Không hạ xếp hạng tín nhiệm! Moody's không "đổ thêm dầu vào lửa", Pháp "thoát nạn"

Pháp tạm thời tránh được việc hạ bậc xếp hạng tín dụng trong một cuộc xem xét xếp hạng tín dụng được quan tâm cao.

Ngày 23 tháng 10, thứ Sáu, Moody’s thông báo vẫn giữ nguyên xếp hạng Aa3 của Pháp, mang lại một khoảng "thở" tạm thời cho nền kinh tế lớn thứ hai eurozone đang vướng mắc vào khủng hoảng nợ, bế tắc chính trị và bất ổn xã hội.

Moody’s trong thông báo cho biết, cấu trúc kinh tế đa dạng và các cơ quan công mạnh mẽ đã hỗ trợ cho xếp hạng hiện tại của Pháp, nhưng đồng thời duy trì triển vọng ở mức tiêu cực, với lý do là bất ổn chính trị sẽ tiếp tục hạn chế nỗ lực cải tổ tài khóa.

Moody’s cho biết, việc duy trì xếp hạng Aa3 dựa trên giả định nền tảng rằng Pháp cuối cùng sẽ thông qua các kế hoạch giảm thâm hụt ngân sách, đồng thời dự báo "chi phí tài chính và tình trạng căng thẳng xã hội sẽ dịu lại trong vài tháng tới".

Trước đó thị trường đã phần lớn phản ánh kỳ vọng hạ bậc, chênh lệch lợi suất trái phiếu 10 năm của Pháp và Đức từng tăng lên 178 điểm cơ bản, chạm mức cao nhất kể từ khủng hoảng nợ châu Âu, lợi suất chuẩn trái phiếu 10 năm của Pháp cũng leo lên mức cao nhất kể từ tháng 7/2002 là 5,14%.

Quyết định giữ nguyên xếp hạng của Moody’s có thể giúp tạm hoãn việc chi phí vay tiếp tục tăng, nhưng các chuyên gia cảnh báo rằng, do các rủi ro sâu về tài khóa và chính trị chưa được giải quyết, áp lực thị trường khó mà biến mất triệt để.

Việc giữ xếp hạng lần này giúp Moody’s tiếp tục đánh giá Pháp cao hơn S&P và Fitch một bậc.

S&P và Fitch đều đã hạ xếp hạng Pháp xuống A+ vào năm 2025, với lý do tài chính công xấu đi và bất ổn chính trị.

Bản thân Moody’s cũng đã hạ Pháp từ Aa2 xuống Aa3 cuối năm 2024, rồi đặt triển vọng tiêu cực. Moody’s thừa nhận trong thông báo lần này:

Tăng trưởng chậm và thâm hụt mở rộng đã đẩy gánh nặng nợ của Pháp lên mức cao hơn dự kiến trước đó, tốc độ tăng lợi suất trái phiếu cũng vượt mức kỳ vọng.

Đồng thời, các cuộc biểu tình xã hội quy mô lớn bùng phát cũng được nêu rõ, Moody’s nhận định đây sẽ là trở ngại cho cải tổ tài chính.

Lưu ý, Moody’s đặc biệt nhấn mạnh kết luận lần này không phải là hành động chính thức về xếp hạng tín dụng, cũng không đại diện cho tín hiệu liệu có thực hiện hành động xếp hạng trong thời gian tới.

Tình hình tài chính của Pháp hiện đặc biệt nổi bật trong eurozone.

Năm nay, thâm hụt ngân sách dự kiến đạt khoảng 5,4% GDP, vượt xa giới hạn 3% của EU và mức trung bình eurozone, tổng nợ công xấp xỉ 120% GDP. Quỹ Tiền tệ Quốc tế dự báo tăng trưởng kinh tế Pháp năm nay chỉ đạt 0,4%, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 1,1% của eurozone.

Cấu trúc tài trợ nợ cũng làm tăng tính dễ tổn thương của thị trường.Theo dữ liệu EU, năm ngoái khoảng 55% trái phiếu quốc gia của Pháp do nhà đầu tư nước ngoài sở hữu, cao hơn hẳn 31% của Mỹ và 13% của Nhật Bản. Điều này đồng nghĩa chỉ cần niềm tin của nhà đầu tư quốc tế bị lung lay, chi phí vay sẽ nhanh chóng leo thang.

Trong khi đó, áp lực xã hội ngày càng tăng.Cuối tuần trước, nhiều thành phố của Pháp diễn ra biểu tình quy mô lớn, hơn 500.000 người tham gia phản đối chi phí sinh hoạt cao, một số khu vực biến thành bạo động, các tòa nhà công bị tấn công, cửa hàng bị cướp phá. Chính quyền đang cố gắng ngăn chặn tình trạng tương tự tái diễn vào cuối tuần này.

Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu đã đề xuất dự luật tài chính năm 2027, nhằm cắt giảm mạnh chi tiêu và tăng thu ngân sách, kiểm soát thâm hụt ở mức 5% GDP. Tuy nhiên, do chính phủ không chiếm đa số ở quốc hội, triển vọng của dự luật này rất bất định.

Quốc hội Pháp hôm thứ Sáu đã bác bỏ phần "thu nhập" của dự luật ngân sách xã hội năm 2027, chuyển bản dự thảo gốc sang Thượng viện xem xét, tuần tới hạ viện sẽ tiếp tục tranh luận về dự luật ngân sách chính. Đồng thời, các đảng đối lập trước bầu cử thiếu ý định thỏa hiệp, đã xóa bỏ một số kế hoạch cắt giảm chi tiêu và thêm các khoản chi mới.

Moody’s cho biết, "quá trình ngân sách năm 2027 trùng với làn sóng biểu tình xã hội lớn nhất của Pháp trong nhiều năm", nhưng giả định cơ bản là dự luật giảm thâm hụt "cuối cùng sẽ được thông qua, có thể bằng sắc lệnh hành chính".

Bộ trưởng tài chính Pháp Roland Lescure phản hồi rằng, quyết định giữ nguyên xếp hạng của Moody’s "đã công nhận độ bền vững của kinh tế nước ta và độ tín nhiệm của đề xuất ngân sách chính phủ".

Moody’s chỉ rõ, Pháp cần tiếp tục thúc đẩy "nỗ lực cải tổ tài khoá lớn và bền vững" sau cuộc bầu cử tổng thống tháng 4-5/2027, mới có thể đưa tài chính công vào quỹ đạo ổn định hơn và kiểm soát mức nợ công vượt quá 120% GDP lúc đó.

Bất định về chính trị vẫn là rủi ro cốt lõi được thị trường chú ý.

Sau cuộc bầu cử sớm năm 2024 tạo ra quốc hội treo, các chính phủ liên tiếp đều gặp khó trong thúc đẩy luật ngân sách và cải tổ tài chính. Các chủ trương tài khóa của lãnh đạo cực hữu Marine Le Pen và lãnh đạo cánh tả Jean-Luc Melenchon hiện dẫn đầu khảo sát đều khiến thị trường lo ngại về hướng đi chính sách tương lai.

Mike Bell, trưởng bộ phận chiến lược thị trường của RBC BlueBay Asset Management cảnh báo, nếu Moody’s, S&P và Fitch cùng hạ xếp hạng Pháp xuống BBB chỉ cao hơn một bậc so với cấp rác sau bầu cử tổng thống, sẽ có nguy cơ khiến các nhà đầu tư tổ chức có giới hạn xếp hạng buộc phải bán trái phiếu Pháp, khi đó tình hình sẽ "thực sự bắt đầu xấu đi đáng kể".

Bước ngoặt tiếp theo là ngày 27/11, S&P sẽ tiến hành rà soát định kỳ xếp hạng Pháp.Ngoài ra, Scope Ratings trong tháng này đã hạ xếp hạng Pháp, Morningstar DBRS cũng chuyển triển vọng thành tiêu cực, áp lực xếp hạng của Pháp chưa được giải tỏa trong ngắn hạn.