Nhật Bản can thiệp vào thị trường ngoại hối để "rút máu"? Lượng trái phiếu Mỹ do các nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ vào tháng 7 giảm xuống mức thấp nhất trong chín tháng, lượng nắm giữ của Trung Quốc đạt mức thấp nhất kể từ năm 2008.

Theo dữ liệu chính thức của Mỹ, vào tháng 7 năm nay, quy mô nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ của các nhà đầu tư nước ngoài đã giảm xuống mức thấp nhất trong chín tháng, trùng hợp với thời điểm Nhật Bản – "chủ nợ" nước ngoài lớn nhất của Mỹ – can thiệp vào thị trường ngoại hối để hỗ trợ đồng yên.

Theo báo cáo luồng vốn quốc tế (TIC) được Bộ Tài chính Mỹ công bố theo giờ miền Đông vào thứ Tư, ngày 16 tháng 9, quy mô nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ của các nhà đầu tư nước ngoài trong tháng 7 tiếp tục giảm hai tháng liên tiếp, giảm 50,4 tỷ đô la Mỹ so với tháng 6, xuống còn 9,25 nghìn tỷ đô la Mỹ – mức thấp nhất kể từ tháng 10 năm 2025.

Báo cáo TIC cho thấy, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến quy mô nắm giữ trái phiếu Mỹ ở nước ngoài giảm trong tháng 7 là do Pháp và Canada cắt giảm. Nhật Bản và Trung Quốc đại lục cũng tiếp tục bán ra. Trong khi đó, vào cuối tháng 7, Nhật Bản từng phối hợp với Mỹ can thiệp vào thị trường ngoại hối để mua vào đồng yên, khiến thị trường một lần nữa quan tâm: Việc Nhật Bản sử dụng dự trữ ngoại hối để hỗ trợ đồng tiền của mình liệu có tiếp tục tác động lên phân bổ trái phiếu Mỹ của nước này, đồng thời gây thêm áp lực cho thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ hay không.

Quy mô nắm giữ trái phiếu Mỹ của Nhật Bản giảm liên tiếp ba tháng, lại chạm đáy mới hơn một năm

Báo cáo TIC cho biết, quy mô nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ của Nhật Bản trong tháng 7 đã giảm 12,8 tỷ đô la Mỹ so với tháng trước, xuống còn 1,1039 nghìn tỷ đô la Mỹ, liên tiếp hai tháng lập đáy mới kể từ tháng 1 năm 2025, nhưng tổng quy mô sở hữu vẫn đứng đầu trong các quốc gia và khu vực nước ngoài. Tính tới tháng 7, quy mô nắm giữ trái phiếu Mỹ của Nhật Bản đã giảm ba tháng liên tiếp.

Nhật Bản là quốc gia nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ lớn nhất thế giới, mối liên hệ giữa cơ cấu dự trữ ngoại hối của nước này với thị trường trái phiếu Mỹ luôn được thị trường quan tâm. Hoạt động bán ra trái phiếu Mỹ gần đây của Nhật Bản có trùng thời điểm với các động thái can thiệp vào thị trường ngoại hối.

Dữ liệu công bố ngày 29 tháng 5 của Bộ Tài chính Nhật Bản cho biết, trong khoảng thời gian từ ngày 28 tháng 4 đến ngày 27 tháng 5, tổng giá trị can thiệp thị trường ngoại hối của Nhật Bản đã lên tới 11,73 nghìn tỷ yên. Các chuyên gia phân tích cho rằng, hoạt động mua vào đồng yên này nhiều khả năng liên quan đến việc bán ra một số lượng trái phiếu chính phủ Mỹ nhất định.

Ngày 3 tháng 8, Bộ Tài chính Nhật Bản xác nhận rằng, vào ngày 31 tháng 7, chính phủ Nhật Bản và Bộ Tài chính Mỹ đã phối hợp thực hiện can thiệp tỷ giá, mua vào đồng yên để kiềm chế những biến động mạnh gần đây của tỷ giá đồng yên. Đây là lần đầu tiên kể từ sau trận động đất lớn ở Đông Nhật Bản năm 2011, Nhật – Mỹ phối hợp can thiệp thị trường ngoại hối và cũng là hành động liên kết cực kỳ hiếm thấy ngoài các thời kỳ khủng hoảng tài chính hay những giai đoạn đặc biệt khác.

Dữ liệu của Bộ Tài chính Nhật Bản công bố ngày 29 tháng 8 cho thấy, trong thời gian từ ngày 30 tháng 7 đến ngày 26 tháng 8, chính phủ Nhật Bản đã chi tổng cộng khoảng 15,4 nghìn tỷ yên để can thiệp vào thị trường ngoại hối, đạt mức kỷ lục về số tiền can thiệp.

Can thiệp thị trường ngoại hối yêu cầu bên Nhật phải bán ngoại tệ và mua vào đồng yên. Do dự trữ ngoại hối của Nhật Bản nắm giữ nhiều trái phiếu chính phủ Mỹ, nên thị trường rất chú trọng liệu Nhật Bản có sẽ bán trái phiếu Mỹ hoặc các tài sản bằng USD để huy động vốn cho hoạt động can thiệp này hay không.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, báo cáo TIC thống kê sự thay đổi số dư nắm giữ, bao gồm cả hoạt động mua bán thực tế lẫn biến động định giá trái phiếu. Vì thế, chỉ dựa vào báo cáo này không thể xác nhận Nhật Bản đã bán ra bao nhiêu trái phiếu Mỹ nhằm phục vụ can thiệp thị trường ngoại hối.

Trung Quốc đồng thời giảm nắm giữ, Anh ngược dòng tăng thêm 58,4 tỷ đô la Mỹ lên mức cao mới

Theo báo cáo TIC, ngoài Nhật Bản, “chủ nợ” lớn khác của Mỹ là Trung Quốc cũng tiếp tục giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ trong tháng 7.

Quy mô nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ của Trung Quốc đại lục trong tháng 7 đã giảm 15,4 tỷ đô la Mỹ so với tháng trước, xuống còn 618 tỷ đô la Mỹ, mức thấp nhất trong 18 năm kể từ 2008, đánh dấu tháng giảm thứ hai liên tiếp và là tháng giảm thứ chín trong tổng số 11 tháng gần đây, tổng quy mô sở hữu tiếp tục đứng thứ ba.

Trong khi đó, “chủ nợ” nước ngoài lớn thứ hai của Mỹ là Anh lại có diễn biến trái ngược. Số liệu nắm giữ của Anh trong tháng 7 tăng thêm 58,4 tỷ đô la Mỹ, lên tới 998,3 tỷ đô la Mỹ, vượt qua mức kỷ lục thiết lập vào tháng 5. Kể từ tháng 3 năm 2025, lần đầu tiên sau hơn hai mươi năm Anh vượt Trung Quốc, quy mô nắm giữ trái phiếu Mỹ của Anh luôn đứng thứ hai. Tháng 7 quy mô này hồi phục sau khi giảm trong tháng 6, là tháng tăng thứ sáu trong bảy tháng gần đây.

Trong nhóm mười quốc gia và khu vực nước ngoài lớn nhất nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ trong báo cáo TIC, tháng 7 chỉ có Anh, Luxembourg và Quần đảo Cayman là tăng số lượng nắm giữ, Anh tăng mạnh nhất, hai nước còn lại lần lượt tăng 7,9 tỷ đô la Mỹ và 7 tỷ đô la Mỹ. Hai vị trí giảm mạnh nhất lần lượt là Pháp (đứng thứ chín) giảm 41,5 tỷ đô la Mỹ và Canada (đứng thứ bảy) giảm 33,3 tỷ đô la Mỹ.

Bỉ – nước đứng thứ tư về tổng quy mô sở hữu – giảm 11,8 tỷ đô la Mỹ trong tháng 7, xuống còn 470,7 tỷ đô la Mỹ. Các chuyên gia phân tích thị trường chỉ ra, nắm giữ của Bỉ có thể bao gồm các tài khoản ủy thác của Trung Quốc và các quốc gia khác, vì vậy không thể đơn giản xem biến động nắm giữ là hoạt động mua bán của nhà đầu tư bản địa Bỉ.

Nhìn tổng thể, việc quy mô nắm giữ trái phiếu Mỹ ở nước ngoài giảm trong tháng 7 không chỉ do riêng Nhật Bản. Pháp, Canada cùng các nước khác giảm sở hữu, cũng như biến động giá trái phiếu, đều tác động đến tổng quy mô này.

Nắm giữ trái phiếu Mỹ ở nước ngoài liên tục giảm, thị trường vẫn chú ý tới lạm phát và thâm hụt ngân sách

Xét về xu hướng tổng thể, quy mô nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ của nhà đầu tư nước ngoài đã giảm từ mức cao đầu năm.

Trước đó, báo cáo TIC tháng 6 do Bộ Tài chính Mỹ công bố cho thấy, quy mô nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ của nhà đầu tư nước ngoài giảm 72,1 tỷ đô la Mỹ so với tháng trước, còn khoảng 9,3 nghìn tỷ đô la Mỹ, mức giảm tháng lớn nhất kể từ tháng 3. Vào tháng 5, quy mô nắm giữ trái phiếu Mỹ ở nước ngoài đạt khoảng 9,37 nghìn tỷ đô la Mỹ, chỉ sau kỷ lục lịch sử khoảng 9,49 nghìn tỷ đô la Mỹ được xác lập vào tháng 2.

Tháng 7, quy mô nắm giữ ở nước ngoài tiếp tục giảm 50,4 tỷ đô la Mỹ, xuống 9,25 nghìn tỷ đô la Mỹ, điều này tiếp tục giảm mạnh so với mức cao đầu năm.

Bloomberg cho biết, chỉ số trái phiếu Mỹ Bloomberg giảm hơn 1% trong tháng 7. Thời điểm đó, nhà đầu tư lo ngại chiến tranh Iran làm tăng nguy cơ lạm phát, đồng thời tiếp tục chú ý đến vấn đề thâm hụt ngân sách của Mỹ.

Việc các nhà đầu tư nước ngoài cắt giảm quy mô nắm giữ có thể đồng nghĩa với nhu cầu trái phiếu Mỹ đối mặt với áp lực, nhưng số dư nắm giữ không phản ánh trực tiếp quy mô bán ròng thực tế. Đặc biệt khi giá trái phiếu giảm, dù nhà đầu tư không bán ra ồ ạt thì giá trị danh mục nắm giữ cũng có thể giảm theo.

Đối với thị trường trái phiếu Mỹ, áp lực bán tiềm tàng từ hoạt động can thiệp thị trường ngoại hối của Nhật Bản đan xen với thâm hụt ngân sách, rủi ro lạm phát và thay đổi nhu cầu nước ngoài. Những điều cần quan sát ở giai đoạn tiếp theo không chỉ là liệu quy mô nắm giữ trái phiếu Mỹ của Nhật Bản có tiếp tục giảm hay không, mà còn là cách Nhật Bản huy động vốn cho các đợt can thiệp ngoại hối tiếp theo, cũng như các thay đổi trong phân bổ của các nhà đầu tư nước ngoài lớn khác.