Saudyjskie podwójne kanały eksportowe obalają narrację o niedoborach na Morzu Czerwonym, premia za ropę z Bliskiego Wschodu spadła w ciągu miesiąca z 34 dolarów za baryłkę do 6 dolarów

Arabia Saudyjska przełamuje pesymistyczne oczekiwania dotyczące przerwania dostaw ropy z Zatoki Perskiej dzięki równoległemu eksportowi przez Morze Czerwone i Cieśninę Ormuz, co w ciągu zaledwie miesiąca znacząco zawęziło premie rynkowe na Bliskim Wschodzie.

Wstępne dane agencji śledzących ruchy statków wskazują, że październikowy średni dzienny eksport ropy z Arabii Saudyjskiej utrzymuje się na poziomie zbliżonym do wartime high i jest porównywalny do września. W międzyczasie inni kluczowi producenci z regionu Zatoki Perskiej również wracają z eksportem do poziomów sprzed konfliktu, a oczekiwania dotyczące ograniczenia podaży stopniowo słabną.

Poprawa podaży przełożyła się bezpośrednio na ceny spot. Różnica cenowa między ropą Oman a Dubaj, która odzwierciedla siłę rynku spot na obszarze Zatoki, na początku miesiąca spadła do najniższego poziomu od lipca, osiągając we wtorek około 6 dolarów za baryłkę – w porównaniu z blisko 34 dolarami we wrześniu, co oznacza ponad 80% miesięczny spadek.

Przywrócenie działania rurociągu East-West kluczem do zniesienia wąskich gardeł dostawczych

Siła eksportowa Arabii Saudyjskiej opiera się na ponownym uruchomieniu rurociągu East-West, który wcześniej został wstrzymany po ataku, przez co eksport był całkowicie uzależniony od tras wschodnich przez Cieśninę Ormuz.

Po wznowieniu działania rurociągu Arabia Saudyjska ponownie uruchomiła port Yanbu nad Morzem Czerwonym, co umożliwiło jednoczesne korzystanie z dwóch kanałów eksportowych – utrzymując wysokie tempo eksportu i ograniczając skutki ataków ze strony Houthi z Jemenu.

Zgodnie z danymi od Vortexa, eksport w kierunku Morza Czerwonego (głównie port Yanbu) w październiku osiągnął 2,5 mln baryłek dziennie, powyżej 2,4 mln we wrześniu; eksport przez Zatokę Perską wyniósł 4 mln baryłek dziennie, lekko spadając z 4,2 mln baryłek we wrześniu z powodu okresowych ataków na tę trasę.

Łącznie, według Vortexa, październikowy średni dzienny eksport Arabii Saudyjskiej wyniósł około 6,5 mln baryłek, pozostając praktycznie na tym samym poziomie co 6,6 mln baryłek we wrześniu.

Jednakże dane z różnych źródeł różnią się znacząco. Tankertrackers.com szacuje eksport od początku października na około 6,99 mln baryłek dziennie, blisko poziomu sprzed konfliktu; Kpler natomiast wylicza 5,4 mln baryłek, mniej niż we wrześniu.

Różnice te wynikają głównie z faktu, że wiele tankowców zaczęło wyłączać transpondery satelitarne w celu uniknięcia ryzyka ataków, co utrudnia monitoring. Ta luka informacyjna stanowi wyzwanie dla traderów i inwestorów próbujących ocenić faktyczną sytuację podażową w regionie.

Kupujący wracają do portu Yanbu, europejski rynek spot stopniowo równoważy niedobory

Otworzenie kanałów eksportowych idzie w parze z aktywnym zabieganiem przez Saudi Aramco o powrót kupujących do portu Yanbu.

Według informacji uzyskanych przez Bloomberg, od listopada Aramco zażądało od części azjatyckich klientów wznowienia odbiorów ropy z Yanbu – po trzymiesięcznej przerwie, podczas której korzystali oni z tankowców przerzutowych i rurociągów przez egipskie porty na Morzu Śródziemnym, unikając zagrożeń na Morzu Czerwonym spowodowanych przez Houthi.

Na rynku europejskim, jak donosił wcześniej Bloomberg, Aramco poinformowało europejskich kontrahentów, którym wcześniej anulowano kontrakty, że mogą konkurować o dostawy spotowe na bieżący i następny miesiąc, by uzupełnić wcześniejsze braki.

Jednocześnie, Arabia Saudyjska poinformowała OPEC, że we wrześniu zwiększyła produkcję o jedną trzecią, do ponad 8,3 mln baryłek dziennie – poziomu notowanego w czasie konfliktu. Krajowe rafinerie zwykle zużywają około 3 mln baryłek dziennie, ale rafineria Jazan (zdolność przerobowa 400 tys. baryłek dziennie) pozostaje zamknięta po atakach Houthi.

Podaż z całej Zatoki Perskiej stopniowo wraca na właściwe tory

Poza Arabią Saudyjską, sytuacja eksportowa innych głównych producentów w regionie również się normalizuje.

Kuwejt, całkowicie uzależniony od eksportu przez Cieśninę Ormuz, według kierownictwa tamtejszych firm powrócił do poziomów sprzed konfliktu; eksport Iraku w zeszłym miesiącu był również blisko poziomu przedwojennego; ZEA odnotowały rekordową produkcję podczas tranzytu tankowców przez Ormuz, jak podaje Międzynarodowa Agencja Energetyczna.

Kilka kierunków poprawy podaży jednocześnie zredukowało premie ryzyka na rynku spot na Bliskim Wschodzie. Różnica cen między Oman a Dubaj spadła z niemal 34 dolarów na baryłkę we wrześniu do około 6 dolarów w tym tygodniu, pokazując, że wcześniejsze obawy o podaż z Zatoki Perskiej wyraźnie osłabły.

Jednak sytuacja w regionie nie jest całkowicie stabilna. Ataki Houthi na saudyjskie lotniska i infrastruktury naftowo-gazowe trwają, przy czym ostatnie ataki realnie wpłynęły na funkcjonowanie dzielnicy finansowej w Rijadzie oraz wywarły dodatkową presję na całą gospodarkę kraju. Spadek przejrzystości w śledzeniu transportów ropy utrzymuje na rynku niepewność co do rzeczywistych wolumenów dostaw.

Dla Arabii Saudyjskiej kluczowym wyzwaniem pozostaje jednoczesne utrzymanie wysokich dochodów z ropy i wolumenu eksportu w warunkach wojny.