Nguồn bài viết: Huitong Tài chính
Vào phiên Á-Âu thứ Ba (ngày 21/7),
Giá vàng giao ngay sau khi mở cửa giảm nhẹ đã tăng một mạch, bài viết trước đó đã nhắc tới giá vàng khi gặp tin xấu không giảm, gần đây có thể chuẩn bị phục hồi, đàm phán Mỹ-Iran tối qua xuất hiện bước ngoặt, chỉ số thị trường chứng khoán châu Á đồng loạt phục hồi mạnh hôm nay, tạo ra cơ hội giao dịch tốt trong phiên cho vàng giao ngay.
Hiện tại, giá vàng giao dịch quanh mức 4072, tăng 1,62%.
Cục diện Mỹ-Iran rơi vào bế tắc, chiến lược không kích đơn thuần để lộ hạn chế rõ rệt
Điểm neo định giá cốt lõi của dầu thô toàn cầu là eo biển Hormuz đang tiếp tục chịu tác động căng thẳng địa chính trị Mỹ-Iran, hai bên liên tục không kích lẫn nhau, đối đầu kéo dài.
Các chuyên gia phát hiện, chỉ dựa vào các biện pháp gây sức ép bằng không kích đã chạm trần hiệu quả, khó ép Iran phải nhanh chóng thỏa hiệp nhượng bộ.
Mỹ và Iran kiên quyết giành quyền kiểm soát đường vận tải trên eo biển, thỏa thuận ngừng bắn tạm thời trước đó hoàn toàn đổ vỡ, thương vong của quân đội Mỹ tiếp tục tăng, giá xăng bán lẻ ở Mỹ đồng thời tăng trở lại, áp lực lạm phát trở thành gánh nặng lớn cho Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ, thị trường liên tục hoài nghi về tính bền vững trong phương án đối phó của phía Mỹ.
Dù có một số dấu hiệu hòa hoãn đàm phán cục bộ, rủi ro chiến tranh toàn diện trong khu vực vẫn ở mức cao, Trump công khai tuyên bố rằng nếu Iran tiếp tục khiến binh sĩ Mỹ thương vong, sẽ phải chịu trả giá báo thù gấp nhiều lần.
Nhiều chuyên gia các viện nghiên cứu quốc tế về Trung Đông nhất trí cho rằng, nguyên nhân gốc rễ dẫn đến leo thang xung đột lần này là phía Mỹ đánh giá sai căn bản về logic ra quyết sách của Iran, lại không rút ra bài học từ các cuộc đối đầu trước đây.
Mỹ và Iran đều kỳ vọng có thể phá vỡ thế bế tắc bằng tăng cường đối đầu quân sự, nhưng càng căng thẳng thì dư địa cho vận động ngoại giao về sau càng hẹp.
Nhà Trắng dù nhiều lần khẳng định rằng cánh cửa đối thoại ngoại giao luôn rộng mở, Ngoại trưởng Mỹ Rubio cũng tuyên bố sẵn sàng tiến hành trao đổi, nói Iran nhiều lần phát tín hiệu muốn đối thoại, song thị trường chỉ tin vào hành động thực tế—Iran liên tục sử dụng tên lửa, drone quấy nhiễu các tàu hàng qua eo biển, tuyến đường này vận chuyển 1/5 lượng dầu trên biển toàn cầu, nguồn cung bị xáo trộn trực tiếp ảnh hưởng đến
giá cả các mặt hàng chính.
Quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ, các cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran sẽ không dừng lại, nhưng kênh đối thoại ngoại giao vẫn được giữ. Tuy vậy, hầu hết nhà quan sát địa chính khu vực đều cho rằng, hiện tại chính phủ Mỹ cả về phương diện quân sự lẫn ngoại giao đều không tìm được lối thoát rút lui an toàn, toàn bộ chiến lược phản ứng rối loạn và thiếu tính nhất quán lâu dài.
Cùng lúc đó, nhiều chuyên gia quốc phòng nhìn lại các chiến dịch trong lịch sử cũng cho rằng, tấn công trên không đơn thuần có hạn chế riêng, quân đội Mỹ trong sáu tuần đầu đánh phá tổng cộng 13.000 mục tiêu vẫn không thể làm Iran khuất phục.
Iran chủ động phân tán và che giấu tên lửa đạn đạo, drone và các thiết bị lớn, mục tiêu dễ bị đánh phá về cơ bản đã bị hao mòn, việc kiềm chế lâu dài các cuộc tấn công tầm xa rất khó; còn nếu điều động quy mô lớn bộ binh thì lại vấp phải phản đối từ cả người dân và Quốc hội Mỹ, triển khai chính sách này vướng mắc lớn, khiến Mỹ rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan.
Niềm tin song phương bị phá vỡ hoàn toàn, tiến trình hòa giải ngoại giao gặp nhiều trở ngại
Ở góc độ ngoại giao, các vết nứt lòng tin tích tụ lâu năm giữa Mỹ-Iran khó bù đắp, trở thành trở ngại cốt lõi cho đàm phán ngừng bắn.
Chính quyền Trump không thúc đẩy các cuộc đàm phán sâu rộng và thực chất, ngược lại lại dựa vào nhóm cố vấn cốt cán thiếu kinh nghiệm ngoại giao xuyên quốc gia, đồng thời giao phần lớn công việc hòa giải cho Qatar, Pakistan, Ai Cập và các quốc gia thứ ba, dẫn đến thiếu điểm tựa then chốt để tiến hành thương lượng.
Đôi bên nghi kỵ lẫn nhau, không có nền tảng tin tưởng, lòng tin song phương bị tiêu hao triệt để, mỗi bước tiến của đàm phán đều gặp trở ngại lớn, khả năng hòa giải thực chất vô cùng khó khăn.
Tuy nhiên, thị trường gần đây ghi nhận được một số dấu hiệu biên độ hòa hoãn, cung cấp sự hỗ trợ yếu cho hạ nhiệt căng thẳng.
Cấp cao Mỹ sau sự kiện quân đội bị tấn công ở Jordan đã có phản ứng kiềm chế, không thực hiện các hành động trả đũa quá mức;
Đồng thời Iran chủ động thả tự do cho một phụ nữ Mỹ gốc Iran bị cấm xuất cảnh lâu năm, phát tín hiệu thiện chí rõ nét.
Nhiều nhà phân tích giải thích rằng, loạt phát ngôn và động thái của hai bên cho thấy Mỹ-Iran đều giữ không gian để hạ nhiệt và rút lui khỏi trò chơi đối đầu.
Tuy nhiên, rủi ro tận cùng vẫn chưa được loại bỏ, lực lượng Houthi tại Yemen được Iran hậu thuẫn tuyên bố phong tỏa vận tải biển của Saudi Arabia, nếu hoạt động phong tỏa này lan rộng, hoàn toàn cắt đứt tuyến biển Bab el-Mandeb, mọi tín hiệu hòa hoãn nhỏ sẽ ngay lập tức mất tác dụng, và hệ thống năng lượng - kinh tế toàn cầu vốn đã mong manh sẽ đối mặt với cú sốc rủi ro cộng hưởng đa chiều.
Tuyến vận tải cốt lõi bị gián đoạn nghiêm trọng, chuỗi cung ứng dầu thô tiếp tục chịu áp lực
Trong bối cảnh xung đột địa chính trị tiếp tục leo thang, tình trạng hỗn loạn giao thông tại eo Hormuz trở nên trầm trọng, áp lực lên chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu ngày càng rõ rệt.
Theo số liệu mới nhất từ cơ quan hàng hải Signal Group, tính đến ngày 15/7, tổng số tàu chở dầu trống và đầy bị dồn ứ quanh eo biển Hormuz lên tới 728 chiếc, tại Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman đã xuất hiện tình trạng nhiều tàu bị mắc kẹt, tắc nghẽn tuyến vận tải và gián đoạn vận chuyển đặc biệt nghiêm trọng.
Kể từ khi căng thẳng Mỹ-Iran leo thang trở lại ngày 6/7, hoạt động phòng thủ của thị trường tăng mạnh, tỷ lệ tàu chở dầu thuộc quyền sở hữu công khai và qua lại eo biển giảm mạnh từ 67% giai đoạn thỏa thuận hòa bình tạm thời, xuống còn 45%, nhiều chủ tàu chủ động ngắt hệ thống nhận dạng tự động của tàu để tránh nguy cơ bị tấn công, chuyển sang trạng thái nặc danh, khiến mức độ minh bạch vận tải ngoài biển xuống thấp.
Số liệu lưu thông ngắn hạn càng thể hiện rõ tâm lý phòng thủ cực đoan, đầu tuần này lưu lượng qua lại eo biển Hormuz sụt giảm mạnh, ngày thứ Hai chỉ có 4 tàu chở hàng lớn qua tuyến (UTC+8), giảm gần một nửa so với ngày trước đó là 7 tàu.
Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy, trong 24 giờ không có tàu nào băng qua eo biển Hormuz.
Đáng chú ý là trong ngày hôm đó các tàu qua lại chủ yếu là tàu hóa chất, tàu chở dầu thường, không có tàu dầu cỡ lớn VLCC, tàu LNG vận chuyển khí hóa lỏng, vận tải năng lượng giá trị cao gần như đình trệ hoàn toàn.
Nếu cộng thêm nguy cơ phong tỏa mới tại eo Bab el-Mandeb thuộc Hồng Hải, hai tuyến vận tải năng lượng biển trọng yếu toàn cầu cùng đối mặt rủi ro, thị trường không ngừng lo ngại bị gián đoạn nguồn cung dầu mỏ, trở thành yếu tố cơ bản chính hỗ trợ giá dầu duy trì ở mức cao, các tổ chức còn cảnh báo nếu xung đột tiếp diễn gây thiệt hại cho các tàu dầu đầy hàng, giá dầu quốc tế có thể sẽ biến động dữ dội trong giai đoạn tới.
Rủi ro địa chính biên độ hạ nhiệt, thị trường cổ phiếu châu Á phục hồi khẩu vị rủi ro
Trong bối cảnh rủi ro địa chính vẫn chưa hoàn toàn tan biến, nguồn cung năng lượng tiếp tục đối mặt với áp lực, tâm lý thị trường đã được điều chỉnh ở biên, trạng thái bi quan phòng thủ cực độ dần hạ nhiệt, khẩu vị rủi ro toàn cầu tăng trở lại, thúc đẩy thị trường cổ phiếu châu Á phục hồi một nhịp sóng tăng ngắn hạn.
Yếu tố bất lợi chính trước đó đè nặng thị trường—kịch bản Mỹ-Iran chiến tranh toàn diện, giao thông eo biển phong tỏa hoàn toàn—đã suy giảm, nhu cầu trú ẩn dòng tiền rút xuống, bắt đầu quay lại các tài sản rủi ro.
Diễn biến tài sản phân hóa rõ ràng, mô hình mạnh dầu yếu vàng chi phối thị trường
Hôm nay vàng bật mạnh (UTC+8), nhưng giá dầu lại không giảm rõ, cho thấy vấn đề lạm phát—yếu tố lớn nhất đè nén giá vàng—vẫn chưa được giải quyết, đà phục hồi của vàng chủ yếu đến từ hiệu ứng phục hồi khẩu vị rủi ro về mặt tâm lý.
Giá dầu vẫn duy trì mạnh nhờ thiếu hụt nguồn cung cứng, logic hỗ trợ cốt lõi chưa bị lung lay: hiện tượng mắc kẹt tàu tại eo Hormuz, lưu lượng qua tuyến giảm mạnh, vận tải năng lượng giá trị cao đình trệ vẫn còn, cộng với rủi ro phong tỏa tại eo Bab el-Mandeb, tính bất định của nguồn cung dầu trên biển toàn cầu vẫn ở mức cao, cán cân cung-cầu chặt chẽ khó cân bằng lại, chi phí địa chính tiếp tục nâng đỡ giá dầu.
Trong khi đó, vàng—tài sản truyền thống phòng thủ—lại không mạnh lên nhờ rủi ro địa chính, mà tiếp tục chịu áp lực giảm giá.
Lý do cốt lõi là giá dầu cao làm kỳ vọng lạm phát toàn cầu tăng, thị trường đồng loạt nâng xác suất các nền kinh tế lớn thắt chặt chính sách tiền tệ, lợi suất thực trái phiếu Mỹ tăng mạnh, hấp dẫn của tài sản không sinh lãi như vàng bị giảm đi đáng kể. Hiện tại tâm điểm giao dịch là “phục hồi khẩu vị rủi ro + kỳ vọng lạm phát, tăng lãi suất”, thay vì phòng thủ trước khủng hoảng hệ thống, bởi vậy vàng thiếu động lực tăng bền vững.
Nhìn chung, ngắn hạn xung đột Mỹ-Iran chưa có dấu hiệu mất kiểm soát toàn diện, lợi thế nguồn cung năng lượng bền vững, khẩu vị rủi ro thị trường tiếp tục ấm lên, mô hình mạnh dầu yếu vàng sẽ duy trì.
Thời gian tới cần chú ý tới tình hình thông suốt của hai tuyến vận tải và diễn biến Mỹ-Iran, nếu tình hình đột ngột xấu đi, khẩu vị rủi ro giảm nhanh, khi đó vàng mới có thể phục hồi vai trò tài sản phòng thủ, còn giá dầu sẽ biến động mạnh ngoài dự kiến. Về kỹ thuật: Vàng giao ngay trên đồ thị ngày đã phá vỡ đường xu hướng giảm, nhưng hiện vẫn nằm trong kênh giảm, cần quan sát có thể tiếp tục phá qua kênh giảm không, nếu không vượt và phá vỡ được đường trên của kênh giảm, xu hướng giảm sẽ được duy trì.
( Biểu đồ ngày vàng giao ngay, nguồn: Yihuitong ) 15:52 (UTC+8), giá vàng giao ngay hiện báo 4072,27 USD /ounce.
Biên tập viên phụ trách: Zhu Henan
