Thị trường trái phiếu "bỏ phiếu bằng chân": Phát biểu diều hâu của Waller không thể thắng thế khi FED giữ nguyên lãi suất, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 30 năm tăng vọt lên mức cao nhất trong 19 năm qua

Theo ứng dụng tài chính Zhihui, thị trường trái phiếu đã phát đi tín hiệu rõ ràng: mặc dù Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Kevin Walsh, có lập trường cứng rắn trong việc kiềm chế lạm phát, nhưng dường như ông không vội sử dụng các công cụ chính sách của ngân hàng trung ương để thực hiện cam kết của mình.

Sau khi Fed duy trì lãi suất không đổi tháng thứ bảy liên tiếp, các nhà đầu tư đã ồ ạt bán tháo trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 30 năm, khiến lợi suất của nó có lúc tăng vọt 14 điểm cơ bản lên gần 5,23%, đạt mức cao nhất trong 19 năm qua. Các chỉ số kỳ vọng lạm phát của thị trường cũng đồng loạt tăng, đồng đô la Mỹ suy yếu và chứng khoán Mỹ chịu áp lực giảm sâu — hầu hết các nhà đầu tư đều cược rằng Walsh chỉ đang trì hoãn động thái tăng lãi suất không thể tránh khỏi.

Biến động lần này của thị trường phản ánh sự lo ngại ngày càng gia tăng của các nhà đầu tư về việc Walsh khó có thể kiềm chế mức lạm phát đã liên tục vượt mục tiêu của Fed năm năm qua.

Trong bối cảnh này, những người nắm giữ trái phiếu vừa hạ lợi suất trái phiếu chính phủ ngắn hạn — cho thấy họ nhanh chóng điều chỉnh giảm cược vào việc Fed sẽ lập tức nâng lãi suất; mặt khác lại đòi hỏi trái phiếu kỳ hạn dài bù rủi ro cao hơn, nhằm phòng ngừa sự bất ổn lạm phát trong những năm tới. Lợi suất trái phiếu hai năm giảm song song với lợi suất trái phiếu 30 năm tăng mạnh, khiến mức độ dốc của đường cong lợi suất sau quyết định của Fed lần này lên mức cao nhất ít nhất kể từ giữa thập niên 90 thế kỷ trước.

Ông Ben Emons, Giám đốc điều hành bộ phận thu nhập cố định tại Highline Asset Management kiêm nhà sáng lập FedWatch Advisors, cho biết, việc đường cong dốc lên như vậy cho thấy "chiến lược chính sách" của Walsh đang thiếu sự tin cậy.

“Chỉ phát ngôn theo hướng diều hâu mà không hành động thực tế là một cách thuận tiện để thị trường tự đánh giá và tự siết chặt môi trường tiền tệ với nhau,” Emons nhấn mạnh, “nhưng một khi lạm phát tăng tốc, thị trường nhận định Fed lại tụt hậu so với thực tế, thì cách làm này có thể phản tác dụng.”

Quyết sách lần này giữ nguyên lãi suất chuẩn ở mức 3,5% đến 3,75%, kể từ lần giảm lãi suất cuối cùng hồi tháng 12 năm ngoái, mức lãi suất này đã được duy trì suốt bảy tháng. Điều này diễn ra chỉ hơn hai tháng sau khi Tổng thống Mỹ Trump bổ nhiệm Walsh dẫn dắt Fed.

Trước đó, Trump từng coi nhẹ áp lực lạm phát và nhiều lần chỉ trích người tiền nhiệm của Walsh là Jerome Powell không giảm lãi suất, khiến giới đầu tư càng lo ngại Fed có giữ vững tính độc lập chính trị hay không — mà sự độc lập này chính là chìa khóa uy tín chính sách của Fed.

Tuy vậy, kể từ cuộc họp trước, Walsh đã nhiều lần nhấn mạnh rằng Fed sẽ làm mọi giá để đưa lạm phát về lại mục tiêu 2%.

Dù vậy, Fed vẫn tiếp tục duy trì thế quan sát, dù Walsh mô tả nền kinh tế vẫn còn mạnh mẽ. Trong cuộc họp báo, khi liên tục bị hỏi vì sao chỉ số giá tiêu dùng vẫn tăng 3,5% so với cùng kỳ năm trước mà Fed chưa hành động, Walsh chỉ ra rằng lợi suất thị trường dài hạn tăng vọt đã khách quan giúp Fed chia sẻ một phần tác động thắt chặt chính sách.

Ông Jack McIntyre, Quản lý danh mục đầu tư tại Brandywine Global Investment Management, chia sẻ: “Trong ký ức của tôi, chưa từng thấy các phóng viên tỏ ra bối rối tại chỗ và yêu cầu làm rõ thêm như thế. Thị trường cũng cảm nhận như vậy.” Ông cho rằng lợi suất dài hạn tăng mạnh phản ánh sự thiếu tự tin của thị trường, “Nhà đầu tư kỳ hạn dài không tin vào câu chuyện chống lạm phát của ông ấy.”

Phát biểu của Walsh khiến các nhà giao dịch đẩy lùi kỳ vọng Fed tăng lãi suất lên thời điểm cuối năm nay. Lợi suất trái phiếu hai năm Mỹ theo đó hạ, các nhà giao dịch hiện giờ chuyển sang dựa vào dữ liệu lạm phát và việc làm sắp tới để đánh giá hướng đi chính sách của Fed.

Bởi thị trường cược rằng Fed sẽ chịu áp lực hành động ngày càng lớn, chứng khoản giảm mạnh, chỉ số S&P 500 đóng cửa giảm 1,5%, cuộc họp lần này còn xuất hiện ba thành viên bỏ phiếu phản đối giữ nguyên lãi suất, đề xuất tăng ngay lập tức, điều này chính là bằng chứng rõ ràng.

Ông Kevin Flanagan, Giám đốc chiến lược đầu tư của WisdomTree, cho rằng: “Sự xuất hiện của ba phiếu chống cho thấy bất đồng nội bộ đã bắt đầu công khai hóa.”

Trước cuộc họp, một số tổ chức phố Wall đã dự báo Fed sẽ tăng lãi suất. Xác suất tăng lãi suất do giới giao dịch đánh giá tăng dần lên 40%, cho thấy trong thời điểm rất gần khi ra quyết định, sự bất đồng nhận thức trên thị trường hiếm khi lớn đến vậy.

Sự không chắc chắn này có thể còn kéo dài, vì Walsh đang từ bỏ thông lệ của người tiền nhiệm — truyền tín hiệu chính sách sớm cho thị trường, do lo ngại điều đó sẽ khiến nhà hoạch định chính sách rơi vào thế bị động.

Bà Cindy Bolieu, Giám đốc đầu tư khu vực Bắc Mỹ của Conning, chỉ ra rằng, Walsh thậm chí không tranh thủ ám chỉ định hướng bài phát biểu tại hội nghị thường niên Jackson Hole cuối tháng 8 — vốn luôn là nơi các quan chức ngân hàng trung ương phát đi tín hiệu chính sách quan trọng.

“Ông ấy mô tả đó là ‘một tờ giấy trắng’,” Bolieu nói, “điều này có thể khiến thị trường hoài nghi liệu Fed có thực sự chuẩn bị nghiêm túc cho việc tăng lãi suất hay không.”

Một loạt biến động trên thị trường trái phiếu đang bắt đầu phát huy tác động thực tế tới nền kinh tế bằng cách đẩy tăng lãi suất kỳ hạn dài. Xu hướng này không chỉ do lạm phát cao kéo dài, mà còn bởi các yếu tố khác như nợ công liên bang không ngừng phình lên, và làn sóng huy động vốn khổng lồ mới của các tập đoàn công nghệ lớn với các khoản đầu tư vào trí tuệ nhân tạo.

Ông Flanagan của WisdomTree nhận định: “Thị trường đã phần nào thay Fed siết chặt điều kiện tài chính. Nhưng tác dụng của việc thị trường tự siết cũng có hạn, nếu Walsh tiếp tục giữ lập trường diều hâu, cộng với dữ liệu kinh tế nghiêng về hướng tăng lãi suất, thì uy tín của ông ấy sẽ bị thử thách.”