Cơn bão bán tháo trên thị trường trái phiếu chưa dừng lại! Nếu lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm đạt 5%, liệu có kích hoạt sự điều chỉnh 10% của thị trường chứng khoán Mỹ?

Thông tin từ ứng dụng tài chính Zhihui, một khảo sát mới nhất của Markets Pulse cho thấy, việc bán tháo trái phiếu ngày càng gia tăng đang đẩy lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ lên mức đủ cao để có thể gây ra cú sốc lớn cho thị trường chứng khoán.

Trong số 122 người được khảo sát, khoảng 30% cho rằng lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm đạt từ 5% đến 5,25% đã đủ để khiến chứng khoán Mỹ giảm 10% kể từ đỉnh gần nhất - mức giảm này được coi là điều chỉnh kỹ thuật; 22% còn lại xác định ngưỡng kích hoạt cao hơn, từ 5,25% đến 5,5%.

Vào thứ Năm, lợi suất chuẩn trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm từng tăng vọt lên trên 4,98%, lập đỉnh ba năm mới. Tổng thống Trump đã kích động xung đột ở Trung Đông khiến giá dầu vượt xa 100 USD/thùng, làm tình hình lạm phát thêm tồi tệ và gia tăng nguy cơ Fed phải can thiệp chính sách quyết liệt hơn.

“Nhiều người sẽ nghĩ chúng ta đang đứng bên bờ một đợt điều chỉnh thị trường cổ phiếu đã được mong đợi từ lâu, bởi vì dữ liệu kinh tế thực tế và chính sách của ngân hàng trung ương đang gửi đến các nhà đầu tư ưa mạo hiểm một thông điệp nghiêm túc,” nhà kinh tế trưởng Joseph Brusuelas của RSM chia sẻ.

Khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 đang đến gần, lợi suất trái phiếu Mỹ - thước đo quan trọng về chi phí vốn trong nền kinh tế cũng như định giá cổ phiếu - đã làm dấy lên quan ngại trong chính quyền Trump. Những người tham gia khảo sát liệt kê áp lực giá cả leo thang và vấn đề tài khóa là mối đe dọa lớn nhất đối với trái phiếu Mỹ trong sáu tháng tới.

Từ khi Trump bắt đầu oanh tạc Iran vào cuối tháng 2, lợi suất chủ chốt này đã tăng tổng cộng đúng 1 điểm phần trăm, hiện dao động quanh vùng đỉnh khoảng 5% chạm tới vào cuối năm 2023. Thời điểm ấy, Fed vừa kết thúc chu kỳ nâng lãi suất nhằm kiểm soát lạm phát sau đại dịch tăng vọt.

Lần tăng lợi suất này diễn ra trong bối cảnh các nhà giao dịch dự đoán Fed có thể sẽ nâng lãi suất một lần nữa, sớm nhất là vào tuần tới. Chủ tịch mới Walsh đang chịu áp lực phải chứng minh rằng ông sẵn sàng thực hiện cam kết kiềm chế lạm phát – vốn đã cao hơn mục tiêu của Fed kể từ năm 2021.

Tuy nhiên, hơn 80% người tham gia khảo sát tin rằng, ngay cả khi Walsh dẫn dắt Fed tăng lãi suất, đó cũng chỉ là một hoặc hai lần điều chỉnh trong chu kỳ chứ không phải khởi đầu một chu kỳ tăng lãi suất mạnh mẽ mới.

Cho đến nay, báo cáo kết quả kinh doanh khả quan của các doanh nghiệp đã phần nào bù đắp tác động tiêu cực từ lãi suất tăng cao. Dù chỉ số S&P 500 giảm 2% trong bốn phiên gần nhất, nhưng vẫn chưa xa so với đỉnh lịch sử thiết lập hồi tháng trước.

Chi phí vay mượn toàn cầu liên tục tăng, một phần do thâm hụt ngân sách các chính phủ ngày một lớn, phần khác do làn sóng vay mượn khổng lồ để đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang thử thách sức hấp thụ nợ của thị trường ở quy mô khổng lồ như vậy.

Tuy vậy, lạm phát vẫn là yếu tố then chốt dẫn dắt thị trường. Thứ Năm, Bộ Lao động Mỹ báo cáo chỉ số giá bán buôn tháng 8 tăng hơn 5% so với cùng kỳ năm ngoái, dù điều này còn chưa tính tới đợt giá dầu tăng phi mã gần đây. Dự kiến Bộ Lao động sẽ công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) vào thứ Sáu.

Việc bán tháo trái phiếu một cách hỗn loạn sẽ là rủi ro lớn nhất. Khi được hỏi yếu tố nào có thể kích hoạt một cuộc khủng hoảng sâu đủ để buộc Washington phải hành đồng, hơn 2/3 số người khảo sát cho rằng, quan trọng nhất là tốc độ lợi suất tăng, chứ không phải mức cao tuyệt đối của lợi suất.

“Lợi suất kỳ hạn 10 năm nhiều khả năng sẽ kiểm tra đỉnh chu kỳ năm 2023 tại 4,99%. Nếu vượt qua mốc này, áp lực lên thị trường chứng khoán sẽ còn lớn hơn,” đối tác Andrew Graham của Jackson Square Capital nhận xét, “Tuy nhiên, từ góc nhìn rủi ro chứng khoán, tốc độ lợi suất tăng còn quan trọng hơn cả mức lợi suất cụ thể.”

Kết quả doanh nghiệp tiếp tục mở rộng cũng như dòng vốn khổng lồ đổ vào lĩnh vực AI thúc đẩy tăng trưởng đang là hai yếu tố hỗ trợ định giá cổ phiếu Mỹ.

Chuyên gia chiến lược vĩ mô Tatiana Daryy nhận xét: “Mức chịu sức ép của thị trường chứng khoán phụ thuộc vào biến động lãi suất kéo dài bao lâu. Nếu chỉ chăm chăm vào mức lợi suất có thể sẽ đánh giá quá cao nguy cơ đối với chứng khoán, bởi lợi nhuận doanh nghiệp hiện đang thực sự rất thịnh vượng.”

Nhà phân tích Hitesh Jain của Yes Securities chỉ ra rằng, dựa trên kỳ vọng của các chuyên gia, tốc độ tăng trưởng lợi nhuận S&P 500 trong năm tới có thể đạt tới 35% hoặc thậm chí cao hơn. Tuy nhiên, ông lưu ý, rủi ro lớn nhất chính là nếu những lợi nhuận này không trở thành hiện thực.

“Chỉ cần lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục duy trì tăng trưởng kép mạnh mẽ, thị trường chứng khoán sẽ vẫn có thể hấp thụ mức lợi suất phi rủi ro cao về mặt cấu trúc,” ông viết.

Đồng thời cũng có những tổ chức dự đoán lợi suất trái phiếu Mỹ có thể sẽ không chạm tới ngưỡng đủ để gây áp lực lên thị trường cổ phiếu. Nhóm chuyên gia tại ngân hàng Sumitomo Mitsui viết: “Chúng tôi cho rằng vùng 4,80% đến 5% có thể sẽ là đỉnh lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm trong vài tháng tới. Có dấu hiệu cho thấy khi lợi suất ở mức hấp dẫn, nhu cầu trái phiếu toàn cầu sẽ bùng phát trở lại.”