Tesla (TSLA.US) mở rộng tại Việt Nam: Đối mặt với lợi thế sân nhà của VinFast (VFS.US), tấn công phân khúc cao cấp liệu có tạo bước đột phá?

Theo tin tức từ ứng dụng tài chính Zhihu Tong, nhà sản xuất ô tô điện Hoa Kỳ Tesla (TSLA.US) đang chuẩn bị thâm nhập thị trường Việt Nam, nhắm tới một thị trường xe điện tăng trưởng nhanh nhưng đã có những đối thủ trong nước mạnh như VinFast Auto (VFS.US).

Các tài liệu đăng ký doanh nghiệp cho thấy, vào tháng này Tesla đã đăng ký thành lập pháp nhân mới với tên gọi Công ty TNHH Ô tô Tesla Việt Nam, mở đường cho khả năng thâm nhập thị trường Việt Nam.

Tuy nhiên, Tesla sẽ phải đối mặt với cạnh tranh từ “ông lớn” trong nước là VinFast Auto (VFS.US). Theo dữ liệu từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế công bố vào tháng 5, Việt Nam sẽ trở thành thị trường xe điện lớn nhất Đông Nam Á vào năm 2025, với doanh số tăng hơn gấp đôi và xe điện chiếm gần 40% doanh số xe mới. Theo nghiên cứu từ HSC, VinFast niêm yết trên Nasdaq hiện đang chiếm 92% thị phần xe điện tại Việt Nam.

VinFast được hậu thuẫn bởi Vingroup, một trong những tập đoàn tư nhân lớn nhất Việt Nam do tỷ phú Phạm Nhật Vượng sáng lập, đã xây dựng một hệ sinh thái bao quát các dịch vụ sạc và hậu mãi xung quanh xe điện. Số liệu cho thấy doanh thu của Vingroup trong nửa đầu năm 2026 đạt 221,97 nghìn tỷ đồng Việt Nam (8,52 tỷ USD).

Lợi thế “sân nhà” của VinFast

Chuyên gia phân tích ô tô cấp cao Koketso Tsoai của BMI thuộc Fitch Solutions cho biết, lợi thế của VinFast trên thị trường nội địa bao gồm nhận diện thương hiệu mạnh mẽ, hệ sinh thái tiêu dùng rộng lớn của Vingroup, cũng như sự hiện diện đáng kể nhờ mạng lưới taxi điện liên kết tại địa phương. Ông bổ sung rằng, hệ thống sạc và dịch vụ hậu mãi cũng giúp VinFast tiếp cận rộng rãi với người tiêu dùng đồng thời giảm thiểu rủi ro sở hữu mà khách hàng cảm nhận.

Tsoai nhận xét: “Tesla sẽ rất khó cạnh tranh với VinFast tại Việt Nam bởi lợi thế của VinFast không chỉ nằm ở dòng sản phẩm mà còn nhiều yếu tố khác.”

Chuyên gia phân tích ASEAN của Mobility Global, ông Supparoek Sawangwong, chỉ ra rằng VinFast đang “thống trị” hệ thống trạm sạc tại Việt Nam với hơn 150.000 cổng sạc thuộc mạng lưới độc quyền, chỉ sử dụng cho xe điện của VinFast. Ông cũng cho rằng hệ sinh thái trạm sạc này đã tạo ra thách thức lớn cho các thương hiệu xe điện khác muốn thâm nhập thị trường Việt Nam.

Tsoai cho biết thêm, trong khi đó Tesla cần xây dựng mạng lưới phân phối và dịch vụ, đồng thời xây dựng niềm tin vào khả năng sạc trong bối cảnh thị trường mà người mua đặc biệt nhạy cảm với giá cả và sự tiện dụng. Đến hiện tại, Tesla vẫn chưa hé lộ thêm thông tin về thời gian dự kiến thâm nhập thị trường Việt Nam.

Việt Nam cũng khác biệt so với các thị trường Đông Nam Á khác mà Tesla đang nhắm đến.

Tsoai nói rằng thị trường xe điện của Thái Lan phát triển dựa trên nền tảng sản xuất ô tô đã trưởng thành và có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp Trung Quốc, trong khi sự phát triển xe điện ở Indonesia chủ yếu liên quan đến vật liệu pin và các chính sách ưu đãi sản xuất nội địa. Ngược lại, Việt Nam đã có sẵn “doanh nghiệp vô địch quốc gia và hệ sinh thái giao thông phát triển nhanh” như Tsoai mô tả, hai yếu tố hỗ trợ song hành cho sự phổ cập xe điện trong nước.

Điều này đồng nghĩa với việc Tesla sẽ gia nhập một thị trường có nhận thức về xe điện tương đối cao. Tsoai cho biết thêm: “Triển vọng của Tesla không còn chỉ phụ thuộc vào việc tạo ra nhu cầu xe điện từ con số 0 mà chủ yếu dựa vào khả năng chứng minh thương hiệu, công nghệ và trải nghiệm sở hữu đủ sức thuyết phục để xứng đáng với sự cao cấp hơn so với các sản phẩm trong nước.”

Tại sao thị trường Việt Nam đáng để đặt cược?

Dù VinFast đã nắm lợi thế thị trường nội địa, Việt Nam vẫn mang tới cho Tesla một nhóm khách hàng tiềm năng mua xe điện đang tăng trưởng nhanh. Ông Peter Richardson, Phó Chủ tịch kiêm Giám đốc Nghiên cứu của Counterpoint Research, cho biết doanh số xe điện tại Việt Nam quý II/2026 tăng 89% so với cùng kỳ năm trước.

Richardson nhận định: “Lợi thế lớn nhất của Tesla tại Việt Nam là thương hiệu toàn cầu mạnh mẽ, công nghệ tiên tiến và phần mềm hiện đại, những yếu tố có thể thu hút nhóm khách hàng cao cấp.”

Thu nhập cư dân tăng lên có thể mở ra nhiều cơ hội hơn. Theo dữ liệu Ngân hàng Thế giới, kinh tế Việt Nam tăng trưởng 8% năm 2025 với GDP bình quân đầu người đạt 5.066 USD.

Tuy vậy, thị trường tăng trưởng nhanh này đang bị các “ông lớn” nội chi phối. Dữ liệu công ty cho thấy thị phần VinFast trên thị trường xe du lịch Việt Nam dự kiến tăng từ khoảng 22% lên 36% vào năm 2025. Doanh nghiệp này dự báo bán hơn 154.000 xe tại Việt Nam trong tám tháng đầu năm 2026 và giữ vị trí nhà sản xuất ô tô bán chạy nhất quốc gia trong 24 tháng liên tiếp. VinFast báo cáo doanh thu quý I đạt 23,11 nghìn tỷ đồng (920,7 triệu USD), tăng gần 42% so với cùng kỳ, nhưng lỗ ròng mở rộng 59% lên 1,12 tỷ USD.

Các chuyên gia nhận định, quy mô và ảnh hưởng của hệ sinh thái rộng lớn của VinFast có thể khiến cạnh tranh trở nên khó khăn hơn đối với Tesla ở Việt Nam.

Tiên phong phân khúc cao cấp: “chơi lệch” của Tesla tại Việt Nam

Các chuyên gia cho rằng, Model 3 và Model Y có thể là hai mẫu xe chủ lực khi Tesla vào Việt Nam, nhưng trước mắt họ sẽ cạnh tranh tại phân khúc cao cấp, hướng đến khách hàng giàu có thay vì thị trường đại chúng. Model 3 là sedan giá phải chăng nhất của Tesla, trong khi Model Y là mẫu SUV đa dụng được ưa chuộng.

Richardson nhận định, hai mẫu xe này sẽ cho phép Tesla nhắm đến nhóm khách hàng yêu thích công nghệ trong giai đoạn đầu, đồng thời tận dụng năng lực sản xuất khu vực từ nhà máy tại Thượng Hải để tối đa hóa linh hoạt nguồn cung. Tuy nhiên, tăng trưởng dài hạn sẽ phụ thuộc vào việc Tesla có thể cung cấp sản phẩm với giá cạnh tranh và đáp ứng đúng nhu cầu địa phương hay không.

Sawangwong cho rằng, trong thời gian đầu cả Tesla và VinFast sẽ là “chuẩn mực so sánh cho nhau thay vì đối thủ cạnh tranh trực diện”.

Sawangwong dự đoán, danh tiếng của Tesla là thương hiệu xe điện “thời trang và sáng tạo” có thể đặc biệt hấp dẫn phân khúc khách hàng Việt Nam coi trọng yếu tố nhận diện. Ông dự báo Model 3 sẽ nhắm đến phân khúc cao cấp đại chúng với phiên bản cơ bản dễ tiếp cận, còn Model Y sẽ là động lực doanh số chủ lực trong phân khúc SUV điện cao cấp - nhóm khách hàng có nhu cầu mạnh.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, nếu muốn vượt ra khỏi phân khúc cao cấp hẹp, Tesla sẽ cần chiến lược định giá hấp dẫn hơn hoặc ra mắt các mẫu xe chi phí thấp hơn.