Trump nói Mỹ và Iran đang tiến hành tiếp xúc ngoại giao để chấm dứt xung đột, cảnh báo nếu đàm phán thất bại sẽ nối lại hành động quân sự

Theo ứng dụng tài chính Zhihui, Tổng thống Mỹ Trump vào thứ Hai cho biết Mỹ và Iran đang tiến hành tiếp xúc ngoại giao nhằm kết thúc xung đột ở Trung Đông, nhưng đồng thời cảnh báo rằng nếu đàm phán không đạt được thỏa thuận, hai bên sẽ quay lại đối đầu quân sự.

Trump phát biểu với các phóng viên trên chiếc “Không Lực Một” rằng Iran sẵn sàng tiếp xúc là do trước đó Mỹ đã hành động mạnh mẽ với họ. Ông nói hai bên “rất có khả năng” sẽ đạt được tiến triển, nhưng nếu nỗ lực ngoại giao thất bại, Mỹ sẽ khôi phục các hành động trước đây.

Tuyên bố mới nhất của Trump đồng nghĩa với việc rủi ro leo thang căng thẳng Mỹ-Iran trong ngắn hạn đã dịu lại. Trước đó, Trump nhiều lần đe dọa sẽ tiến hành “cuộc tấn công quân sự quy mô lớn” nhằm vào Iran. Tuy nhiên, trong suốt nhiều tuần xung đột vừa qua, Trump cũng nhiều lần cho rằng đàm phán đạt tiến triển, thỏa thuận sắp được ký kết, nhưng giao tranh sau đó vẫn tiếp tục leo thang. Hiện vẫn còn nhiều bất định về việc liệu Mỹ và Iran đã thực sự tiến hành đàm phán nghiêm túc hay chưa.

Trước đó, Mỹ đã tạm ngừng không kích các mục tiêu Iran sang ngày thứ ba liên tiếp, trong khi phía Iran cũng đã dừng tấn công vào Kuwait và các nước vùng Vịnh khác. Sau khi thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hai bên ký hồi tháng trước bị đổ vỡ do vấn đề eo biển Hormuz, xung đột đã bùng phát trở lại trong một thời gian ngắn.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Baghaei, vào thứ Hai cho biết các bên trung gian có thể vẫn đang chuyển đạt thông điệp từ Mỹ, nhưng hai nước vẫn chưa tiến hành đàm phán chính thức. Cùng lúc đó, nguồn tin cho biết Oman và Iran đang đàm phán về việc khôi phục vận tải qua eo biển Hormuz, mong muốn thúc đẩy mở lại tuyến đường vận chuyển năng lượng toàn cầu này.

Tuy nhiên, tình hình Trung Đông vẫn hết sức căng thẳng.

Lực lượng Houthi tại Yemen vào thứ Hai tuyên bố đã tiến hành tấn công bằng máy bay không người lái vào cơ sở dầu khí của Saudi Arabia, nhưng không tiết lộ thời gian cụ thể. Phía Saudi cho biết đã thành công đánh chặn nhiều máy bay không người lái bay từ hướng Iraq, mục tiêu là các cơ sở dầu khí.

Các phương tiện truyền thông cho biết, nội bộ quân đội Mỹ tỏ ra thận trọng đối với việc tiếp tục làm leo thang xung đột.

Có thông tin cho biết, tướng cấp cao phụ trách các vấn đề Trung Đông của quân đội Mỹ, ông Brad Cooper, kiến nghị tạm dừng không kích vào Iran, cho rằng các hành động quân sự liên quan đã gần đến giới hạn hiệu quả. Một số cố vấn quân sự cũng đã khuyến nghị Nhà Trắng tránh tiếp tục leo thang, một phần vì kho dự trữ tên lửa đánh chặn cao cấp của Mỹ đang giảm dần.

Trump cho biết Mỹ vẫn còn đủ đạn dược dự trữ, nhưng thừa nhận hy vọng có thêm nhiều vũ khí hiện đại, đặc biệt là các hệ thống đánh chặn cao cấp như tên lửa phòng không Patriot. Ông quy trách nhiệm một phần áp lực kho dự trữ là do chính quyền Biden tiếp tục hỗ trợ quân sự cho Ukraine.

Quân đội Iran tuyên bố, do Mỹ ngừng các hoạt động quân sự, họ đã dừng các hành động trả đũa nhằm vào căn cứ và quân đội Mỹ tại Trung Đông. Hai tuần trước đó, gần như mỗi ngày Iran đều tấn công vào Kuwait, Bahrain và Jordan - những quốc gia đồng minh của Mỹ.

Dưới tác động của kỳ vọng tình hình dịu đi, giá dầu quốc tế vào thứ Hai đã giảm rõ rệt. Trên sàn giao dịch hàng hóa New York, giá hợp đồng dầu thô nhẹ giao tháng 9 giảm 6,70 USD, đóng cửa ở mức 82,61 USD/thùng, giảm 7,5%; giá hợp đồng dầu Brent London giao tháng 9 giảm 8,42 USD, đóng cửa ở mức 88,36 USD/thùng, giảm 8,7%; lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ cũng giảm đồng thời.

Ngoài ra, Thủ tướng Israel Netanyahu dự kiến sẽ thăm Washington vào thứ Ba để hội đàm cùng Trump. Ông Netanyahu cho biết sẽ thúc giục Mỹ tiếp tục chú ý sát sao đến chương trình hạt nhân của Iran.

Mặt khác, Iran tuyên bố chính sách đi lại qua eo biển Hormuz hiện chưa có thay đổi, đồng nghĩa các tàu thương mại liên quan vẫn phải được Iran cấp phép mới có thể qua lại. Tuyến đường thủy quan trọng này hiện vẫn đang ở mức thấp, chiếm khoảng 1/5 lượng vận chuyển dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu, các biện pháp phong tỏa cảng Iran của Mỹ cũng vẫn được duy trì.

Đồng thời, cuối tuần qua, quan chức Iran và Oman đã tiến hành vòng đàm phán mới về việc khôi phục vận tải qua eo biển Hormuz. Phía Iran cho biết hai bên đã trao đổi mang tính xây dựng và đạt được một số tiến triển, nhưng không tiết lộ chi tiết cụ thể và cho biết các cuộc tham vấn sẽ tiếp tục.