Sau khi Hàn Quốc siết chặt quản lý đòn bẩy, nhà đầu tư nhỏ lẻ trong nước đổ xô vào ETF 3x của Mỹ

Sau khi cơ quan quản lý tài chính Hàn Quốc siết chặt kiểm soát đối với các ETF đòn bẩy đơn cổ phiếu, khối lượng giao dịch trong nước đã giảm mạnh trên 90%, nhưng nhu cầu đầu tư rủi ro cao không hề suy giảm mà nhanh chóng chuyển sang thị trường Mỹ. Nhà đầu tư đang mua vào các sản phẩm ETF đòn bẩy tại Mỹ có hệ số nhân cao hơn, rủi ro lớn hơn một cách không kiểm soát, khiến hiệu quả thực tế của chính sách quản lý bị đặt dấu hỏi.

Theo dữ liệu từ Korea Securities Depository, trong giai đoạn từ 16/7 đến 3/8, sản phẩm chứng khoán Mỹ được nhà đầu tư cá nhân Hàn Quốc mua ròng nhiều nhất là Direxion Daily Semiconductor Bull 3X (SOXL), với tổng giá trị mua ròng lên tới 4,636 tỷ USD.

Trong cùng kỳ, ProShares UltraPro QQQ (TQQQ) được mua với quy mô 393 triệu USD, ETF Tesla đòn bẩy gấp hai lần (TSLL) mua ròng 214 triệu USD, và ETF đòn bẩy gấp ba lần chỉ số chứng khoán Hàn Quốc (KORU) cũng ghi nhận dòng tiền ròng vào đạt 131 triệu USD.

Xu hướng dòng tiền này trực tiếp thách thức mục đích ban đầu của chính sách. Các chuyên gia nhận định, khi sản phẩm trong nước bị hạn chế, nhà đầu tư chuyển sang nắm giữ sản phẩm nước ngoài có thêm rủi ro tỷ giá & đòn bẩy cao hơn, thực tế mức độ rủi ro chịu đựng không giảm mà còn tăng lên, dẫn đến hiệu ứng “khinh khí cầu” rõ rệt từ chính sách quản lý.

Khối lượng giao dịch trong nước giảm gần 90%

Theo số liệu từ hệ thống thông tin KRX, sau khi các biện pháp được áp dụng, tổng giá trị giao dịch của 16 mã ETF đòn bẩy và nghịch đảo đơn cổ phiếu niêm yết tại Hàn Quốc đã giảm mạnh từ 13,04 nghìn tỷ KRW (ngày 15/7) còn 1,33 nghìn tỷ KRW (ngày 4/8), tương đương mức giảm 89,8%.

Biện pháp trọng tâm lần này là nâng cao đáng kể ngưỡng tiền ký quỹ cơ bản – từ 10 triệu KRW (bao gồm cả chứng khoán có thể sử dụng) lên tiền mặt 30 triệu KRW – đồng thời áp trần cho khoản đầu tư của nhà đầu tư cá nhân.

Ngày trước khi quy định có hiệu lực (30/7), giá trị giao dịch mua vào của cá nhân và người nước ngoài lần lượt là 5,54 nghìn tỷ KRW và 4,86 nghìn tỷ KRW; ngay ngày tiếp theo (31/7) khi quy định mới về tiền ký quỹ được áp dụng, hai con số này đã tụt xuống còn 423,7 tỷ KRW và 1,02 nghìn tỷ KRW, và đến ngày 4/8 tiếp tục giảm còn 309,2 tỷ KRW và 488 tỷ KRW.

Bối cảnh siết chặt quản lý xuất phát từ rủi ro cấu trúc của ETF đòn bẩy đơn cổ phiếu. Sản phẩm này theo dõi lợi suất hàng ngày tài sản cơ sở với hệ số gấp hai lần, và trong điều kiện biến động cao sẽ xảy ra "hiệu ứng lãi kép âm", khiến thua lỗ tăng dần theo thời gian và khó có khả năng hồi phục vốn gốc.

Nhà nghiên cứu DB Securities, 설태현, cho biết sản phẩm ETF đòn bẩy đơn cổ phiếu khi thị trường gấu kéo dài sẽ chịu tác động hao mòn biên độ biến động khiến thua lỗ lớn hơn tài sản cơ sở, "thay vì mua vào cảm tính để gỡ lỗ, nên dựa trên chiến lược đầu tư dữ liệu sẽ phù hợp hơn".

Dòng vốn chảy ra ngoài: Sản phẩm đòn bẩy gấp ba Mỹ trở thành lựa chọn mới

Song song với động thái siết quản lý trong nước, nhà đầu tư cá nhân Hàn Quốc tăng mạnh giải ngân vào sản phẩm đòn bẩy tại Mỹ.

Trong tháng 7, tổng giá trị mua ròng cổ phiếu nước ngoài của cá nhân Hàn Quốc đạt 4,58 tỷ USD (khoảng 6 nghìn tỷ KRW), mức cao thứ năm trong lịch sử theo tháng; trong đó giá trị mua ròng cổ phiếu Mỹ tăng vọt từ 630 triệu USD tháng trước lên 4,64 tỷ USD, các sản phẩm đòn bẩy ETF như SOXL, TQQQ, QLD và SK Hynix ADR đều nằm trong nhóm dẫn đầu về mua ròng.

Điều đáng chú ý là các sản phẩm đòn bẩy trên thị trường Mỹ có cấu trúc rủi ro phức tạp hơn: Nhà đầu tư không chỉ phải chịu rủi ro đòn bẩy tối đa ba lần mà còn đồng thời đối diện với biến động tỷ giá ngoại tệ, mức độ biến động tổng thể lớn hơn đáng kể so với sản phẩm có kiểm soát trong nước.

Theo đại diện GL Research, 박창윤, một trong những mục đích ban đầu khi đưa sản phẩm ETF đòn bẩy đơn cổ phiếu vào là hút dòng vốn đầu tư từ nước ngoài trở lại thị trường nội địa, đồng thời góp phần ổn định tỷ giá.

Ông cho biết, "Nếu liên tục tăng cường quản lý trong ngắn hạn sẽ dẫn đến tác dụng phụ khiến nhà đầu tư quay lại sản phẩm đòn bẩy nước ngoài", đồng thời đề xuất cơ quan chức năng nên kiểm chứng hiệu quả ổn định thị trường, công bố trước các thay đổi và hoàn thiện chế độ từng bước, tăng tính dự báo cho nhà đầu tư và nâng cao sự tín nhiệm chính sách.

Hiệu quả chính sách còn tranh cãi, giới học thuật kêu gọi đánh giá lại

Giới học thuật nêu nghi vấn rõ ràng về hiệu quả thực tế của biện pháp quản lý lần này.

Giáo sư 손재성, khoa Kế toán, Đại học Soongsil cho rằng biện pháp lần này chủ yếu mang tính "chữa cháy" – chỉ đưa ra sau khi tổn thất đã xảy ra, "ETF đòn bẩy đơn cổ phiếu trong nước có biến động quá lớn, còn thị trường Mỹ tương đối ổn định, nên việc nhà đầu tư chuyển sang ETF đòn bẩy nước ngoài là kết quả tất yếu".

Ông cũng cảnh báo, trong bối cảnh sản phẩm nội bị hạn chế còn sản phẩm ngoài nước không bị ràng buộc, xu hướng dòng vốn chuyển dịch ra nước ngoài sẽ rất khó đảo ngược.

Trong ngành cũng có ý kiến cho rằng cần xem xét lại định hướng quản lý – trong khi chưa thấy rõ hiệu quả chính sách mà đã liên tục bổ sung quy định có thể gây phản ứng ngược và gia tăng rối loạn thị trường.