Kỳ vọng sáp nhập với SpaceX (SPCX.US) tiếp tục tăng nhiệt, tỷ lệ Wall Street dự đoán giảm giá đối với Tesla (TSLA.US) đạt mức thấp nhất trong hơn 11 năm.

VietnamFinace APP nhận được tin, khi thương vụ hợp nhất tiềm năng giữa Tesla (TSLA.US) và SpaceX (SPCX.US) ngày càng tiến gần hiện thực, các nhà phân tích phố Wall nhanh chóng chuyển sang ủng hộ hãng sản xuất xe điện này. Số liệu cho thấy tỷ lệ nhà phân tích đưa ra đánh giá bán đối với Tesla đã giảm xuống mức thấp nhất trong hơn 11 năm qua, thị trường kỳ vọng mạnh mẽ thương vụ hợp nhất giữa hai công ty này sẽ nâng cao định giá.

Tuần trước, BNP Paribas và CLSA lần lượt rút đánh giá bán cho Tesla, nâng cấp đánh giá lên “trung lập” và “nắm giữ”. Barclays vào thứ Hai cũng gia nhập phe lạc quan, nâng cấp đánh giá của Tesla từ mức tương đương “nắm giữ” lên mức tương đương “mua”. Được thúc đẩy bởi tâm lý lạc quan của thị trường, giá cổ phiếu Tesla tăng 5,2% vào thứ Hai.

Nhà phân tích của Barclays, Dan Levy, cho biết trong báo cáo nghiên cứu: “Thương vụ hợp nhất được thị trường kỳ vọng hiện đã trở thành một trong những logic chính thúc đẩy sự lạc quan với Tesla, vì nó mang lại tiềm năng tăng giá cho cổ phiếu.”

Kỳ vọng hợp nhất giữa Tesla và SpaceX gần đây rõ ràng tăng nhiệt. Vào tối thứ Ba tuần trước, Musk cho biết hai hội đồng quản trị của hai công ty đã thành lập các ủy ban đặc biệt để nghiên cứu lợi ích của thương vụ tiềm năng này. Thực tế, kể từ khi SpaceX lên sàn vào tháng 6 năm nay, phố Wall luôn chú ý sát sao khả năng hợp nhất giữa hai doanh nghiệp cốt lõi thuộc Musk. Khi cả hai chính thức khởi động đánh giá tính khả thi của thương vụ, thị trường bắt đầu tích cực đưa tiềm năng hợp nhất vào mô hình định giá Tesla.

Nhà phân tích của BNP Paribas, James Picariello, chỉ ra rằng thương vụ hợp nhất tiềm năng hiện đã trở thành yếu tố hàng đầu ảnh hưởng đến định giá của Tesla. Mặc dù ông vẫn thận trọng với tốc độ tiêu tiền mặt của Tesla và tiến độ phát triển mảng AI, nhưng xét đến khả năng SpaceX mua Tesla tăng lên, ông nâng mạnh giá mục tiêu của Tesla từ 266 USD lên 420 USD. Picariello nhấn mạnh, lần điều chỉnh giá mục tiêu này hoàn toàn dựa trên khả năng SpaceX mua Tesla gia tăng, chứ không phải do cải thiện nền tảng kinh doanh hiện tại của Tesla.

Chiến lược gia của Zacks Investment Research, Andrew Rocco, cho biết nếu hai doanh nghiệp quyết định thúc đẩy hợp nhất, các ủy ban đặc biệt độc lập vẫn cần đàm phán điều khoản giao dịch và đảm bảo phù hợp lợi ích cổ đông của mỗi bên. Ông ước tính, giả sử thương vụ mua lại bao gồm mức premium 25%, giá trị tiềm năng của cổ phiếu Tesla có thể đạt khoảng 500 USD mỗi cổ.

Sự thay đổi trong xếp hạng của các nhà phân tích phố Wall cũng phản ánh tâm lý thị trường đang biến động. Theo số liệu, trong số 60 nhà phân tích theo dõi Tesla hiện tại, chỉ có 5 người đưa ra xếp hạng bán, tỷ lệ khoảng 8,3%, đạt mức thấp nhất kể từ đầu năm 2015. Ngược lại, ngày 1 tháng 1 năm nay, trong số 71 nhà phân tích vẫn có 15 người xếp hạng bán, tỷ lệ khoảng 21,1%.

Tuy nhiên, lưu ý rằng dù tỷ lệ nhà phân tích bi quan với Tesla giảm liên tục trong năm nay, tỷ lệ nhà phân tích lạc quan rõ ràng không tăng tương ứng. Điều này cho thấy một số nhà phân tích chủ yếu chuyển từ vị trí bi quan sang quan sát, chứ không thực sự chuyển sang lạc quan hoàn toàn.

Theo diễn biến giá cổ phiếu, Tesla từ đầu năm vẫn tụt hậu so với thị trường. Đến thứ Hai, giá cổ phiếu Tesla đã giảm khoảng 13% trong năm, trong khi chỉ số S&P 500 tăng khoảng 12% cùng kỳ.

Các nhà phân tích chỉ ra rằng Tesla lâu nay đặt ra mục tiêu tham vọng về công nghệ và thương mại hóa, nhưng một số dự án thường tiến triển chậm hơn cam kết trước đó, khiến nhà đầu tư khó xác định khi nào mảng AI của họ có thể thực sự chuyển hóa thành lợi nhuận đáng kể.

Ngay cả khi chưa tính đến thương vụ hợp nhất tiềm năng, Tesla tự thân cũng đang bước vào giai đoạn chuyển đổi chiến lược quan trọng. Musk đang nỗ lực thúc đẩy Tesla chuyển từ nhà sản xuất xe điện truyền thống trở thành doanh nghiệp dẫn đầu lĩnh vực AI thực thể, tập trung phát triển taxi tự lái Robotaxi, robot hình người cùng các công nghệ AI liên quan.

Song song đó, SpaceX cũng đẩy mạnh bố trí mảng AI. Đầu năm nay, SpaceX đã tích hợp công ty AI xAI thuộc Musk vào danh mục kinh doanh, và hợp tác với Tesla trong dự án chế tạo chip Terafab cũng như các dự án kỹ thuật đặc biệt khác như Roadster thế hệ mới.

Thị trường cho rằng nếu Tesla và SpaceX cuối cùng hợp nhất, sẽ tạo ra một tập đoàn công nghệ trải rộng từ xe điện, tự lái, robot, vũ trụ, truyền thông vệ tinh đến hạ tầng AI.

Theo ước tính liên quan, giá trị doanh nghiệp sau hợp nhất có thể đạt khoảng 3,6 nghìn tỷ USD, hình thành một tập đoàn AI khổng lồ do Musk lãnh đạo. Tuy nhiên, liệu thương vụ có diễn ra cuối cùng hay không, cấu trúc giao dịch, định giá và lợi ích cổ đông có được điều chỉnh hợp lý hay không hiện vẫn còn bất định.

Về cơ bản, Tesla công bố lợi nhuận quý III tuần trước vượt dự báo của phố Wall, nhưng công ty hạ dự báo chi tiêu năm 2026, khiến một số nhà đầu tư nghi ngờ liệu mức đầu tư cho chiến lược AI có đủ mạnh, giá cổ phiếu vì thế biến động.

Dù vậy, nhà phân tích Levy của Barclays cho rằng báo cáo tài chính mới nhất của Tesla vẫn nêu bật nhiều điểm tích cực, đặc biệt là tiến triển của mảng xe ô tô lõi và Robotaxi, có thể tạo nền tảng cho giá cổ phiếu.

Với việc thương vụ hợp nhất tiềm năng trở thành nhân tố mới thúc đẩy định giá, logic đầu tư vào Tesla trên phố Wall đang thay đổi. Thay vì chỉ tập trung vào doanh số và biên lợi nhuận xe điện, nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến khả năng phối hợp giữa Tesla và SpaceX ở các lĩnh vực AI, chip, robot và công nghệ hàng không vũ trụ.

Trước khi thương vụ chính thức được ký kết, việc Tesla có đạt mục tiêu tăng trưởng mảng AI hay không và liệu hợp nhất tiềm năng có thật sự tạo giá trị cho cổ đông vẫn sẽ là yếu tố quyết định hiệu suất lâu dài của giá cổ phiếu.