Eli Lilly đầu tư lợi nhuận từ mảng thuốc giảm cân, xây dựng “cửa hàng ứng dụng nghiên cứu” dành cho các nhà khoa học

Nguồn: Toàn cầu Thị trường Phát Sóng

Để tránh rủi ro kinh doanh do thuốc giảm cân bán chạy của mình sắp hết hạn bằng sáng chế, tập đoàn dược phẩm này đang đầu tư lượng tiền mặt dồi dào vào nhiều mô hình phát triển thuốc mới chưa được thị trường kiểm chứng, trong đó có một nền tảng tích hợp công cụ AI dành cho các nhà nghiên cứu sinh học, tương tự như cửa hàng ứng dụng của Apple.

Tập đoàn dược phẩm có trụ sở tại Indianapolis này, vào năm ngoái đã tự xây dựng trung tâm dữ liệu, mua sắm 1.016 con chip tính toán hiệu năng cao thế hệ mới của Nvidia thuộc kiến trúc Blackwell, mạnh mẽ mở rộng vào đường đua nghiên cứu phát triển thuốc sử dụng trí tuệ nhân tạo.

Giám đốc điều hành của Eli Lilly, Dave Ricks, chia sẻ với truyền thông Anh phỏng vấn rằng, khoản đầu tư năng lực tính toán này song hành cùng một kế hoạch hợp tác hoàn toàn mới: Hợp tác với khoảng 100 công ty công nghệ sinh học nhỏ và vừa, cho phép họ truy cập các mô hình AI phát triển thuốc của Lilly, đổi lại là chia sẻ dữ liệu thí nghiệm của từng doanh nghiệp.

Anh thừa nhận rằng, nghiên cứu phát triển thuốc mới dựa trên trí tuệ nhân tạo hiện vẫn đang ở giai đoạn sơ khai, nhưng dự án này định vị như một “cửa hàng ứng dụng” của lĩnh vực nghiên cứu sinh học, lấy cảm hứng từ mô hình bùng nổ trong ngành phát triển phần mềm mà Apple App Store từng thúc đẩy.

“Nhiều nhà sáng lập trong lĩnh vực AI khi phát biểu thường tuyên bố 'chỉ cần máy tính là có thể phát triển ra thuốc mới', tôi cho rằng điều này chưa thực tế vào thời điểm hiện tại,” anh nói, “nhưng chúng tôi dĩ nhiên vẫn sẽ không ngừng đầu tư vào những công nghệ tiên tiến này.”

Sản phẩm giảm cân là động lực tăng trưởng doanh thu cốt lõi của Lilly, các sản phẩm tiêu biểu bao gồm dung dịch tiêm Tirzepatide và viên uống giảm cân Orforglipron. Lợi nhuận quý đầu năm của công ty tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ, lợi nhuận mỗi cổ phiếu vọt lên 8,26 USD.

Đến cuối năm 2025, tổng tiền mặt và tài sản có tính thanh khoản cao mà Lilly nắm giữ đạt 7,3 tỷ USD, tăng 121% so với cùng kỳ. Với nguồn lực tài chính dồi dào, Lilly có thể mạnh dạn đẩy mạnh đa dạng hóa hoạt động kinh doanh, ứng phó với thách thức các loại thuốc giảm cân chủ lực sẽ lần lượt hết hạn bằng sáng chế từ những năm 2030.

Đã có nhiều doanh nghiệp công nghệ sinh học tham gia nền tảng AI hợp tác phát triển thuốc của Lilly, trong đó Charles River Laboratories tuần trước đã chính thức thông báo tham gia hợp tác này.

Ông Ricks cho biết: “Hệ thống này sử dụng kiến trúc mô hình hóa hợp tác mã nguồn mở, doanh nghiệp dùng tài nguyên nền tảng phải chia sẻ dữ liệu của mình, toàn bộ dữ liệu đều sẽ được ẩn danh. Các nhà nghiên cứu nội bộ của chúng tôi cũng dùng những mô hình này để thuật toán được liên tục cải thiện tối ưu.”

Năm nay cũng là kỷ niệm 150 năm thành lập của tập đoàn dược phẩm này. Lilly cho biết, công ty đã ký khoảng 20 thỏa thuận cấp phép công nghệ trí tuệ nhân tạo của bên thứ ba. Theo dữ liệu từ UBS, đến tháng 5 năm nay, số lượng thỏa thuận này đứng đầu ngành dược toàn cầu.

Tháng 3 năm nay, Lilly còn ký hợp tác trị giá 2 tỷ USD với công ty phát triển thuốc mới bằng AI là Insilico Medicine. Nếu hai bên phát triển thành công và xin cấp phép ra thị trường một loại thuốc nhắm trúng đích GLP-1, Lilly sẽ có quyền bán độc quyền sản phẩm này.

Ông Ricks nói thêm, trung tâm nghiên cứu phát triển AI này không mở cửa cho mọi tổ chức, một phòng LAB trí tuệ nhân tạo có trụ sở tại Nga sẽ không được quyền truy cập nền tảng.

Dù con đường kỹ thuật ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào nghiên cứu phát triển thuốc mới vẫn chưa được kiểm chứng đầy đủ, Lilly vẫn liên tục gia tăng đầu tư, cho thấy các tập đoàn dược phẩm cảnh giác cao với nguy cơ các doanh nghiệp công nghệ bước chân vào lĩnh vực này và trở thành đối thủ cạnh tranh trong tương lai.