Thị trường chứng khoán Anh phục hồi đối mặt với "cuộc kiểm tra ngân sách lớn"! Tăng thuế, lợi suất trái phiếu chính phủ và áp lực tiêu dùng gây ảnh hưởng đến tâm lý thị trường

Theo thông tin từ Ứng dụng Tài chính Zhihai, kể từ đầu năm nay, chỉ số FTSE 100 và FTSE 250 của Anh lần lượt tăng 8% và 9%, đều vượt qua mức tăng 5,6% của chỉ số Euro Stoxx 50 của châu Âu. Trong tháng này, cổ phiếu vốn hóa lớn của Anh đặc biệt thể hiện mạnh mẽ, các ngành năng lượng, tiêu dùng thiết yếu và chăm sóc sức khỏe tăng trưởng đã cung cấp động lực, ba ngành này chiếm khoảng 40% tỷ trọng của chỉ số FTSE 100. Đồng thời, định giá thấp hơn và lợi suất trái phiếu chính phủ Anh ổn định hơn đã thúc đẩy cổ phiếu vốn hóa trung bình.

Tuy nhiên, khi các nhà đầu tư toàn cầu đang quay trở lại tin tưởng thị trường Anh, báo cáo ngân sách mùa thu sẽ được công bố vào thứ Tư tuần này và trở thành một cuộc thử nghiệm lớn cho thị trường chứng khoán của quốc gia này. Lúc đó, các "người trừng phạt" của thị trường trái phiếu sẽ đánh giá các biện pháp tăng thuế tiềm năng hoặc chính sách hỗ trợ tiêu dùng để cân nhắc mối quan hệ giữa các biện pháp này và không gian tài chính hạn chế của chính phủ Anh.

Ngân sách mùa thu dự kiến sẽ mang lại lợi ích cho thị trường, nhưng mức độ rủi ro và lợi nhuận khác biệt theo từng ngành

Chính phủ Burnham của Anh sẽ công bố Ngân sách mùa thu vào ngày 28 tháng 10. Sau khi cựu Bộ trưởng Tài chính đã tăng thuế hơn 60 tỷ bảng Anh (khoảng 80 tỷ đô la Mỹ) trong hai báo cáo ngân sách, Bộ trưởng Tài chính hiện tại, John Healey, không có ý định đưa ra một kế hoạch tài chính lớn và đáng chú ý. Các từ khóa mà Healey và đội ngũ tài chính đã sử dụng nhiều lần gần đây——“không gây tổn hại”, “giữ nguyên hướng đi”, “tập trung trọng điểm”—dường như đã đặt ra tông cho bản Ngân sách mùa thu sắp được công bố.

Được biết, Healey sẽ tăng thuế ngân hàng để cung cấp nguồn cho một kế hoạch chi tiêu ngắn hạn nhằm迎合 nguyện vọng của dân chúng, giúp đỡ những cử tri và doanh nghiệp chịu áp lực bởi chi phí năng lượng tăng do chiến tranh Mỹ-Iran. Ngân sách mùa thu này còn bao gồm một loạt biện pháp nhằm giảm gánh nặng quản lý doanh nghiệp, ví dụ như đơn giản hóa yêu cầu báo cáo của doanh nghiệp; chính phủ cũng sẽ gia hạn việc hoãn thuế nhập khẩu đối với nhiều ngành sản phẩm, bao gồm hóa chất, nhựa và hydro. Đồng thời, các vấn đề trọng điểm như cải cách hệ thống phúc lợi và đầu tư lâu dài vào quốc phòng sẽ bị hoãn xử lý.

Thị trường dự đoán Ngân sách mùa thu này sẽ không có sự điều chỉnh lớn, mà chủ yếu thông qua phân phối lại chi tiêu để hỗ trợ các hộ gia đình và doanh nghiệp. Điều cốt lõi của bản ngân sách này là liệu có thể đạt được sự cân bằng giữa việc duy trì uy tín tài chính, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và tránh tiếp tục tổn thương tiêu dùng.

Nếu chính phủ Anh đưa ra một kế hoạch tài chính đáng tin cậy, vừa ổn định tài chính công, vừa tránh ảnh hưởng rõ rệt đến tiêu dùng, lợi suất trái phiếu chính phủ Anh có thể giảm, và premium rủi ro của thị trường chứng khoán cũng có thể thu hẹp. Ngược lại, nếu chính phủ Anh không thể khiến các nhà đầu tư tin rằng tài chính công có tính bền vững, hoặc các biện pháp ngân sách làm trầm trọng thêm tình trạng lạm phát, áp lực tài trợ và tiêu dùng, lợi suất trái phiếu dài hạn có thể tiếp tục tăng cao, và hạn chế xu hướng tích cực của thị trường chứng khoán Anh.

Nhóm chiến lược gia của Citi do Beata Manthei dẫn đầu chỉ ra: “Chúng tôi cho rằng chỉ số FTSE 100 có lý do chiến lược để vượt trội, vì thị trường chứng khoán Anh có thể hiệu quả trong việc phòng ngừa rủi ro địa chính trị. Tuy nhiên, về trung hạn, chúng tôi vẫn giảm tỷ trọng thị trường Anh trong danh mục đầu tư toàn cầu.”

Các nhà kinh tế của Citi dự đoán chính phủ Anh sẽ đưa ra bản ngân sách ưu tiên bảo vệ uy tín tài chính và tốt cho thị trường. Nhưng các phân tích ngành của Citi cho rằng rủi ro và lợi suất khác biệt theo từng ngành.

Ví dụ, các công ty tiện ích của Anh đối mặt với rủi ro giảm mạnh không cân xứng. Nếu chính phủ lấy khả năng chi trả năng lượng làm trọng tâm, có thể thúc đẩy cải cách cấu trúc, trong khi thị trường có lẽ chưa tính đúng tác động tiềm tàng từ các cải cách này.

Các nhà phân tích của Citi cho biết, các doanh nghiệp xây dựng nhà ở tại Anh bị kéo bởi hai lực đối lập: một mặt, kế hoạch “Ngôi nhà đầu tiên của bạn” (Your First Home) mới có thể thúc đẩy nhu cầu; mặt khác, lợi suất trái phiếu chính phủ Anh cao liên tục lại gây áp lực lên khả năng chi trả nhà ở.

Đối với ngành ngân hàng, báo cáo ngân sách này có thể là một điểm mấu chốt xóa bỏ bất ổn. Các nhà phân tích cho biết, thị trường cơ bản đã tiêu hóa khả năng tăng thuế phụ trội cho ngân hàng, còn phản ứng của thị trường trái phiếu chính phủ Anh sau công bố ngân sách có thể là yếu tố tác động quan trọng hơn đến giá trị ngành ngân hàng.

Theo giá trị sổ sách, định giá của các ngân hàng Anh và tỷ suất lợi nhuận vốn đã xuất hiện khoảng cách rõ rệt—và khoảng cách này còn nổi bật hơn các khu vực khác của châu Âu. Điều này cho thấy dù tỷ suất lợi nhuận vốn của ngân hàng Anh cao hơn, và chênh lệch trái phiếu chủ quyền châu Âu ngày càng mở rộng, các nhà đầu tư vẫn có thể áp dụng premium rủi ro cao hơn đối với ngân hàng Anh.

Bên cạnh thuế doanh nghiệp 25%, các ngân hàng Anh hiện nay còn phải đóng thêm 3% thuế phụ trội ngân hàng và thuế ngân hàng. Các nhà phân tích của Goldman Sachs chỉ ra, nếu thuế phụ trội ngân hàng Anh tăng thêm 1 điểm phần trăm, lợi nhuận ròng dự kiến năm 2028 của Barclays Bank (BCS.US) sẽ bị giảm khoảng 0,5%; đối với Lloyds Bank (LYG.US) và NatWest Group Plc, mức giảm nhỏ này sẽ vượt qua 1%.

Nhóm chiến lược của Goldman Sachs do Sharon Bell dẫn đầu cho biết: “Tăng thuế phụ trội ngân hàng sẽ có tác động lớn. Sau công bố ngân sách, nếu muốn thúc đẩy định giá tài sản tái định giá, yếu tố then chốt là liệu premium rủi ro đặc thù của Anh có giảm và mức độ tự tin của thị trường vào nền kinh tế Anh có tăng lên hay không.”

Ngoài ra, sau khi công bố ngân sách, sự kiện rủi ro lớn tiếp theo sẽ là quyết định lãi suất của Ngân hàng Anh vào ngày 5 tháng 11. Thị trường hầu như đã hoàn toàn tiêu hóa kỳ vọng tăng lãi suất, và đây sẽ là lần đầu tiên trong bốn lần tăng lãi suất dự kiến đến cuối tháng 7 năm sau của Ngân hàng Anh.

Một chuỗi tăng lãi suất như vậy sẽ gây tác động nghiêm trọng lên người tiêu dùng và đẩy cao chi phí thế chấp của nhiều hộ gia đình. Vì vậy, sự sụt giảm chỉ số niềm tin tiêu dùng của Anh trong tháng này là mức lớn nhất kể từ đại dịch, không phải là điều đáng ngạc nhiên. Điều này khiến ngành bán lẻ rơi vào rủi ro, nhất là khi ngân sách chưa cung cấp hỗ trợ đáng kể.

Thị trường chứng khoán Anh lấy lại sự ưu ái

Tháng 10, do sự thay đổi vị thế của các nhà đầu tư toàn cầu, dòng vốn chuyển sang tài sản phòng thủ hơn, thị trường chứng khoán Anh hưởng lợi. Theo dữ liệu Morningstar, từ năm 2026, các quỹ ETF cổ phiếu vốn hóa lớn của Anh đã thu hút dòng vốn ròng 3,4 tỷ đô la Mỹ, lập kỷ lục cao nhất kể từ năm 2020.

Các nhà đầu tư lại đặt niềm tin vào chỉ số FTSE 100, phần nào phản ánh kỳ vọng của họ vào các công ty mạnh nhất trên thị trường London như HSBC Holdings (HSBC.US), BP (BP.US), Shell (SHEL.US) và Rolls-Royce Holdings.

Nhà phân tích Morningstar Michael Bourne cho biết: “Nhà đầu tư đang nhìn nhận thị trường Anh bằng một góc nhìn mới. Dòng vốn vào các quỹ đầu tư thụ động thường đi theo biểu hiện của thị trường, nhưng cũng phản ánh sự mong muốn đa dạng hóa danh mục khỏi cổ phiếu công nghệ lớn của Mỹ, mở rộng phạm vi tài sản cổ phiếu.”

Dòng vốn vào ETF cổ phiếu vốn hóa lớn của Anh đạt mức cao nhất kể từ năm 2020

Đồng thời, theo khảo sát các nhà quản lý quỹ do Bank of America thực hiện đầu tháng này, tỷ trọng đầu tư ròng thấp vào cổ phiếu Anh hiện là 26%, giảm xuống từ mức 35% trong tháng 9. Tuy nhiên, mức này vẫn thấp hơn mức trung bình dài hạn 0,8 độ lệch chuẩn, có nghĩa các nhà đầu tư vẫn còn không gian tăng thêm tỷ trọng tiếp xúc với cổ phiếu Anh.

Một trong những nguy cơ lớn đối với triển vọng cổ phiếu vốn hóa lớn của Anh là giá dầu. Chiến tranh Trung Đông khiến giá dầu Brent duy trì trên 100 đô la Mỹ một thùng, trong khi ngành năng lượng chính là động lực tăng trưởng lợi nhuận cho chỉ số FTSE 100. Do các nhà phân tích dự đoán giá dầu sẽ giảm trong năm tới, thị trường dự báo tăng trưởng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu FTSE 100 sẽ giảm xuống chỉ còn 5% vào năm 2027, so với 30% vào năm 2026.

Dù vậy, định giá của thị trường chứng khoán Anh vẫn thấp, có thể cung cấp một mức đệm nhất định cho cổ phiếu vốn hóa lớn và trung bình. Chỉ số FTSE 350 so với cổ phiếu toàn cầu đang giao dịch với mức chiết khấu 30%, vẫn là một điểm thu hút chính của thị trường chứng khoán Anh.

Thị trường chứng khoán Anh không chỉ là một cách đầu tư chi phí thấp để đa dạng hóa tiếp xúc, mà còn là một trong những thị trường hoạt động mua bán và sáp nhập sôi động nhất châu Âu, đặc biệt là trong lĩnh vực cổ phiếu vốn hóa trung bình. Nhóm chiến lược HSBC do Duncan Thomas dẫn đầu cho biết: “Thị trường kỳ vọng rộng rãi rằng chính sách kinh tế Anh sẽ giữ ổn định tương đối và ngân sách sẽ có lợi cho thị trường, điều này hạn chế tiềm năng tăng của FTSE 100, đặc biệt khi tác động chính của ngân sách là sự mạnh lên của đồng bảng Anh.”

Nhóm này duy trì lập trường trung lập với toàn bộ thị trường Anh, và cho biết: “Ngược lại, cổ phiếu vốn hóa trung bình của Anh trông hấp dẫn hơn. Những tháng gần đây, dữ liệu hoạt động kinh tế của Anh liên tục vượt kỳ vọng, thúc đẩy chỉ số FTSE 250 vượt thị trường. Chúng tôi cho rằng xu hướng này sẽ tiếp tục.”