Debata nad końcem podwyżek stóp procentowych przez Europejski Bank Centralny: ekonomiści przewidują zakończenie w grudniu, rynek obstawia jeszcze trzy podwyżki

Według informacji z aplikacji Zhihui Finance, ekonomiści przewidują, że Europejski Bank Centralny utrzyma obecny poziom stóp procentowych w przyszłym tygodniu, a w grudniu dokona ostatniej podwyżki w tej serii. To założenie kontrastuje z rynkowymi oczekiwaniami na kilka kolejnych podwyżek stóp.

Ostatnia podwyżka w grudniu? Ekonomiści i rynek mają odmienne zdania

Z badań wynika, że zdecydowana większość ankietowanych uważa, że Europejski Bank Centralny podczas ostatniego posiedzenia w 2026 roku podniesie stopę depozytową o 25 punktów bazowych do poziomu 2,75% i utrzyma ją do maja 2028 roku. Dla porównania, inwestorzy oczekują jeszcze trzech podwyżek stóp procentowych w ciągu najbliższego roku.

Powyższe wyniki pokazują utrzymujące się rozbieżności: jak silne działania muszą podjąć decydenci, by inflacja konsumencka powróciła do celu na poziomie 2%. Mimo że inwestorzy uważnie obserwują dalszy wzrost cen ropy, analitycy podkreślają, że pełen łańcuch skutków inflacyjnych nie został jeszcze w pełni ujawniony.

„Na razie nie ma żadnych oznak, że inflacja energetyczna przenosi się szerzej na płace i ustalanie cen”, stwierdził Bas van Geffen, ekonomista Rabobanku. „Europejski Bank Centralny nie musi przyspieszać cyklu podwyżek; może poczekać do grudnia na dalsze kroki.”

W odpowiedzi na konflikt z Iranem Europejski Bank Centralny dwukrotnie podniósł stopy w czerwcu i wrześniu. Mimo przyspieszenia inflacji, która w zeszłym miesiącu osiągnęła 3,8%, aktywność gospodarcza okazała się bardziej odporna, niż się powszechnie spodziewano.

Przedstawiciele EBC chcą zapobiec trwałemu wpływowi szoku energetycznego na gospodarkę i w tym miesiącu brali pod uwagę kolejną podwyżkę. Jednak bardziej prawdopodobne jest utrzymanie kwartalnego tempa zmian, a nowe projekcje zostaną przedstawione podczas grudniowego spotkania.

We wrześniowych prognozach EBC zakłada wzrost PKB o 0,9% w tym roku oraz o 1,4% w 2027 roku; ceny konsumenckie mają wzrosnąć odpowiednio o 3% i 2,5%. W niekorzystnych scenariuszach inflacja może sięgnąć 3,1% i 3,2%.

Wraz z przekroczeniem przez cenę ropy poziomu 110 dolarów za baryłkę, ponad dwie trzecie ekonomistów uważa, że gospodarka strefy euro radzi sobie gorzej niż zakładano we wrześniowym scenariuszu bazowym.

„Im dłużej inflacja utrzymuje się na wysokim poziomie, tym trudniej ignorować jej skutki wtórne dla płac, cen i oczekiwań”, zaznaczył Dennis Shen, wykładowca Międzynarodowej Akademii Zarządzania w Berlinie. „Dla Europejskiego Banku Centralnego nadmierna inflacja stanowi obecnie znacznie większe zagrożenie w średnim terminie niż jej niedostateczny poziom.”

Rentowność francuskich obligacji przekracza 5%. Czy EBC pomoże?

Poza sytuacją na Bliskim Wschodzie, decydenci oceniają, w jakim stopniu wzrost rentowności obligacji zaostrza warunki finansowe. Prezes EBC Lagarde i inni uważają, że może to ograniczyć wzrost gospodarczy oraz przenikanie cen energii do inflacji.

W związku z tym, że rentowność francuskich obligacji skarbowych sięgnęła w tym tygodniu 5% po raz pierwszy od 2002 roku, część inwestorów dostrzega ryzyko kolejnego kryzysu zadłużenia w strefie euro. Rynek spekuluje, do jakiego poziomu musi się pogorszyć sytuacja, żeby EBC sięgnął po nieużywane dotąd narzędzie awaryjne – Instrument Ochrony Transmisji (TPI).

Ekonomiści uważają, że próg użycia tego narzędzia jest bardzo wysoki: 70% ankietowanych wyklucza jakąkolwiek formę interwencji, a około 90% – zastosowanie TPI. TPI ma przeciwdziałać nieuzasadnionym, chaotycznym zjawiskom rynkowym zagrażającym przekazywaniu polityki pieniężnej w strefie euro.

„Wzrost rentowności obligacji dobrze tłumaczyć można rosnącym globalnym popytem na kapitał i pogarszającymi się finansami publicznymi w wielu krajach”, zauważył Karsten Junius, główny ekonomista Bank J Safra Sarasin. „W takich warunkach Europejski Bank Centralny ma niewielkie podstawy do użycia TPI.”

Niektórzy ekonomiści spodziewają się, że EBC może zastosować mniej agresywne środki, takie jak komunikacja słowna, sygnały obniżające oczekiwania wobec stóp procentowych czy wstrzymanie zacieśniania ilościowego.

„Dopóki Francja nie będzie chciała ratować się sama, EBC może zrobić dla niej bardzo niewiele”, powiedział Carsten Brzeski, dyrektor ds. globalnych makroekonomicznych w ING. „W sytuacji, gdy rynek obligacji przejmuje rolę EBC, jedyne co bank może zrobić, to brzmieć bardziej gołębio i próbować osłabić oczekiwania kolejnych podwyżek.”