"Tân vương trái phiếu": Thời khắc thanh lý chắc chắn sẽ đến, nên chuyển sang thế phòng thủ hoàn toàn trong 6 đến 9 tháng tới

Những ngày tốt đẹp của thị trường đã kết thúc?

Người được mệnh danh là “Vua trái phiếu mới”, Jeffrey Gundlach, gần đây trong cuộc phỏng vấn với The Julia La Roche Show đã tuyên bố rõ ràng rằng thị trường đã “bước vào giai đoạn khó khăn”. Ông dự đoán 6 đến 9 tháng tới sẽ là giai đoạn rủi ro cao, khuyến nghị nhà đầu tư chuyển hoàn toàn sang phòng thủ và đã cắt hết toàn bộ vị thế AI trong danh mục đầu tư của mình.

Ông khuyên nên phân bổ cổ phiếu vào chỉ số cân bằng đều, nắm giữ khoảng 440 công ty có doanh thu cao nhất với tỷ trọng bằng nhau, “như vậy bạn gần như bằng không tiếp xúc với AI, càng tránh xa lĩnh vực đó càng tốt”. Ông cho biết quý trước còn nắm giữ 40% cổ phiếu, giờ chỉ còn 30% và đã hoàn toàn rút khỏi các vị thế liên quan đến AI gần đây. “Nếu bạn vẫn còn ở đó, chúc may mắn. Nhưng chúng ta đã qua giai đoạn mà mọi thứ đều rất ổn rồi.”

Gundlach đồng thời cảnh báo, thị trường tín dụng liên quan đến AI đang bắt đầu xuất hiện rạn nứt và việc mở rộng vốn trong lĩnh vực AI đã đi đến cực đoan. Các tập đoàn đám mây và công ty AI quy mô lớn có nhu cầu vay tiền vô cùng tham lam, “chênh lệch lãi suất nới rộng họ không quan tâm, lãi suất tăng thêm 200 điểm cơ bản họ cũng mặc kệ”.

Bên cạnh đó, mối liên hệ phức tạp giữa tín dụng tư nhân và ngành bảo hiểm sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng trong chu kỳ suy thoái tiếp theo. Ông nói thẳng: “Tín dụng tư nhân là ngòi nổ, công ty bảo hiểm là quả bom.”

Định giá đã ở vùng nguy hiểm, lợi nhuận thực tế trong 10 năm tới có thể âm

Gundlach chỉ ra rằng, hệ số giá trên lợi nhuận điều chỉnh theo chu kỳ Shiller (Shiller CAPE) của S&P 500 hiện đã đạt 42. “Trong lịch sử, mỗi khi chỉ số này vượt quá 35, lợi nhuận thực tế trong 10 năm tới – tức lợi nhuận đã được điều chỉnh theo lạm phát – đều âm, không ngoại lệ. Kết quả phổ biến nhất là thua lỗ thực tế khoảng 5% mỗi năm.”

Ông tiếp tục tính toán: “Nếu lạm phát duy trì ở mức 2%, điều đó có nghĩa là lợi nhuận danh nghĩa trong 10 năm tới cũng sẽ âm, không có ngoại lệ nào.”

Trong khi đó, lợi suất trái phiếu chính phủ đã tăng khoảng 75 điểm cơ bản trong 6 tháng qua, nhưng định giá thị trường chứng khoán lại không giảm mà còn tăng, “mức căng ngày càng nghiêm trọng hơn”.

Rạn nứt tín dụng AI xuất hiện, hệ thống đánh giá tín nhiệm bị nghi ngờ

Gundlach chuyển hướng chú ý đến sự phân hóa của thị trường tín dụng.

Ông cho hay, vài tháng trước, chênh lệch tín dụng ở các cấp độ xếp hạng gần như cùng nhau siết lại, nhưng hiện nay tài sản xếp hạng cực thấp (CCC) đã bắt đầu bị xói mòn. Cụ thể, giá khoản vay ngân hàng xếp hạng CCC đã giảm vài điểm phần trăm, tổng lợi suất giảm khoảng 5% đến 6%, trong khi khoản vay ngân hàng xếp hạng cao hơn vẫn tăng khoảng 4%.

Đáng chú ý hơn là sự phân hóa ở mảng AI. Ông nói: “Nếu chia nhỏ thị trường trái phiếu lợi suất cao và vay ngân hàng thành hai phần AI và phi AI, phần phi AI vẫn mạnh, chênh lệch hầu như không nới rộng; nhưng trái phiếu rác liên quan đến AI đã tăng chênh lệch thêm khoảng 50 điểm cơ bản kể từ đáy, vay ngân hàng nới thêm khoảng 130 điểm cơ bản.”

Ông lấy SpaceX làm ví dụ và chỉ ra trái phiếu của công ty này được đánh giá ở mức thấp nhất của nhóm đầu tư BBB-, nhưng giá thị trường lại phản ánh chất lượng tín dụng thấp hơn 3 bậc. “Thị trường trái phiếu hoàn toàn không tin tưởng.” Ông nghi ngờ về sự độc lập của các tổ chức xếp hạng, ngụ ý rằng một số tổ chức nhỏ thao tác đánh giá theo “bảng giá” và chỉ ra có hiện tượng chênh lệch đánh giá có hệ thống giữa các công ty tín dụng tư nhân với công ty bảo hiểm trực thuộc.

Gundlach tiếp tục cảnh báo, việc mở rộng vốn trong lĩnh vực AI đã đi đến cực hạn. Ông cho biết các tập đoàn đám mây và các công ty AI quy mô lớn có nhu cầu vay tiền vô cùng tham lam, “chênh lệch lãi suất nới rộng họ không quan tâm, lãi suất tăng thêm 200 điểm cơ bản họ cũng mặc kệ”. Các doanh nghiệp này kỳ vọng thị trường có thể tiếp cận thậm chí bằng 1/4 quy mô GDP toàn cầu, “điều này hoàn toàn không khả thi”. Ông nói thẳng, cuộc đua kiếm chén thánh AI này chắc chắn sẽ có kẻ thua người thắng và gây ra cú điều chỉnh rất lớn cho tài sản rủi ro ở vòng tiếp theo. “Chúng ta đã tiến sát ngưỡng đó đủ rồi, nên tôi muốn rời khỏi tâm chấn này.”

Danh mục đầu tư: Thanh lý toàn bộ AI, chuyển sang cân bằng đều, vàng và thị trường mới nổi

Đối mặt với những rủi ro kể trên, Gundlach đã công khai khung phân bổ tài sản hiện tại của mình.

Cổ phiếu (30%): Tất cả được phân bổ vào chỉ số cân bằng đều, nắm giữ khoảng 440 công ty có doanh thu lớn nhất với tỷ trọng ngang nhau, “như vậy bạn gần như không có tiếp xúc với AI, càng tránh xa lĩnh vực đó càng tốt”. Ông cho biết quý trước còn nắm giữ 40% cổ phiếu, hiện giảm còn 30% và đã rút khỏi AI. “Nếu bạn vẫn còn ở đó, chúc bạn may mắn. Nhưng chúng ta đã qua giai đoạn mọi thứ đều rất tốt rồi.”

Thu nhập cố định (30%): Áp dụng chiến lược 'tạ', một nửa phân bổ vào quỹ tổng lợi nhuận chất lượng cao (không doanh nghiệp), một nửa vào nợ thị trường mới nổi nội tệ với lợi suất trên 7%. “Đây là phân khúc thu nhập cố định hiệu quả nhất, năm ngoái là tốt nhất và tôi nghĩ vẫn sẽ duy trì.”

Tài sản vật chất (20%): 10% phân bổ vàng (trước đó giảm xuống 5% khi giá vàng vượt 5.000 USD, khi giá giao ngay về 4.300 USD lại tăng lên 10%), 10% còn lại vào quỹ ETF hàng hóa (DCMT), quỹ này đã tăng 38% từ đầu năm tới nay.

“Bột khô” (20%): Phân bổ vào ETF bất động sản thương mại kỳ hạn ngắn (DCRE, lợi suất khoảng 6%) và quỹ trái phiếu linh hoạt (DLEX). Tổng lợi suất của danh mục khoảng 6,25%, kỳ hạn chỉ 2 năm. “Dù lãi suất có tăng thêm 200 điểm cơ bản nữa, chúng tôi vẫn duy trì lợi nhuận dương.”

Tín dụng tư nhân là ngòi nổ, công ty bảo hiểm là quả bom

Gundlach đưa ra cảnh báo nghiêm trọng nhất về chuỗi rủi ro do mối đan xen giữa tín dụng tư nhân và ngành bảo hiểm.

Ông mô tả một vòng lợi ích khép kín: quỹ đầu tư tư nhân mua lại công ty bảo hiểm, rồi yêu cầu các công ty bảo hiểm mua sản phẩm tín dụng tư nhân thuộc quỹ đầu tư, và sau đó chuyển giao rủi ro thông qua các công ty tái bảo hiểm ở nước ngoài (như Barbados, Quần đảo Cayman), vượt ngoài phạm vi quản lý của các cơ quan Mỹ.

“Có thông tin cho biết, một số công ty với khoản nghĩa vụ tương lai 100 USD, có khi dự phòng chưa đủ 100 USD, và bạn sẽ không thể biết được vì cơ quan quản lý Mỹ không có thẩm quyền.” Ông cũng chỉ ra, tỷ lệ đầu tư liên quan của công ty bảo hiểm thuộc một tổ chức đầu tư gặp khó khăn đã tăng từ 3% lên 42%, trong khi 50% đánh giá đến từ một tổ chức chỉ có 25 nhân viên nhưng năm ngoái lại thực hiện tới 3.200 đánh giá. “Điều này là không thể. Họ không đủ người để làm việc đó.”

Ông so sánh cấu trúc này giống với hỗn loạn xếp hạng CDO năm 2006: “Những chứng khoán hỗ trợ bằng thế chấp xếp hạng AAA vào tháng 3 năm 2009 đã giảm xuống dưới 30, và ở dưới 60 suốt một thời gian dài. Chuyện tương tự rất có thể sẽ xảy ra với một số công ty bảo hiểm.”

Ông khuyên những người mua niên kim hoặc bảo hiểm nhân thọ hãy “chỉ lựa chọn công ty bảo hiểm kiểu tương hỗ, vì họ phục vụ cho người nắm giữ hợp đồng chứ không phải cho quỹ đầu tư tư nhân”.

Khoảnh khắc thanh lý cận kề, lần này sẽ khó giải quyết hơn

Gundlach thừa nhận, mức độ lo ngại của ông với tình hình hiện tại còn lớn hơn các thời điểm trước đây.

“Đỉnh điểm của tâm lý lạc quan là khoảng tháng 6 năm nay. Cảm giác đó giống như năm 1999, giống như năm 2006 – kiểu tâm thế ‘không thể thua’.“ Ông cho biết, sau khi trái phiếu liên quan tới AI được phát hành chỉ vài ngày, giá trên thị trường đã chiết khấu rất mạnh so với giá phát hành, “đây là tín hiệu chuyển biến rõ rệt”.

Ông dự đoán, khi đến lúc phải thanh lý AI và thị trường tư nhân, sẽ có áp lực giải cứu rất lớn. “Nhưng lần này sẽ rất khó giải thích với công chúng – bạn không thể biện minh như năm 2008, dùng cái cớ ‘bảo vệ các hộ gia đình bình thường’ để ngụy trang cho việc cứu các nhà đầu tư Wall Street tinh anh nhất.”

Kết luận, ông nói: “Sáu tháng trước tôi đã nói năm nay sẽ ngày càng khó khăn. Giờ tôi cho rằng, chúng ta đã bước vào giai đoạn khó khăn, và 6-9 tháng tới sẽ tiếp diễn như vậy.”