Microsoft phá vỡ "nỗi lo chi tiêu AI quá mức"! Kết quả quý 4 vượt kỳ vọng trên toàn diện: Hướng dẫn tăng trưởng mảng điện toán đám mây tăng tốc, hạ dự báo chi tiêu vốn năm nay

Theo Kinh tế Thông minh, sau nhiều tuần phố Wall nghi ngại về lợi nhuận đầu tư vào AI, Microsoft (MSFT.US) đã đưa ra câu trả lời mạnh mẽ nhất bằng một báo cáo tài chính quý vượt xa kỳ vọng – không chỉ doanh thu và lợi nhuận đồng loạt vượt dự báo, tốc độ tăng trưởng của Azure cũng đạt mức cao nhất trong bốn năm qua, quan trọng hơn là công ty chủ động hạ dự báo chi tiêu vốn cho năm tài khóa 2027 từ 190 tỷ USD xuống 175 tỷ USD, giúp xóa tan nỗi lo "AI tiêu tiền vô hạn". Sau báo cáo tài chính, giá cổ phiếu Microsoft tăng hơn 8% trong phiên giao dịch ngoài giờ, lên 423,04 USD.

Dữ liệu tài chính cốt lõi: Vượt xa kỳ vọng, lợi nhuận ròng tăng 31%

Trong cả năm tài khóa 2026, tổng doanh thu Microsoft đạt 331,8 tỷ USD, tăng 18% so với cùng kỳ; lợi nhuận ròng đạt 133,7 tỷ USD, tăng 31%. Doanh thu cả năm của Azure lần đầu tiên vượt mốc 100 tỷ USD, trở thành nhà cung cấp dịch vụ đám mây thứ hai sau Amazon AWS đạt được cột mốc này. Quý IV, doanh thu đạt 90,01 tỷ USD, tăng 18% so với cùng kỳ, vượt xa kỳ vọng của các nhà phân tích là 87,7 tỷ USD.

Lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (không theo GAAP) đạt 4,74 USD (loại trừ tác động từ khoản đầu tư vào OpenAI), cao hơn 11,5% so với dự báo 4,24 USD của thị trường. Lợi nhuận ròng theo GAAP tăng 31% so với năm trước, đạt 35,77 tỷ USD.

Khoản đầu tư vào Anthropic mang lại lợi nhuận bất ngờ. Kết quả quý này bao gồm khoản lợi nhuận 3,2 tỷ USD từ việc tăng giá trị khoản đầu tư cổ phần vào phòng thí nghiệm AI Anthropic. Ngoài ra, chi phí chương trình nghỉ hưu tự nguyện được thực hiện lần đầu cũng thấp hơn dự kiến, góp phần thúc đẩy lợi nhuận.

Hướng dẫn kinh doanh: Triển vọng quý I vượt kỳ vọng

Đối với quý đầu năm tài khóa 2027 (từ tháng 7 đến tháng 9 năm 2026), Microsoft dự kiến:

Tổng doanh thu: từ 89,85 tỷ đến 90,95 tỷ USD, trung bình 90,4 tỷ USD, cao hơn dự báo của các nhà phân tích là 89,66 tỷ USD;

Tăng trưởng Azure: tính theo tỷ giá cố định khoảng 45%, vượt xa kỳ vọng của các nhà phân tích là 41,4%;

Sản phẩm và quy trình kinh doanh: 36 đến 37 tỷ USD, tăng trưởng 11%-12% so với cùng kỳ;

Đám mây thông minh: 36,7 đến 37 tỷ USD, tăng 33%-34% so với cùng kỳ;

Các giải pháp cá nhân khác: 12,2 đến 12,7 tỷ USD;

Công ty cũng cho biết, mặc dù quý IV năm tài khóa 2026 có kết quả mạnh mẽ, tốc độ tăng trưởng nửa đầu năm tài khóa 2027 dự kiến sẽ tăng tốc hơn nữa.

Kinh doanh đám mây Azure: Tăng trưởng 43% – nhanh nhất trong bốn năm, doanh thu năm lần đầu vượt mốc 100 tỷ USD

Mảng đám mây Azure được thị trường chú ý hàng đầu đã mang về kết quả ấn tượng. Quý IV, doanh thu Azure và các dịch vụ đám mây khác tăng trưởng 43% so với cùng kỳ năm trước (theo tỷ giá cố định), không chỉ cao hơn mức 40% của quý trước mà còn vượt xa dự báo của các nhà phân tích trong khoảng 39,6%-40%. Đây là tốc độ tăng trưởng quý nhanh nhất của Azure kể từ đầu năm 2022. CFO Amy Hood của Microsoft dự báo, quý tiếp theo tăng trưởng Azure (theo tỷ giá cố định) sẽ tiếp tục tăng lên 45%, cao hơn kỳ vọng thị trường là 40,9%.

Tổng doanh thu từ mảng đám mây của Microsoft (gồm Azure, Office 365 bản nền tảng đám mây…) đạt 59,3 tỷ USD, tăng 27% so với cùng kỳ.

CEO Satya Nadella cho biết trong tuyên bố: "Năm nay, doanh thu Azure lần đầu tiên vượt mốc 100 tỷ USD, số lượng tài khoản người dùng trả phí Microsoft 365 Copilot đã vượt quá 30 triệu, thể hiện niềm tin của khách hàng vào chiến lược AI tăng tốc của chúng tôi".

Bộ phận Đám mây Thông minh (gồm Azure, máy chủ và các dịch vụ doanh nghiệp) đạt doanh thu tổng thể 39,31 tỷ USD, tăng 32% so với cùng kỳ, vượt xa dự báo thị trường là 38,17 tỷ USD.

Microsoft còn công bố, đến cuối quý, giá trị hợp đồng chưa thực hiện đối với mảng đám mây đã lên tới 678 tỷ USD, tăng so với 627 tỷ USD của quý trước đó, tương đương thêm khoảng 50 tỷ USD doanh thu tương lai. Công ty đặc biệt nhấn mạnh, phần lớn cam kết bổ sung này đến từ khách hàng doanh nghiệp ngoài các nhà sản xuất mô hình AI hàng đầu tại Mỹ, cho thấy nhu cầu AI đang mở rộng sang các lĩnh vực kinh tế rộng lớn hơn.

Doanh thu Azure cả năm lần đầu vượt 100 tỷ USD, tăng trưởng 41% so với năm trước, trở thành trụ cột doanh thu vượt 100 tỷ tiếp theo của Microsoft, sau Office và Windows.

Thương mại hóa AI tăng tốc: Copilot đạt trên 30 triệu người dùng trả phí

Tiến trình thương mại hóa các sản phẩm AI của Microsoft đang diễn ra nhanh chóng. Microsoft 365 Copilot – sản phẩm bổ sung AI trợ lý cho phần mềm Office – số lượng tài khoản người dùng trả phí đã vượt trên 30 triệu, trong khi ba tháng trước con số này mới khoảng 20 triệu. Trước đó, dự báo trung bình của các nhà phân tích là 26,9 triệu. Đã có hơn 300.000 khách hàng doanh nghiệp mua dịch vụ Copilot, và hơn 90% doanh nghiệp Fortune 500 hiện đang sử dụng một hình thức nào đó của Copilot.

CEO Nadella tiết lộ trong báo cáo tài chính hội nghị rằng, đã có hàng trăm khách hàng doanh nghiệp mua hàng chục nghìn bộ phần mềm sản xuất cao cấp E7. Copilot trên GitHub đã có 50 triệu người dùng. Thông qua các kênh đối tác như Accenture, Microsoft đang thúc đẩy việc triển khai Copilot ở cấp độ doanh nghiệp nhanh hơn, mỗi giao dịch lên tới 740.000 tài khoản.

Tuy nhiên, mảng AI của Microsoft cũng đối mặt thách thức mang tính cấu trúc. Tuần trước, Deutsche ngân hàng chỉ ra, mối quan hệ giữa Microsoft và OpenAI có "nguy cơ tập trung nhất định", đặc biệt khi các mô hình nguồn mở phát triển mạnh. Tháng 1, Microsoft tiết lộ khoảng 45% nghĩa vụ chưa thực hiện trị giá 625 tỷ USD của họ liên quan đến OpenAI.

Báo cáo của Microsoft được công bố ngay sau Google (GOOGL.O), với mảng đám mây của Google tăng trưởng bùng nổ, doanh thu quý trước tăng vọt 82%, vượt xa dự báo thị trường. Dave Wagner, quản lý danh mục đầu tư tại Aptus Capital Advisors cho biết: "Google dường như đang giành thị phần từ tất cả, nếu họ giữ tốc độ tăng trưởng này thì có thể bắt kịp thị phần của Azure. Nhưng Azure vẫn cho thấy sự cạnh tranh liên tục".

Kết quả các mảng kinh doanh khác: Phần mềm duy trì độ bền vượt kỳ vọng

Bộ phận sản xuất và quy trình kinh doanh (gồm Office, Dynamics, LinkedIn) đạt doanh thu 37,85 tỷ USD, tăng 14,3% so với cùng kỳ, vượt dự báo thị trường (37,19 tỷ USD). Trong đó, doanh thu đám mây Microsoft 365 thương mại tăng 16%.

Bộ phận máy tính cá nhân (gồm Windows, Xbox, Surface, Bing) thu về 12,85 tỷ USD, giảm 4,4% so với cùng kỳ, nhưng vẫn cao hơn dự báo (12,17 tỷ USD). Doanh số thiết bị phần cứng và giấy phép Windows giảm 7%, trùng hợp với báo cáo của Gartner về doanh số máy tính cá nhân giảm 4,2%. Doanh thu mảng Xbox giảm 10%, đầu tháng này, giám đốc điều hành mảng này đã công bố sa thải và loại bỏ bốn studio phát triển.

Chi tiêu vốn: Từ ‘nguồn gốc hoảng loạn’ thành điểm nhấn lớn

Đây mới thật là bước ngoặt từ báo cáo tài chính này. Chi tiêu vốn quý IV (gồm thuê tài chính) là 41 tỷ USD, tăng hơn 70% so với cùng kỳ, thấp hơn một chút so với mức dự báo là 42,37 tỷ USD. Ba tháng trước đó, chi tiêu vốn của công ty là 31,9 tỷ USD. Dòng tiền tự do quý này là 19,64 tỷ USD, giảm 23% so với một năm trước. Tuy nhiên, CFO Hood dự kiến dòng tiền sẽ trở lại dương trong năm tài khóa 2027.

Việc giảm này chủ yếu nhờ điều chỉnh kế toán: Microsoft kéo dài thời gian khấu hao tài sản trung tâm dữ liệu và văn phòng từ 15 năm lên 25 năm, đồng thời chuyển nhiều hợp đồng thuê trung tâm dữ liệu tương lai từ thuê tài chính sang thuê hoạt động. CFO nhấn mạnh, kế hoạch đầu tư thực tế của công ty "không thay đổi", việc điều chỉnh chỉ ảnh hưởng đến số liệu báo cáo.

Chi tiêu vốn là biến số gây quan ngại nhất trong báo cáo này. Microsoft từng dự báo chi tiêu vốn trong năm dương lịch 2026 sẽ đạt 190 tỷ USD. Sau khi Alphabet tăng dự báo chi tiêu khiến giá cổ phiếu lao dốc, các nhà đầu tư càng căng thẳng với khả năng Microsoft sẽ tiếp tục "bơm tiền". Việc Microsoft chủ động điều chỉnh thấp dự báo chi tiêu, đồng thời cam kết duy trì dòng tiền tự do, gửi đi tín hiệu rõ ràng với nhà đầu tư: Đầu tư AI vẫn tiếp tục nhưng công ty có khả năng chuyển đổi mà không ảnh hưởng đến sức khỏe tài chính.

Tuy nhiên, phần khiến thị trường phấn khích nhất là hướng dẫn tương lai. Microsoft nhấn mạnh kế hoạch đầu tư thực tế không thay đổi nhưng điều chỉnh kế toán làm giảm số liệu chi tiêu vốn báo cáo. Hood dự báo chi tiêu vốn quý I năm tài khóa 2027 vào khoảng 50 tỷ USD, thấp hơn dự báo 56 tỷ USD của thị trường. Trong hội nghị báo cáo tài chính, dự báo chi tiêu vốn năm lịch 2026 đã được hạ từ 190 tỷ USD xuống 175 tỷ USD.

Microsoft tiết lộ, tới nay, tổng giá trị hợp đồng thuê trung tâm dữ liệu chưa bắt đầu phát sinh là 329,1 tỷ USD, kỳ hạn thuê kéo dài từ tài khóa 2027 đến tận tài khóa 2033. Phó Chủ tịch bộ phận Quan hệ nhà đầu tư, ông Jonathan Nielsen, phát biểu: "Những hợp đồng này sẽ kéo dài nhiều năm ... điều đó minh chứng rằng tín hiệu nhu cầu chúng tôi nhận được vẫn cực kỳ quan trọng". Điều này có nghĩa là việc mở rộng cơ sở hạ tầng AI của Microsoft còn lâu mới kết thúc, chỉ thay đổi về nhịp tiêu tiền và cách trình bày trong báo cáo tài chính.

Một trận chiến then chốt quyết định vận mệnh đầu tư AI 7000 tỷ đô

Báo cáo tài chính của Microsoft gây phản ứng mạnh trên thị trường chính vì công ty đã trở thành "phong vũ biểu" của toàn bộ chuỗi giá trị AI toàn cầu. Quyết định chi tiêu vốn của Microsoft có ảnh hưởng trực tiếp đến đơn hàng của GPU Nvidia, CPU AMD, thiết bị mạng của Broadcom và Marvell, bộ nhớ băng thông cao của SK Hynix và Micron, đóng gói tiên tiến của TSMC, và cả các nhà cung cấp thiết bị bán dẫn như ASML và Applied Materials.

Moodys dự báo, chi tiêu vốn của 6 nhà cung cấp dịch vụ đám mây cấp siêu lớn có thể đạt 785 tỷ USD vào năm 2026, và sẽ tăng lên gần 1000 tỷ USD năm 2027. Goldman Sachs dự báo chi tiêu liên quan năm 2027 có thể gần 1,2 nghìn tỷ USD. Thông điệp cốt lõi từ báo cáo tài chính của Microsoft là: chu kỳ đầu tư AI không những không chậm lại mà còn tăng tốc – nhưng khoản chi tiêu khổng lồ này đang được "quản lý mềm" thông qua điều chỉnh kế toán, nhằm giải tỏa lo ngại về dòng tiền tự do.

Trước khi ra báo cáo tài chính, giá cổ phiếu Microsoft đã giảm tổng cộng khoảng 19% từ đầu năm, là thành viên "tệ nhất" trong nhóm Bảy ông lớn. Công ty liên tục vượt dự báo EPS bốn quý liên tiếp nhưng giá cổ phiếu lại đều giảm sau mỗi lần báo cáo ba lần. Lần này, diễn biến hoàn toàn trái ngược: sau khi công bố báo cáo, cổ phiếu Microsoft bật tăng hơn 8% ngoài giờ. Tính đến thời điểm phát hành tin, giá giao dịch sau giờ ở khoảng từ 398 đến 423 USD.

Nhà phân tích Julia Ostian của Seeking Alpha nhận định: "Tăng trưởng đám mây và AI của Microsoft chắc chắn rất nhanh và ấn tượng, nhưng nên nhớ rằng phần lớn sự tăng trưởng này dựa mạnh vào các khoản đầu tư khổng lồ cho hệ sinh thái – điều sẽ kìm hãm mạnh lợi nhuận hoạt động trong 3-5 năm tới".

Giá trị của báo cáo tài chính Microsoft lần này không chỉ gói gọn trong cụm từ "vượt kỳ vọng". Sau nhiều tuần cổ phiếu AI chip lao dốc hàng loạt, thị trường ngày càng lo về lợi suất đầu tư vốn quy mô siêu lớn, Microsoft đã đưa ra câu trả lời thực tế và mạnh mẽ nhất bằng kết quả kinh doanh: Nhu cầu AI là thực và vẫn tiếp tục tăng tốc, và công ty có khả năng cân bằng giữa chi tiêu lớn và sức khỏe tài chính.

Nhà đầu tư Julian Lin từ Investing Group nhận định: "Microsoft bước vào mùa báo cáo khi bị nghi ngờ về độ bền của mảng phần mềm và hiệu suất Azure thiếu ấn tượng. Công ty đã đáp lại rất tốt nhờ khả năng thực thi, nổi bật là tăng trưởng phần mềm vững chắc và Azure bất ngờ tăng tốc".