Thời đại Walsh, biến động lãi suất cao trở thành bình thường mới?

Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ dưới sự lãnh đạo của Walsh đã từ bỏ hướng dẫn dự báo, đang đẩy thị trường lãi suất vào một thời kỳ biến động cao về cấu trúc. Việc thiếu một khung phản ứng chính sách rõ ràng, kết hợp với áp lực lạm phát toàn cầu ngày càng gia tăng, quyền định giá chủ động của thị trường trái phiếu đang được củng cố, từ đó sự biến động của lãi suất sẽ tiếp tục đè nén khẩu vị rủi ro của thị trường cổ phiếu và tín dụng.

Cuộc họp FOMC tháng 7 đã trở thành điểm tụ hội của cuộc khủng hoảng niềm tin này.

Cục Dự trữ Liên bang giữ nguyên chính sách, nhưng không thể làm rõ những điều kiện để tăng lãi suất, Walsh chỉ ám chỉ rằng lợi suất thực tế đang tăng đã phát huy tác động thắt chặt, nhưng lại không giải thích tại sao mức độ ràng buộc hiện tại đã đủ mạnh. Sau khi cuộc họp kết thúc, trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn dài bị bán tháo, biến động lãi suất ẩn hàm tăng cao, vòng phản hồi tiêu cực giữa chính sách và phản ứng thị trường bắt đầu xuất hiện.

Động lực này đang hình thành một vòng xoáy tiêu cực: thị trường đòi hỏi bù đắp lợi suất cao hơn do niềm tin vào kiểm soát lạm phát suy giảm, còn Cục Dự trữ Liên bang lại xem việc lợi suất tăng là biện pháp thay thế cho các hành động chính sách, thay vì chủ động ứng phó, điều này lại càng thúc đẩy các nhà giao dịch yêu cầu mức bù đắp kỳ hạn cao hơn, kéo theo lãi suất dài hạn tăng tiếp.

Nhà chiến lược vĩ mô của Bloomberg, Michael Ball, chỉ ra rằng, cho đến khi Walsh làm rõ khung phản ứng chính sách đối với môi trường kinh tế có tính cấu trúc hiện nay, biến động cao sẽ vẫn là đặc điểm nổi bật của thời kỳ này, đồng thời tiếp tục đàn áp tâm lý rủi ro ở cổ phiếu và thị trường tín dụng.

Thâm hụt lòng tin: Chính sách mập mờ gây hỗn loạn định giá thị trường

Kinh nghiệm lịch sử cho thấy, kỳ vọng chính sách ổn định từ Cục Dự trữ Liên bang sẽ tạo ra môi trường lãi suất ổn định, có thể hỗ trợ mạnh mẽ cho thị trường cổ phiếu và tín dụng, giúp nhà đầu tư tập trung vào các yếu tố căn bản của lợi nhuận và tăng trưởng, thay vì rủi ro sai phạm chính sách. Điều này đã được kiểm chứng rõ rệt vào cuối năm 2025 — khi đường đi chính sách ổn định trở lại, biến động lãi suất giảm, tạo thuận lợi lớn cho các thị trường cổ phần và tín dụng.

Tuy nhiên, bối cảnh hiện tại đã khác hoàn toàn. Các thành viên thị trường lo ngại rằng hàng loạt động thái gần đây của Cục Dự trữ Liên bang đang sản sinh ra một bộ cơ chế biến động mới. Dù biến động lãi suất đã dịu lại so với đỉnh điểm vào tháng 3 (khi giá dầu tăng mạnh), nhưng tổng thể vẫn còn cao và rất nhạy với dữ liệu vĩ mô.

Trong tình trạng thiếu một hàm phản ứng chính sách rõ ràng, mỗi lần công bố dữ liệu kinh tế, mỗi kết quả đấu giá trái phiếu Kho bạc Mỹ, mỗi biến động của giá dầu cho đến mọi phát biểu của quan chức Cục Dự trữ Liên bang đều có thể gây ra chấn động lớn hơn cho đường cong lợi suất cũng như tâm lý chung của thị trường. Điều này có nhiều điểm tương đồng với diễn biến thị trường trong giai đoạn đầu năm 2013 khi xảy ra “nỗi sợ tapering”— lúc đó sự thiếu niềm tin đã dẫn đến điều kiện tài chính bị siết chặt thực chất, mặc dù chính sách chỉ thực sự thay đổi vào cuối năm đó.

Cổ phiếu vốn hóa nhỏ cùng cổ phiếu công nghệ chịu ảnh hưởng đầu tiên

Môi trường biến động lãi suất cao là mối đe dọa trực tiếp đối với các tài sản nhạy cảm với duration. Cổ phiếu vốn hóa nhỏ do nhu cầu tái tài trợ cao nên đặc biệt mong manh khi bất ổn về lãi suất gia tăng; nhóm công nghệ cũng không ngoại lệ, các tập đoàn điện toán đám mây siêu quy mô ngày càng dựa nhiều hơn vào nợ dài hạn để tài trợ cho đầu tư vốn, biến động lãi suất dài hạn liên tục sẽ đẩy chi phí tài chính của nhóm này lên cao.

Trái phiếu kỳ hạn dài cũng chịu áp lực cung gia tăng: quy mô phát hành nợ của các chính phủ ngày càng mở rộng, nguồn cung trái phiếu doanh nghiệp công nghệ tăng, đồng thời nhu cầu mua trái phiếu Kho bạc Mỹ của Cục Dự trữ Hoa Kỳ giảm bớt do quá trình thu hẹp bảng cân đối kế toán. Ở đầu kỳ hạn ngắn còn có thêm rủi ro — nếu Cục Dự trữ Hoa Kỳ tiếp tục chần chừ hành động, cuối cùng có khả năng buộc phải tăng lãi suất mạnh để khôi phục niềm tin, khiến tầm quan trọng của các số liệu kinh tế sắp công bố tăng lên đáng kể.

Sự bền bỉ của lạm phát và tính liên tục của tăng trưởng cùng gây áp lực kép

Bối cảnh biến động cao hiện tại không phải hiện tượng độc lập mà xuất phát từ nền tảng vĩ mô sâu sắc. Lạm phát toàn cầu đang trở nên bền bỉ hơn, các biện pháp mở rộng tài khóa kéo dài, tình trạng thiếu an ninh nguồn cung năng lượng cùng nhu cầu đầu tư cố định đòi hỏi vốn lớn do xây dựng hạ tầng AI, tất cả cùng tạo nền tảng cấu trúc cho lạm phát duy trì ở mức cao.

Tăng trưởng kinh tế Mỹ cũng thể hiện sức kháng cự mạnh. Tốc độ tăng cầu cuối cùng thực tế trong quý II vượt kỳ vọng, hiệu ứng của cải tích cực, chính sách tài khóa nới lỏng và nhu cầu cứng cho đầu tư liên quan AI đều góp phần hỗ trợ. Trọng tâm chính sách của Cục Dự trữ Liên bang hiện đã chuyển từ cân bằng hai nhiệm vụ sang ưu tiên kiểm soát lạm phát, nếu tăng trưởng tiếp tục tăng tốc hoặc thị trường lao động vẫn mạnh, xu hướng này sẽ càng được củng cố.

Giá năng lượng là kênh truyền dẫn trực tiếp nhất. Giá dầu tăng sẽ kích hoạt kỳ vọng lạm phát cao hơn, mở rộng khoảng kỳ vọng đường đi chính sách, từ đó đẩy biến động lãi suất và lợi suất thực tế tăng lên theo đường cong. Trước khi Walsh công bố rõ ràng hơn về khung chính sách, khuynh hướng biến động cao này dự kiến sẽ còn kéo dài.