Bong bóng AI xuất hiện vết nứt: Làn sóng bán tháo 20 tỷ đô, nên bán hết hay bắt đáy?

Theo tin tức từ Woofun AI, Trang tin Tài chính Phố Wall cho biết, làn sóng AI đang gặp thử thách nghiêm trọng về nguồn vốn, các quỹ phòng hộ đã cắt giảm mạnh mức độ tiếp xúc, chỉ số Nasdaq 100 (NDX) rơi vào trạng thái biến động.

Trong hai tuần qua, cổ phiếu công nghệ toàn cầu đã bị bán ròng khoảng 20 tỷ đô la Mỹ, mức độ bán tháo đã đạt mức cực đoan với độ lệch chuẩn -3,3, mức độ này khiến thị trường liên tưởng đến đợt điều chỉnh hồi tháng 7 năm nay. Dữ liệu của Goldman Sachs cho thấy, nhóm ngành TMT đã bị bán ròng khoảng 20 tỷ đô la Mỹ, gần bằng mức bán tháo 23 tỷ đô la Mỹ hồi tháng 7.

Mặc dù chỉ số S&P 500 trong đợt này chỉ giảm khoảng 2,4%, thấp hơn mức giảm 3,4% của tháng 7, nhưng chỉ số khẩu vị rủi ro của Goldman Sachs đã ghi nhận một trong những đợt giảm mạnh nhất từ trước đến nay, xuống thấp nhất kể từ tháng 4 năm 2025. Vào thứ Năm tuần trước (22 tháng 10), ba chiến lược chủ lực gồm cơ bản đối lập, hệ thống và đa chiến lược đều giảm trên 1% trong một ngày, lần đầu tiên kể từ đại dịch. Mức tiếp xúc ròng cơ bản của nhóm TMT giảm xuống mức thấp nhất năm, dù tổng mức tiếp xúc vẫn nằm ở vị trí thứ 63 trên 100, đồng nghĩa với vị thế ròng đã bị thu hẹp nhưng tổng đòn bẩy vẫn là vấn đề tiềm ẩn hiện tại. Chỉ số Nasdaq 100 (NDX) vẫn bị kẹt trong vùng dao động từ tháng 5 đến nay, vùng kháng cự hợp đồng tương lai 29.000 điểm và đường trung bình 200 ngày quanh 28.500 điểm bên dưới là khu vực hỗ trợ kỹ thuật quan trọng nhất lúc này.

Đáng chú ý, tâm lý hoảng loạn đang tập trung cao độ ở nhóm công nghệ, phân tích của Goldman Sachs cho thấy chênh lệch biến động giữa NDX và SPX đã mở rộng nhanh chóng lên mức thứ 98 trong năm năm qua, riêng ngày thứ Năm tuần trước mở rộng mức lớn nhất thứ hai trong năm năm. Giá biến động đặc thù của nhóm công nghệ so với toàn thị trường đã ở mức cực kỳ đắt đỏ, tạo ra cơ hội giao dịch giá trị tương đối tiềm năng. Cổ phiếu liên quan đến AI có liên kết mạnh mẽ hơn, nhưng biến động tổng thể ở cấp chỉ số vẫn khá ổn định.

Dữ liệu từ Woofun AI tổng hợp cho thấy Rich Privorotsky, trưởng bộ phận giao dịch cổ phiếu và trái phiếu châu Âu của Goldman Sachs, nói rằng dù nhu cầu AI vẫn mạnh mẽ, nhưng nguồn cung điện năng đang là hạn chế quan trọng, năm tới sẽ thiếu hụt khoảng 40 đến 50 gigawatt (theo phát biểu ngày 22 tháng 10 trên podcast "The Markets"). Môi trường huy động vốn đồng thời trở nên thắt chặt—thống kê của JP Morgan cho biết, trong năm nay, quy mô huy động nợ của hạ tầng AI đã vượt 500 tỷ đô la Mỹ, chi phí huy động vốn của các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn tăng khoảng 120 điểm cơ bản so với trước. Liên kết tài chính giữa Nvidia (NVDA.US) và các khách hàng GPU được coi là chuỗi truyền dẫn rủi ro tín dụng tiềm ẩn. Các nhà vận hành GPU như CoreWeave (CRWV.US) đang phụ thuộc vào nguồn vốn và hỗ trợ tín dụng từ khách hàng để mở rộng hạ tầng AI, nếu các nhà vận hành GPU gặp thắt chặt tài chính, áp lực sẽ truyền ngược lên chuỗi cung ứng, cuối cùng ảnh hưởng đến các nhà cung cấp thượng nguồn như Nvidia.

Chỉ số Philadelphia Semiconductor (SOX) hiện đang thử nghiệm ngưỡng hỗ trợ đường trung bình 200 ngày, bổ sung thêm tham chiếu kỹ thuật quan trọng cho rủi ro này. Tuần này, báo cáo tài chính của Google (GOOGL.US), Microsoft (MSFT.US), Amazon (AMZN.US) sẽ được công bố dồn dập, trọng tâm thị trường đã vượt xa mức chi tiêu vốn, câu hỏi thực sự là liệu đơn hàng tồn đọng có chuyển thành doanh thu hiệu quả không và vòng mở rộng đầu tư tiếp theo sẽ được huy động vốn như thế nào. Chênh lệch CDS (hoán đổi rủi ro tín dụng) liên quan đến AI gần đây đã mở rộng rõ rệt, nhưng JP Morgan cho rằng điều này phần lớn không phản ánh sự suy yếu về nền tảng cơ bản, mà là các tổ chức ngân hàng chủ động mua bảo vệ để phòng ngừa mức tiếp xúc với trung tâm dữ liệu đang liên tục tăng của mình. Chênh lệch giữa CDS và trái phiếu tiền mặt mở rộng, có thể đang tạo cơ hội giá trị tương đối mới.

Bên cạnh đó, làn sóng chi tiêu vốn cho AI đang kéo nhu cầu nội địa Mỹ tăng, đồng thời dòng vốn lớn đổ ra nước ngoài, tạo hiệu ứng ngoại trào bất đối xứng. Tỷ trọng xuất khẩu công nghệ trên GDP Hàn Quốc gần 20%, đồng nghĩa nếu chi tiêu vốn AI sụt giảm mạnh, các nền kinh tế xuất khẩu châu Á sẽ chịu tác động đầu tiên. Chuyên gia kinh tế Dario Perkins của TS Lombard nêu ra lập luận trái ngược: kết thúc làn sóng đầu tư AI chưa chắc đã là thảm họa kinh tế toàn diện. Ông cho rằng sự mở rộng nhanh chóng của chi tiêu vốn AI đang đẩy lạm phát tăng, giữ lãi suất ở mức cao, gây sức ép lên các ngành nhạy cảm với lãi suất như bất động sản. Nếu chi tiêu vốn AI giảm mạnh, Fed sẽ có không gian tích cực cắt giảm lãi suất, từ đó kích hoạt lại nhu cầu ngoài ngành công nghệ và tạo vùng đệm cho kinh tế giảm tốc.

JP Morgan vẫn đánh giá nền tảng cơ bản của nhóm công nghệ theo hướng tích cực nhưng cảnh báo các rủi ro như thiếu bền vững về định giá bán dẫn và áp lực huy động vốn của cloud mới (neocloud), trong khi ngành phần mềm vẫn khá kiên cường. Ngân hàng này cho rằng đầu tháng 11 có thể xuất hiện cửa mua tiềm năng nhưng điều kiện chưa hoàn toàn hội đủ: vị thế cần phải được giải phóng thêm, các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn phải xác nhận hướng chi tiêu vốn, lợi nhuận bán dẫn phải vượt qua thử thách, chênh lệch tín dụng phải thu hẹp trở lại. Nếu thiếu một điều kiện trên, tính bền vững của đợt phục hồi sẽ bị đặt dấu hỏi. Đối với các nhà đầu tư, thị trường hiện tại không phải là tín hiệu bán toàn phần rõ ràng, cũng không phải thời điểm mua vào không điều kiện—câu trả lời có lẽ sẽ được hé lộ trong báo cáo tài chính của vài ông lớn công nghệ tuần này.