa Kỳ và Iran đạt được thỏa thuận, giá dầu quốc tế đã dần dần tiến gần đến mức đầu tháng 3, vượt quá kỳ vọng của thị trường. Trong khi đó, 1Y SOFR lại tăng liên tục kể từ tháng 5, hoàn toàn ngược chiều với giá dầu, tại sao SOFR lại không để ý đến việc giá dầu giảm?

1. Ngược dự báo: Giá dầu giảm nhanh đến vậy do đâu?

Khi chiến tranh Hoa Kỳ - Iran bùng nổ hồi tháng 3, cả thị trường đều lo ngại giá dầu quốc tế sẽ duy trì ở mức cao suốt năm, nhiều dự đoán cho rằng giá dầu trong năm "ít nhất 100 USD/thùng", Bank of America thậm chí còn dự báo mức cao nhất đến 150-200 USD/thùng. Tuy nhiên thực tế là kể từ tháng 5, giá dầu quốc tế liên tục biến động giảm và hiện nay đã gần trở lại mức trước chiến tranh.

Tại sao diễn biến giá dầu lại hoàn toàn trái ngược với kỳ vọng chung của thị trường? Theo tôi, tổng kết gần đây của JP về diễn biến dầu thô đã lý giải rõ ràng điều này:

Trong cú sốc cung ứng năng lượng do chiến tranh gây ra, thị trường có hai hướng điều chỉnh:

"Một là, giả định tổng cầu không đổi, nguồn cung thiếu hụt dẫn đến giá tăng vọt, ngắn hạn thị trường có thể dùng tồn kho bổ sung, nhưng trung dài hạn nhu cầu tiêu thụ và bổ sung tồn kho tích tụ sẽ khiến giá dầu khó giảm trong thời gian dài hơn."

Đây là dự báo của đa số nhà đầu tư khi chiến tranh bắt đầu, nhưng thực tế là tồn kho thương mại không giảm mạnh như dự kiến, còn nhu cầu lại mất đi nhiều hơn kỳ vọng. Điều này dẫn đến một hướng điều chỉnh khác:

"Hai là, khi cung không đủ, nhu cầu cũng thu hẹp nhanh chóng, từ đó khiến giá dầu chịu áp lực." JP đặc biệt nhấn mạnh tốc độ điều chỉnh nhu cầu dầu mỏ của châu Á (đặc biệt là Trung Quốc) kể từ khi xảy ra xung đột, đương nhiên sự phát triển nhanh của năng lượng mới cũng góp phần rất lớn.

Dưới đây là kết luận của JP chia sẻ với mọi người: “Thị trường luôn có thể tự cân bằng, nhưng con đường dẫn tới cân bằng mới là chìa khóa quyết định điểm cuối cùng của giá cả”.

2. Ngược trực giác: Tại sao lãi suất USD không quan tâm đến giá dầu giảm?

Trước tháng 5, diễn biến giá dầu có tính tương quan khá cao với 1Y SOFR, nhưng từ giữa tháng 5 mối tương quan này giảm mạnh, thực ra khá bất ngờ, bởi vì chu kỳ tăng này của SOFR chủ yếu xuất phát từ logic "giá dầu tăng - lạm phát tăng - dự báo điều chỉnh chính sách tăng", vậy tại sao chỉ tăng mà không giảm cùng giá dầu?

Theo tôi, sự tách biệt giữa giá dầu và lãi suất USD hiện nay xuất phát từ hai nguyên nhân: Thứ nhất, nền tảng kinh tế Mỹ thực sự mạnh, số liệu lao động phi nông nghiệp hai tháng liên tiếp vượt dự báo, chỉ số PMI đứng đầu G10. Thứ hai, trong lần ra mắt cương vị mới, Chủ tịch Fed Walsh đã phát tín hiệu siết chặt khó lường, quyết tâm đạt mục tiêu lạm phát 2% suốt 5 năm chưa hoàn thành, cộng thêm phong cách từ chối giao tiếp chính sách, nên thị trường chỉ có thể tăng thêm bất ổn vào những thông tin diều hâu mà ông đưa ra.

Do đó, trong môi trường hiện tại, xu hướng lãi suất USD "tăng cùng giá dầu nhưng không giảm theo giá dầu" có thể sẽ còn tiếp diễn. Trừ khi (1) giá dầu ổn định dưới 80, CPI Hoa Kỳ sau vài tháng giảm về dưới 3%, hoặc (2) chứng khoán Mỹ sụp đổ, Fed buộc phải hành động, còn không lãi suất ngắn hạn USD khó mà giảm mạnh.

3. Tổng kết

• Giá dầu quốc tế giảm về mức trước chiến tranh có thể do nhu cầu sụt giảm nhanh hơn cung, khiến thị trường đi theo con đường điều chỉnh hoàn toàn khác với dự báo ban đầu.

• SOFR "tăng theo nhưng không giảm theo" giá dầu, nguyên nhân chủ yếu là nền kinh tế Mỹ mạnh và lập trường diều hâu của Walsh, để SOFR giảm mạnh chỉ có thể chờ CPI Mỹ hạ rõ rệt hoặc chứng khoán Mỹ sụp đổ.