Giảm mạnh 10% trong một tuần, lao dốc liên tiếp ba tuần, rút lui 20% so với đỉnh! “Người dẫn đầu thị trường tăng trưởng AI” trải qua “một trong những đợt bán tháo động lượng lớn nhất lịch sử”

Cổ phiếu bán dẫn Mỹ vừa trải qua tuần giảm mạnh nhất trong hơn một năm, chỉ số Philadelphia Semiconductor Index đã giảm hơn 20% so với đỉnh tháng 6, chính thức bước vào thị trường gấu kỹ thuật. Đợt bán tháo này được Christian Mueller-Glissmann, Giám đốc Nghiên cứu Phân bổ Tài sản của Goldman Sachs, mô tả là "một trong những lần bán tháo theo chiến lược động lượng lớn nhất từng được ghi nhận".

Chỉ số Philadelphia Semiconductor Index đã giảm gần 10% trong tuần này, đánh dấu mức giảm tuần lớn nhất kể từ cú sốc thuế quan của Trump vào tháng 4/2025. Vào thứ Sáu, chỉ số này tiếp tục giảm 1,6%, chỉ số Nasdaq Composite cùng ngày giảm 1,4%, chỉ số S&P 500 giảm 1%. Đợt bán tháo này đã khiến vốn hóa thị trường của các cổ phiếu chip và lưu trữ bốc hơi hàng chục tỷ USD.

Lõi của biến động này nằm ở việc các quỹ phòng hộ và các quỹ tương hỗ đồng loạt đóng vị thế cho giao dịch cặp "mua bán dẫn, bán khống các nhà cung cấp đám mây siêu quy mô" vốn là giao dịch hot nhất năm qua. Khi xu hướng thị trường đảo chiều, điểm yếu nội tại của chiến lược động lượng bị phơi bày, những cổ phiếu tăng mạnh nhất trước đây lại trở thành tâm điểm bán tháo.

Chiến lược động lượng đồng loạt sụp đổ, "rung lắc" kéo dài ba tuần

Động lực chính của đợt giảm lần này không phải do thay đổi cơ bản, mà xuất phát từ việc đóng các vị thế động lượng có hệ thống.

Mueller-Glissmann cho biết, một giao dịch phổ biến trong các quỹ phòng hộ và quỹ tương hỗ năm nay là vừa mua cổ phiếu bán dẫn vừa bán khống các nhà cung cấp "siêu quy mô" đám mây. “Câu chuyện về bán dẫn được chấp nhận rộng rãi… Đối với các dòng tiền nhanh và quỹ tương hỗ, đây có thể là một giao dịch gây đau đớn vào lúc này.”

Chỉ số của Bloomberg theo dõi hiệu suất chiến lược động lượng đã giảm tổng cộng 13% kể từ khi đà tăng của nhóm cổ phiếu công nghệ đạt đỉnh vào tháng 6, và đang trên đà ghi nhận mức giảm tháng tệ nhất kể từ khi chỉ số này ra đời năm 2007 – trong khi chỉ mới tháng 6 năm nay, chỉ số vừa đạt mức tăng hàng tháng tốt nhất từ trước tới nay.

Giao dịch động lượng rất được ưa chuộng trong giới quỹ phòng hộ, với logic đặt cược các cổ phiếu mạnh sẽ tiếp tục tăng. Tuy nhiên, khi xu hướng thị trường thay đổi, các chiến lược này có thể phải đối mặt với nguy cơ "dẫm đạp" đồng loạt.

Báo cáo tài chính mạnh không cứu được niềm tin, kỳ vọng chi tiêu vốn gây lo ngại

Đáng chú ý, đợt bán tháo tuần này diễn ra sau khi cả ASML và TSMC đều công bố báo cáo tài chính ấn tượng, cho thấy tâm lý thị trường đã vượt qua cả logic cơ bản.

Michael Zigmont, Đồng Giám đốc Giao dịch tại Visdom Investment Group cho biết, thị trường bất an trước tuyên bố của TSMC về việc sẽ tăng chi tiêu vốn trong vài năm tới, gây lo ngại về khả năng đầu tư quá mức vào ngành. “Bài học là, kể cả kết quả kinh doanh xuất sắc hay triển vọng lạc quan, nhà đầu tư vẫn có thể không hài lòng với hiện trạng… Có thể nhà đầu tư chỉ đang tìm lý do để bán ra một số cổ phiếu.” TSMC giảm 7% chỉ trong một phiên thứ Sáu.

Max Kettner, Chiến lược gia Đa tài sản trưởng của HSBC cảnh báo, nếu dự báo lợi nhuận cao của các doanh nghiệp chip không thành hiện thực, làn sóng "đóng vị thế đau đớn" ở chiến lược động lượng có thể kéo dài. “Kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận của cổ phiếu ngành bán dẫn vẫn cực kỳ tích cực, trong khi ngược lại, trường hợp của ‘Bảy ông lớn công nghệ’ thì hoàn toàn khác.”

Bán tháo lan rộng toàn cầu, cổ phiếu công nghệ châu Á bị ảnh hưởng nặng nề

Làn sóng bán tháo lần này đã vượt qua biên giới, với cổ phiếu công nghệ châu Á bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Chỉ số Nikkei 225 của Nhật giảm mạnh 4% vào thứ Sáu, cổ phiếu của hãng sản xuất chip Kioxia giảm hơn 16% trong một ngày, giảm một nửa so với đỉnh tháng 6. Hao Hong, Giám đốc Đầu tư của Lotus Asset Management đổ lỗi cho việc bán tháo của các quỹ định lượng, xem đây là một “vụ sụp đổ động lượng”.

Tại thị trường trong nước, các start-up AI như Z.ai và MiniMax lần lượt giảm 28.5% và 15.6%, nguyên nhân xuất phát từ việc đối thủ Moonlight phát hành một mô hình ngôn ngữ lớn có năng lực tiệm cận các phòng thí nghiệm hàng đầu của Mỹ như Anthropic.

Tại châu Âu, chỉ số Stoxx Europe 600 giảm 0,3%, ASML – nhà sản xuất thiết bị chế tạo chip lớn nhất thế giới – giảm gần 4%. SpaceX thuộc sở hữu của Musk giảm 5%, giá cổ phiếu đã nằm dưới giá phát hành IPO tháng trước.

Xét ở cấp độ từng mã, các doanh nghiệp sản xuất chip nhớ chịu tác động mạnh nhất. Micron và SanDisk cùng một số doanh nghiệp chip nhớ khác đã được chỉ ra là nhóm chịu tác động nặng nhất từ đợt "đảo chiều động lượng", trong khi trước đó, chính nhóm cổ phiếu giàu biến động này đã thu hút mạnh mẽ dòng tiền theo xu hướng.