Cuộc đua "đốt tiền" AI làm rung chuyển thị trường tín dụng! Chi phí phòng ngừa rủi ro tín dụng của các ông lớn công nghệ tăng vọt, CDS của Oracle (ORCL.US) đạt mức cao nhất trong nhiều năm

Theo Vietnam Finance APP, khi các ông lớn công nghệ dự kiến đầu tư hàng nghìn tỷ USD để phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), thị trường tín dụng đang bắt đầu phát đi những tín hiệu rủi ro ngày càng rõ rệt. Gần đây, giá của hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) ở nhiều doanh nghiệp AI tiếp tục tăng cao, phản ánh sự lo ngại của nhà đầu tư về khả năng thu hồi vốn của các khoản đầu tư khổng lồ vào AI, đồng thời cũng hàm ý chi phí huy động vốn trong tương lai của các doanh nghiệp có thể tiếp tục gia tăng.

Mặc dù CDS không phải là tiêu điểm của thị trường cổ phiếu, nhưng đây là chỉ số quan trọng để đo lường rủi ro vỡ nợ doanh nghiệp. Khi giá CDS tăng, thường cho thấy thị trường đánh giá rủi ro tín dụng của doanh nghiệp cao hơn, các nhà đầu tư trái phiếu thường yêu cầu lợi suất cao hơn, khiến chi phí huy động vốn của doanh nghiệp tăng. Ngoài ra, một số nhà đầu tư tổ chức cũng sử dụng chênh lệch giá giữa CDS và trái phiếu để thực hiện giao dịch chênh lệch giá, vì vậy CDS thường có thể phản ánh trước quan điểm của thị trường về tình trạng tín dụng của doanh nghiệp.

Gần đây, CDS của nhiều công ty liên quan đến AI đều xác lập mức cao mới. Trong đó, CDS của Oracle (ORCL.US) trong tuần này đã tăng lên khoảng 215 điểm cơ bản, mức cao nhất nhiều năm trở lại đây, tăng rõ rệt so với khoảng 145 điểm cơ bản cuối năm ngoái; SpaceX (SPCX.US) kể từ khi bắt đầu giao dịch CDS tháng trước đã tăng hơn 50%, đạt khoảng 185 điểm cơ bản. Cùng lúc, CDS của CoreWeave, Nvidia (NVDA.US), Meta Platforms (META.US), Amazon (AMZN.US) và Alphabet (GOOGL.US) cũng đồng loạt phá vỡ kỷ lục, dù tổng thể vẫn thấp hơn Oracle, SpaceX và CoreWeave.

Matt Maley, trưởng chiến lược thị trường tại Miller Tabak cho biết, thị trường tín dụng đang "chọn ra" người thắng và người thua trong cuộc đua AI, đồng thời số lượng doanh nghiệp bị thị trường coi là "người thua" đang không ngừng tăng lên.

Khi đầu tư vào AI tiếp tục mở rộng, các ông lớn công nghệ không chỉ cạnh tranh nguồn lực như chip, năng lực tính toán, điện năng và trung tâm dữ liệu, mà còn bắt đầu tranh giành vốn trên thị trường tài chính. Cùng lúc đó, nhà đầu tư trái phiếu cũng trở nên thận trọng hơn với nhu cầu huy động vốn ngày càng tăng.

Cùng với việc CDS tăng cao, lợi suất trái phiếu doanh nghiệp cũng đồng thời leo thang. Lợi suất trái phiếu Oracle đáo hạn năm 2054 hiện đã lên tới 7,8%, tăng gần 1 điểm phần trăm so với đầu năm nay. Torsten Slok, chuyên gia kinh tế trưởng của Apollo Global Management cho biết, khi quy mô phát hành trái phiếu doanh nghiệp ngày càng lớn, vấn đề cốt lõi là liệu chi phí huy động vốn có vượt quá mức khiến mức hoàn vốn đầu tư vào trung tâm dữ liệu không đủ hấp dẫn hay không. Nếu điều này xảy ra, chu kỳ đầu tư vốn vào AI hiện nay có thể buộc phải tự động chậm lại.

Thực tế, ngày càng nhiều doanh nghiệp AI đang huy động vốn qua nhiều kênh khác nhau, bao gồm trái phiếu đầu tư chất lượng tại châu Âu, chứng khoán đảm bảo bằng thế chấp thương mại tại Mỹ (CMBS) và thị trường cho vay có đòn bẩy. Tuần này, BlackRock (BLK.US) phát hành trái phiếu trị giá 12,5 tỷ USD để tài trợ cho trung tâm dữ liệu tại Texas mà Meta đang phát triển, với lợi suất danh nghĩa đạt 7,53%, là một trong những trường hợp trái phiếu trung tâm dữ liệu bluechip có lợi suất phát hành cao nhất kể từ khi làn sóng huy động vốn vào AI khởi động năm ngoái.

Cùng lúc đó, nhu cầu thị trường đối với đợt phát hành trái phiếu 25 tỷ USD của Amazon trong tháng này cũng giảm rõ rệt, tổng số đăng ký mua chỉ nhỉnh hơn quy mô phát hành, trong khi trước đây các đợt phát hành trái phiếu của các ông lớn công nghệ thường được đăng ký vượt 4 lần quy mô.

Để giảm áp lực lên bảng cân đối kế toán, một số doanh nghiệp bắt đầu tìm kiếm đối tác cùng đầu tư vào hạ tầng AI. Chẳng hạn, trong dự án trung tâm dữ liệu tại Texas lần này, thực thể thuộc BlackRock nắm giữ 80% cổ phần, dùng đó để phát hành trái phiếu huy động vốn, Meta giữ lại khoảng 20% quyền lợi, đồng thời bảo lãnh thanh toán tiền thuê cho dự án. Cấu trúc huy động vốn kiểu này mặc dù giảm nợ trực tiếp cho doanh nghiệp, nhưng khiến thị trường khó đánh giá chính xác rủi ro thực sự, trong khi các ngân hàng thường sử dụng thị trường CDS để chuyển giao rủi ro tín dụng liên quan.

Xét theo định giá thị trường, chênh lệch rủi ro tín dụng giữa các doanh nghiệp đang tăng nhanh chóng.

Trong số đó, CoreWeave trở thành đại diện rủi ro cao trong mắt thị trường, CDS của công ty trong ngày thứ Ba có lúc vượt 855 điểm cơ bản, cao hơn hẳn các doanh nghiệp AI khác. Theo mô hình định giá được thị trường sử dụng rộng rãi, điều này đồng nghĩa nhà đầu tư cho rằng xác suất công ty bị vỡ nợ trong 5 năm tới gần 50%. Doanh nghiệp khai thác tiền điện tử trước đây này hiện có khoảng 50 trung tâm dữ liệu vận hành, tuy nhiên dữ liệu cho thấy dòng tiền tự do của công ty liên tục âm kể từ năm 2022.

Oracle hiện là doanh nghiệp phi tài chính lớn nhất chỉ số trái phiếu đầu tư chất lượng Mỹ. Vào tháng 2 năm nay, doanh nghiệp huy động 25 tỷ USD trên thị trường trái phiếu đầu tư chất lượng Mỹ, và cho biết hoạt động huy động qua trái phiếu truyền thống coi như đã kết thúc, sau đó tiếp tục bổ sung vốn thông qua phát hành chứng khoán chuyển đổi và cổ phiếu. Dù vậy, dòng tiền tự do của công ty đã liên tục âm hai niên độ tài chính gần đây.

SpaceX sau khi IPO vào tháng 6 năm nay đã hoàn thành đợt phát hành trái phiếu đầu tiên, huy động được 25 tỷ USD và đạt được xếp hạng đầu tư. Tuy nhiên, do thị trường lo ngại mảng kinh doanh tên lửa, vệ tinh và AI liên tục "đốt tiền", cộng thêm mô hình kinh doanh khá đặc biệt, trái phiếu của công ty liền bị bán tháo, CDS tiếp tục tăng cao.

Dù năm ngoái Meta có dòng tiền tự do trên 45 tỷ USD và được xếp hạng tín dụng AA, nhưng khi đầu tư AI không ngừng mở rộng, CDS của họ đã tăng từ khoảng 56 điểm cơ bản cuối năm ngoái lên khoảng 95 điểm cơ bản hiện tại.

Từ đầu năm tới nay, Alphabet đã huy động tổng cộng khoảng 60 tỷ USD trên toàn cầu, không những lần đầu phát hành trái phiếu bằng yên Nhật mà còn hoàn tất đợt phát hành trái phiếu euro lớn kỷ lục lịch sử và lần đầu phát hành trái phiếu tại Canada. Đáng chú ý, theo dữ liệu, dòng tiền tự do hàng quý của công ty lần đầu tiên trong hơn 20 năm kể từ khi niêm yết đã chuyển sang âm, CDS của công ty cũng tăng từ khoảng 50 điểm cơ bản khi bắt đầu giao dịch năng động vào tháng 3 lên hơn 65 điểm cơ bản hiện nay.

Năm nay, Amazon đã phát hành tổng cộng 62 tỷ USD trái phiếu, đồng thời huy động vốn trên thị trường euro, franc Thụy Sĩ và đô la Canada. Mặc dù năm ngoái công ty ghi nhận dòng tiền tự do khoảng 7,7 tỷ USD, nhưng khi chi tiêu vốn cho AI không ngừng tăng, thị trường dự đoán dòng tiền tự do sẽ tiếp tục chịu áp lực và CDS của công ty cũng đã tăng từ khoảng 36 điểm cơ bản đầu năm lên khoảng 68 điểm cơ bản hiện tại.

Ngược lại, nhờ xếp hạng tín nhiệm AAA và không phát hành trái phiếu kể từ 2017, mức độ tăng rủi ro tín dụng của Microsoft (MSFT.US) tương đối hạn chế. Đến ngày thứ Ba, CDS của công ty ở khoảng 53 điểm cơ bản, cao hơn mức 35 điểm cơ bản cuối năm ngoái, nhưng mức tăng thấp hơn hẳn so với các “ông lớn” AI khác.