Bu gecə ABŞ Federal Ehtiyat Sistemi qərarı: inflyasiya daha da qızışır, faiz artımı isə dayandırılır? Walsh üçün etibarlılıq testi gəlir

İnflyasiya göstəriciləri ardıcıl olaraq gözləntiləri aşsa da, ABŞ Federal Ehtiyat Sistemi (FED) bu həftə faiz dərəcələrini dəyişməyəcək kimi görünür. Bu paradoksal vəziyyət, bütün təzyiqi bu gecə keçiriləcək mətbuat konfransının üzərinə yığır — Powell bazara necə izah edəcək ki, inflasiya hədəfdən açıq şəkildə sapdığı halda faiz artırımı dayandırılır və eyni zamanda FED-in siyasət üzrə nüfuzunu zədələmirlər.

Son Reuters sorğusuna görə, 100 sorğuya cəlb olunan iqtisadçıdan 94-ü FED-in faiz dərəcələrini bu gecə 3.75%-4.00% aralığında saxlayacağını gözləyir, CME Federal Fondları üzrə fyuçers bazarında bu dəfə faiz artırımı ehtimalı təxminən 10%-dir, Goldman Sachs-ın səhmlərin volatilliyi şöbəsinin swap daxilində hesabladığı ehtimal isə cəmi 7%-ə qədər aşağıdır.

Amma inflyasiya göstəriciləri bu mövqeni dəstəkləmir: sentyabrda əsas CPI aylıq 0.3% artıb (bazar gözləntisi 0.2%), illik göstərici 2.6%-ya yüksəlib; əsas CPI-nin üç aylıq illikləşdirilmiş artımı qəfil 2.0%-dən 3.4%-ə yüksəlib. Sentyabr CPI açıqlanmasından sonra, oktyabr faiz artırımı ehtimalı qısa müddət ərzində təxminən 50%-ə qalxmışdı–bu kəskin dəyişiklik FED-in sonrakı siyasətinə bazarın dərin qeyri-müəyyənliyini əks etdirir.

Bank of America Securities bu gün Wall Street-də ən görünən dissidentdir, onların iqtisadçı komandası oktyabr faiz artırımı proqnozunu saxlayır və inflyasiya göstəricilərinin artıq kifayət qədər əsas verdiyini düşünür. Bank of America faiz strategiyaçısı Mark Cabana hesabatında xəbərdar edir ki, əgər Powell dayandırmanı seçib buna aydın izah verə bilməzsə, iyul mətbuat konfransının "göyərçin səhvi" təkrar edilə bilər: o zaman dollar və dövlət istiqrazlarının əyriləri ciddi təzyiq altında qalacaq. İnvestorlar üçün bu gecənin əsl intriqası qərarın özündə deyil, Powell-in hər bir ifadəsindədir.

Bu dəfə pauza gözləntisinə əsas olan əsas məntiq, FED-in rəsmi şəxslərinin iclaslar arası verdikləri intensiv siqnallardan gəlir. Goldman Sachs-ın ABŞ baş iqtisadçısı David Mericle-in FOMC-yə dair proqnozunda qeyd olunur ki, FOMC üzvləri arasında bir konsensus yaranıb: sıxışdırmanı "hər ikinci iclasda faiz artırmaq" ritmi ilə davam etdirmək — yəni, sentyabrda artırıldı, oktyabrda atlanır, dekabrda yenidən artırılır.

New York FED-in sədri John Williams açıq şəkildə bildirib ki, "oktyabrda təcili addıma ehtiyac yoxdur" və bu il yalnız bir faiz artırımı gözlənilir, 2027-ci ilə qədər isə əlavə sıxışdırma olmayacaq; FED sədrinin müavini Philip Jefferson isə siyasət qurucularının daha çox vaxt və dataya ehtiyacı olduğunu vurğulayıb; üzv Waller bu mövqeni belə xarakterizə edib: faiz artımı "ardıcıl iclaslarda olmağa ehtiyac yoxdur, amma ağlabatan vaxtda baş verməlidir".

FOMC iclas protokolu da eyni çərçivəni təsdiq edir: bütün 19 rəsmidən hamısı sentyabr artımını dəstəkləyib, və "əksəriyyət" bu il daha bir artımın uyğun olduğunu söyləyib. Bu o deməkdir ki, dekabr artımı kompromisin son nöqtəsidir, oktyabr isə həqiqətən heç müzakirə olunmayıb — baxmayaraq Powell özü bu ehtimalı əvvəllər heç vaxt tam istisna etməyib.

Pauza daxili birlik demək deyil. Bir sıra qurumlar bu iclasda bir neçə şahin dissident səsin olacağını gözləyir.

Rabobank və Natixis proqnozlaşdırır ki, iyulda pauzaya qarşı səs verən üç şahin üzv — Cleveland FED-in sədri Beth Hammack, Dallas FED-in sədri Lorie Logan və Minneapolis FED-in sədri Neel Kashkari — yenidən bu dəfə də artım üçün birləşəcək və 25 baza punktu fayzl artımını dəstəkləyəcəklər. JPMorgan-ın ABŞ baş iqtisadçısı Michael Feroli isə ən az iki dissident səs gözləyir (Hammack və Logan), Kashkari də iştirak edə bilər.

Şahin mövqenin arqumentləri kifayət qədərdir. Logan bildirir ki, faiz dərəcələri "daha 50 baza punkt və ya çox" artırılmalıdır; Hammack isə vurğulayır ki, "əngəl siyasət səviyyəsinə tez çatmaq lazımdır, və bu kiçik addımlarla, sürətlə edilməlidir"; Boston FED-in sədri Susan Collins (bu dəfə səs vermir) qeyd edir ki, inflyasiya hədəfi olan 2% qədər əhəmiyyətli sapmaların ehtimalı artır.

ANZ iqtisadçısı Brian Martin bu həftə Wall Street-in ən önəmli şahin səsidir, o Powell-in Jackson Hole çıxışı zamanı qoyduğu standartı xatırladır: "FOMC tam əmin olmalıdır ki, 'əsl inflyasiya aydın və kifayət qədər sürətlə hədəfə yaxınlaşır, yoxsa işimiz hələ bitməyib.'" O qeyd edir ki, sentyabr CPI bu inamı vermir, və bu dəfə faiz artırım ehtimalı bazar tərəfindən ciddi dərəcədə az qiymətləndirilib.

Bütün bazar təşkilatları pauza gözlədiyi halda, Bank of America (BofA) nadir istisna edir.

BofA faiz və valyuta araşdırma komandası FOMC proqnozunu saxlayır, və iqtisadçılar oktyabr faiz artırımı proqnozunu dəstəkləyir, düşünürlər ki, davam edən inflyasiya təzyiqi FED-in sıxışdırmanı davam etdirəcəyini tələb edir — baxmayaraq, komanda etiraf edir ki, bazar qiymətləri "seçki bitənədək gözləməyə razı olan" və inflyasiyanın aşağı olacağına ümid edən bir FED-i göstərir.

BofA araşdırma komandası qeyd edir ki, əgər FED gözlənilməz faiz artırımı edərsə, bu 2009-c ildən bəri bazar qiymətinin ən aşağı səviyyəsində (təxminən 3 baza punkt) ən böyük şahin sürpriz olacaq; tarixdə şahin sürprizlərin 90%-ində bazar qiyməti bundan yüksək olub. BofA düşünür ki, bu addım nəticəsində 2 illik ABD istiqrazlarının faizi 15-20 baza punkt sıçrayacaq və əyri kəskin düzləşəcək.

BofA 2 illik ABD istiqrazlarını açıq saxlamağa və 2s30s əyrisinin düzləşməsinə mərc edirlər. Nəticədə pauza olsa belə, komanda Powell-in mətbuat konfransı kifayət qədər dəqiq olmazsa, 2s30s əyri 5-7 baza punkt "bear steepening" göstərə bilər — bu iyul FOMC-dən sonra 12.5 baza punkt olan steepening-in yarısı qədərdir.

Goldman Sachs iqtisadçıları Wall Street-in ən "göyərçin" qurumlarından biridir; onların əsas ssenarisi odur ki, dekabrda bir dəfə daha artım olacaq və sıxışdırma dövrü bitəcək, analitiklər hesab edir ki, 2027-ci ilədək bazarda 75 baza punkt faiz artımı ehtimalı həddindən artıq agresivdir.

Goldman-ın əsas arqumenti odur ki, inflyasiyanın normadan yuxarı olması əsasən müvəqqəti mənbələrə bağlanır. David Mericle-in hesablamasına görə, tariflər, İran enerji şoku və AI ilə bağlı qiymət statistik səhvləri hal-hazırda əsas PCE-nin hədəfdən 2%-dən sapmasının bütün 1.1 punktunu izah edir. Bu amillər tədricən aradan qalxdıqca, Goldman əsas PCE-nin 2027-ci ilin sonunda təxminən 2.2%-yə düşəcəyini gözləyir.

Ancaq, San Francisco FED-in ən yeni məlumatları bu "inflyasiya özbaşına azalacaq" məntiqinə yeni çağırış yaradır.

Apollo Global Management-in baş iqtisadçısı Torsten Slok-un həmin məlumatlara istinadən bildirdiyinə görə, hazırda əsas PCE inflyasiyanın 3%-i yarı-yarıya tələblə və təkliflə bağlıdır — 2022-ci ildə isə əsasən təklif idi. Slok vurğulayır ki, faiz siyasəti tələblə bağlı inflyasiyanı soyuda bilər, amma təklif şokuna təsiri məhduddur, bu da göstərir ki, indiki yarı inflyasiyanı sadəcə gözləməklə həll etmək mümkün deyil.

Yuxarı risklərə gəlincə, Goldman xüsusi olaraq enerji qiymətlərinə diqqət çəkir. Hal-hazırda neft qiymətləri Goldman-ın öz proqnozundan yüksəkdir və bu, bazarda Yaxın Şərqdə vəziyyətin daha da pisləşəcəyi qorxusunu əks etdirir. Əgər neft qiymətləri fyuçers əyrisi ilə uyğun şəkildə hərəkət edərsə, əsas PCE inflyasiyası gələn ilin martına qədər əlavə 0.1 punkt artacaq, baş inflyasiya isə 0.4 punkt. Goldman buna görə martda faiz artırımı ehtimalını istisna etmir, amma bunu əsas ssenari kimi götürmür.

Bu iclasın nəticəsində demək olar ki, intriqa yoxdur, bazarın həqiqi diqqəti Powell-in mətbuat konfransında olacaq. İyul konfransında Powell "niyə faiz artırılmadı" sualına cavab olaraq deyir ki, datanın qərara təsiri "iki sözlə, az", və bundan sonra uzunmüddətli istiqrazlarda ilk şok dalğası baş verir.

Natixis gözləyir ki, bu "qısa mətbuat konfransı olacaq, əlavə suallar olmayacaq və dərin izah verilməyəcək"; Goldman iqtisadçıları da "matbuat konfransından ciddi yeni məlumat gözləmir". Goldman ABŞ faiz strategiya rəhbəri Will Marshall bildirir ki, əsas Powell-in inflyasiya və maliyyə şərtləri mövzularına ayırdığı vaxtın balansında olacaq: inflasiyaya çox diqqət əyrinin düzləşməsini gücləndirəcək və qısamüddətli faizləri yüksəldəcək; maliyyə şərtləri sıxışması önə çıxarsa isə əyri yenidən dik olacaq.

Michael Feroli Powell-a praktik bir danışıq ssenarisi təklif edir: "Komitə faiz artımına meyillidir, amma keçən ay artımın iqtisadiyyata təsirini izləmək üçün daha çox vaxt istəyir." Feroli isə dərhal bu məntiqin ziddiyyətini vurğulayır — bu, mahiyyətcə bir irəliyə istiqamət rəhbərliyi effektidir, amma Powell irəliyə rəhbərlik verməkdən açıq şəkildə imtina edir. Onun xəbərdarlığı maraqlıdır: orta müddətli seçkiyə bir həftədən az, qızğın inflyasiya datanı fonunda faiz dərəcələri dəyişməz qərar verilsə və kifayət qədər izah olmasa, bazar qaçınılmaz olaraq siyasətin qeyri-iqtisadi səbəblərlə idarə olunduğunu düşünəcək.

Bəyanat mətnində, Goldman gözləyir ki, FOMC Jefferson sədr müavininin son çıxışını örnək götürəcək, "Faiz dərəcələrinin hər hansı əlavə tənzimlənməsi data tendensiyalarına, perspektivdəki dəyişikliklərə və risk balansına bağlı olacaq" kimi ifadə istifadə edə bilər. Əgər Powell bunun çox irəliyə rəhbərlik olduğunu düşünürsə, başqa seçim tamamilə siyasət yolunda səssiz qalmaqdır.