Malaking Bear ng Societe Generale: Ang AI boom ay muling inilalarawan ang Asian Financial Crisis, ang nakamamatay ay ang “debt time bomb”
Nagbabala ang punong estratehista ng Société Générale na si Edwards na ang tunay na dahilan ng AI na pananabik ay hindi ang kawalan ng produktibidad, kundi kung magpapatuloy pa ba ang murang pondong pinansyal. Patuloy na tumataas ang pangmatagalang kita ng mga dayuhang treasury bonds, habang malalaking kumpanya ng AI ay malakihang naglalabas ng mga bagong utang. Daan-daang bilyong dolyar na bagong utang ang kailangang bilhin ng iisang grupo ng mamimili. Kawangis ito ng sitwasyon noong dekada 1990 sa Asya, kung kailan umasa sila sa panandaliang pag-utang ng dolyar upang mapanatili ang kaunlaran.
Nagbabala ang punong strategist ng Société Générale, Albert Edwards: Ang kasalukuyang AI investment boom ay may nakakagulat na pagkakatulad sa Asian financial crisis noong 1997—hindi dahil walang silbi ang teknolohiya, kundi dahil ang bilis ng pag-agos ng kapital ay malayo nang mas mabilis kaysa sa bilis ng pagbuti ng productivity, at sa kasaysayan, palaging creditors ang nagtatawid ng ganitong agwat, hindi mga engineer.
Sa pinakabagong edisyon ng kanyang "Global Strategy Weekly," binigyang-diin ni Edwards na ang total factor productivity (TFP), na ginagamit upang sukatin ang tunay na benepisyo ng teknolohiya, ay walang makitang pagbabago hanggang ngayon, ngunit ang global AI capital expenditure ay nagngangalit, kung saan inaasahan ng Goldman Sachs na lalampas sa $1 trilyon ang global AI investments sa 2026 pa lamang. Samantala, isiniwalat na ang annualized revenue ng OpenAI ay mas mababa ng humigit-kumulang $20 bilyon kumpara sa naunang inaasahan, na nagdulot ng pagbulusok ng Nasdaq ng mahigit 1% sa araw ding iyon, at kinastigo ang "malakas ang demand" na naratibo.
Ayon kay Edwards, ang tunay na mitsa ng krisis na ito ay kung magpapatuloy pa ba ang supply ng murang pera para suportahan ang pagpapalawak ng AI, hindi ang nakakadismayang productivity data. Ang "vigilante" ng bond market ay sunud-sunod na sinusubok ang kahinaan ng iba't ibang pamilihan—mula Japan hanggang Pransya, patuloy na lumalaganap ang bond sell-off. Sa panahong ang malalaking AI tech na kumpanya ay nagpapautang at nag-iisyu ng bonds sa malakihang halaga, kailangan nila ng mga long-duration buyers upang lunukin ang daan-daang bilyong dolyar ng bagong bonds, na kaparehong logika ng pag-asa ng Asya sa short-term US dollar loans noong 1990s upang panatilihing buhay ang boom.
TFP Data "Walang Silbi": Ang AI Boom ay Walang Productivity na Basbas
Ang panimulang babala ay nag-ugat sa isang tila boring na graph. Naglabas ng ulat ang chief economist ng Apollo, Torsten Slok, na pinamagatang "Walang Nakikitang Bakas ng AI sa Productivity Data." Ayon sa datos, ang TFP na inadjust base sa capacity utilization ay bahagyang mas mababa sa zero, at mula nagsimula ang AI capital expenditure cycle, wala itong ipinakitang senyales ng pagbilis, habang nananatiling matatag sa mga 2.5% ang year-on-year na paglago ng hourly output.
Tinukoy ni Slok na ang malakas na hourly output growth pero stagnant ang TFP ay tipikal ng "capital deepening," hindi epekto ng technological shock—ibig sabihin, kapag binigyan mo ang bawat empleyado ng bagong monitor (o $40,000 na halaga ng GPU), tataas nga ang output kada oras, pero hindi naman talaga tataas ang efficiency ng kumpanya. Ang AI boom ay malinaw na makikita sa investment data at valuations ng stocks, ngunit hindi pa nakikita sa productivity statistics, na nangangahulugang ang sinasabing return ay nananatili pang prediction lamang—hindi pa katotohanan.
Pareho ring napansin ni Michael Hartnett, strategist mula Bank of America, ang pattern na ito at nagdagdag ng isang mahalagang detalye: Ang TFP at consumer confidence index ay sobrang magkakaugnay sa loob ng nakaraang limampung taon, at ngayon, pareho silang bumababa. Nagbabala rin dati si Chicago Fed President Austan Goolsbee na ang patuloy na mababang productivity ay tiyak na maghahamon sa kasalukuyang naratibo.
Salamin ng Asya: Ang Klasikong Kabaligtarang Pustahan ni Edwards at Epekto ng Kasaysayan
Hindi ito ang unang beses na may pagdududa si Edwards sa "miracle narrative." Inalala niya, "Ang una, pinaka-malaking, at pinaka-mapanganib na contrarian call" sa buong career niya ay ang pagtutol na ang "East Asian economic miracle" ay, sa esensya, isang malaking bubble sa ekonomiya at pananalapi. Ang pundasyon ng teorya ay mula sa artikulo ni economist Paul Krugman na "Myth of Asia’s Miracle" na inilathala sa Foreign Affairs noong 1994—kung saan sinabi ni Krugman na ang mabilis na paglago sa Asya ay mula lamang sa massive na deployment ng capital at labor, hindi totoong pagtaas ng efficiency, ang nanlilimahid na TFP growth ang tunay na sumira sa bullish narrative.
Noong mga panahong iyon, marami ang hindi naniwala. Inilathala ng World Bank ang "The East Asian Miracle" noong 1993, at umabot sa "tugatog ng kayabangan at optimism" noong Agosto 1996—nang isang ulat ng World Bank ay pumuri sa "Thailand macroeconomic miracle," na mahigit sa isang taon na lang bago tuluyang magkacurrency collapse ang baht.
Biniro pa ni Edwards ang bearish framework niya noon bilang "Noddynomics," na tumanggap ng "pambubuska ng buong mercado." Sa roadshow niya sa US, ikinumpara niya ang tech bubble sa Amerika noong late 1990s sa bubble ng Thailand, na kailangan pang protektahan siya ng kanyang boss mula sa galit na kliyente. Sa huli, parehong pumutok ang dalawang bubble.
Depreciation Blackhole: Stagnante ang Net Investment Kahit Padami nang Padami ang Kapital
Ang ikalawang paratang ni Edwards ay nanggaling sa research ng dating kasamahan niyang si Rob Parenteau. Ayon kay Parenteau, malaki ang pagtaas ng total business investment dahil sa AI, pero kapag binawas ang depreciation, halos hindi gumagalaw ang net commercial investment: sa nominal terms, ang total investment ay mga 14% ng GDP, ngunit ang net investment ay naistagna sa bantayan ng 3% ng mahigit sampung taon; sa real terms naman, ang total investment ay pinakamataas sa kasaysayan sa 15.5% ng GDP, ngunit ang aktwal na netong halaga ay mga 3.5%, kapareho lang noong 2015 at 2019.
Binigyang-diin din ni Edwards na pinalalawig ng mga kumpanya ang depreciation periods ng GPU at iba pang asset, kaya'’t mas maganda ang itsura ng net investment data sa accounting, ngunit tinatakpan lang nito ang totoong mahinang economic returns. Tugma ito sa puna ni Michael Burry sa artificially extended lifespan assumptions ng GPU equipment.
Lalo pa itong nilinaw ng kalkulasyon ng Goldman Sachs. Batay sa kanilang bagong pag-aaral, kung ang anim na pinakamalaking US hyperscale cloud providers ay may zero return on invested capital (ROIC) sa AI capital expenditure, kailangan nilang kumita ng halos $920 bilyon kada taon para lang matakpan ang depreciation at operating cost.
Hinatian ng Goldman Sachs ang AI capital expenditure sa tatlong yugto: $633 bilyon mula 2023 hanggang 2025, humigit-kumulang $1.73 trilyon sa 2026 hanggang 2027, at umaabot na sa $4.14 trilyon mula 2028 hanggang 2030. Para makamit ang 15% ROIC sa pangalawang yugto ng capital expenditure, kailangan ng anim na higanteng provider na kumita ng $1.42 trilyon mula 2028 hanggang 2030.
Hindi Sumusuporta ang GDP Data: Price Effect, Hindi Output, ang AI Boom
Hindi rin nakahanap ng suporta ang mga bulls sa GDP-level data.
Binigyang-diin ni Edwards na ang kontribusyon ng US corporate fixed investment sa year-on-year GDP growth ay kulang pa sa isang percentage point, malayo sa higit 2 percentage points noong kasagsagan ng huling bahagi ng dekada 90.
Strukturally, bagaman ang nominal growth ng equipment investment ay halos 14%, ang actual growth ay "bahagya lamang umabot ng double-digit;" samantalang ang nonresidential building spending ay lumiit, nominally bumaba ng mga 3% at halos 6% naman sa real terms—even kabilang ang data center construction.
Kung kaya, tinukoy ni Edwards na ang malaking bahagi ng "AI boom" sa GDP accounting ay repleksiyon ng pagtaas ng presyo, hindi ng output. Ang dahilan: nag-uunahan ang lahat na bilhin ang parehong chips, memory, at transformer, kaya tumataas ang presyo. Ito rin ang paliwanag sa pangamba ng Federal Reserve sa inflation risk mula sa AI, hindi deflation.
Debt "Time Bomb": Kapag Nawala ang Murang Kapital, Magkakaroon ng Krisis
Sa kanyang ulat, binigyang-diin ni Edwards na ang tunay na ugat ng Asian crisis ay hindi ang nakakadismayang productivity, kundi ang biglaang pagkatigil ng daloy ng murang panlabas na kapital na nagpapalakas ng misallocation ng resources. Nagbabala siya na ganoon din ang nangyayari ngayon sa bond markets: kamakailan, nagbenta ng US Treasuries ang mga Hapon, at lumaganap ito sa Pransya, na ngayon ay patungo sa pinakamasamang dekada ng French national debt mula pa noong 1803.
Sa ganitong background, patuloy pa rin ang malalaking AI companies sa bond issuance—Broadcom, Oracle, SpaceX, at iba pa ay sumasakay na rin sa AI chip financing wave, lalong nagpapabigat sa bond market supply, at direktang nakikipagkumpitensya sa pangangailangan ng hyperscale providers ng long-duration capital buyers.
Direkta ang konklusyon ni Edwards: Hindi namatay ang Thai miracle dahil sa mababang productivity, kundi huminto ito noong mawala na ang tiwala ng creditors. Ang pinakamalaking risk ngayon sa AI boom ay maulit ang parehong script—maliban lang na nagbago ang financing tool, mula short-term US dollar loans tungo sa investment-grade bonds, private credit, at SPVs.
Maingat na idiniin ni Edwards na hindi niya sinasabi na tapos na ang AI boom, kundi nagtatanong: Sa panahon na ang tanging pwedeng patunay na hindi ito bubble ay ang statistics na ayaw makipagtulungan, bakit kaya ganito katiyak ang market consensus? Maaaring ang sagot dito ay magiging maliwanag lamang sa sandaling bumalikwas na ang kapital.
Disclaimer: Ang nilalaman ng artikulong ito ay sumasalamin lamang sa opinyon ng author at hindi kumakatawan sa platform sa anumang kapasidad. Ang artikulong ito ay hindi nilayon na magsilbi bilang isang sanggunian para sa paggawa ng mga desisyon sa investment.
Baka magustuhan mo rin
Delta Airlines (DAL.US) financial report exposes the aviation industry's "energy eats profits"! Q3 revenue hits record high but high oil prices lower profit outlook
Ang Delta Airlines ay nagkaroon ng 62% na pagtaas sa adjusted fuel expenses sa ikatlong quarter kumpara sa nakaraang taon, habang ang adjusted operating profit margin ay bumaba mula 11.1% patungo sa 9.4%. Dahil dito, ang resulta at hinaharap na outlook na ito ay nagpapakita ng kakayahang mag-operate ng airline giant sa panahon ng mataas na presyo ng langis, ngunit hindi pa naglalabas ng senyales ng muling pagpapalawak ng profit margin.
Optimistik ang Morgan Stanley sa SpaceX: Maliit ang pagtantiya sa potensyal ng “Tera’Merica”, binubuksan ng pagpapalawak ng enterprise AI at computing power ang espasyo para sa paglago
Naniniwala ang Morgan Stanley na ang growth logic ng SpaceX ay lumalawak mula sa aerospace at satellite communications patungo sa enterprise AI at computing power infrastructure. Bukod dito, ang muling pagtatayo ng advanced manufacturing sa Amerika ay maaaring magbukas ng mas malawak na pangmatagalang oportunidad. Ang commercialization ng enterprise AI at pagpapalawak ng computing power ay nagbibigay ng direkta at malakas na suporta sa paglago, habang ang “Tera’Merica” na sumisimbolo sa oportunidad sa manufacturing industry ay nagdadala ng karagdagang pangmatagalang growth potential para sa kumpanya.
Binaba ng Delta Airlines ang inaasahang kita dahil sa pagtaas ng gastos sa gasolina na mas mataas kaysa sa pagtaas ng presyo ng tiket
Dahil sa pagtaas ng gastusin sa gasolina ng $6 bilyon, binaba ng Delta Airlines ang taunang inaasahang kita. Malaking taas sa presyo ng tiket ang sumusubok sa kakayahan ng mga pasahero na magbayad. Inaasahan ng negosyo sa refinery na kikita ng $700 milyon, na makakatulong upang maipahupa ang epekto ng pagtaas ng presyo ng gasolina. Noong Oktubre 9, iniulat ng Reuters Chicago na binaba ng Delta Airlines ang panggitnang taunang kita nila ng halos isang-kapat dahil sa pagsirit ng presyo ng gasolina na nakansela ang positibong epekto ng malakas na demand sa paglalakbay at mataas na presyo ng tiket. Itinatampok nito ang hamon sa mga airline ng US: Kung patuloy na mataas ang presyo ng gasolina, handa pa bang tiisin ng mga pasahero ang mas mataas pang presyo ng tiket? Malaki na ang tinaas ng presyo ngayong taon, at ayon sa mga analyst, posibleng subukin pa ng karagdagang taas ang kagustuhan ng mga pasahero na gumastos. Inaasahan ng Delta, na nakabase sa Atlanta, na tataas ng humigit-kumulang $6 bilyon ang kanilang taunang gastos sa gasolina kumpara noong nakaraang taon. Sa ikatlong quarter, tumaas ng 62% ang gastos nila sa gasolina, umabot sa $4.1 bilyon—mahigit $500 milyon na mas mataas sa inaasahan noong Hulyo. Sinabi ni CFO Erik Snell na "puro problema ito sa gasolina" at tumaas ang presyo ng krudo at ng jet fuel mula pa ng tag-init. Ngayon, inaasahan ng Delta na ang taunang adjusted earnings per share ay $5.10 hanggang $5.60, mas mababa kaysa sa $6.50 hanggang $7.50 na inaasahan noong Hulyo. Ayon sa datos ng London Stock Exchange Group (LSEG), ang bagong median na $5.35 ay mas mababa sa average na $5.46 na inaasahan ng mga analyst. Inaasahan din ng kumpanya na sa 2026, aabot sa $4.5 bilyon ang adjusted pre-tax earnings nila. Sa ikatlong quarter, ang adjusted earnings per share ay $1.72, bahagyang mababa sa inaasahang $1.76, at ang operating profit margin ay bumaba mula 11.1% patungong 9.4%. Ang Delta ang unang major airline na naglabas ng Q3 report; ang mga karibal tulad ng United Airlines, American Airlines, at Southwest Airlines ay maglalabas ng kani-kanilang ulat sa mga susunod na linggo. Pagtaas ng Presyo ng Tiket Ayon sa US Bureau of Transportation Statistics, sa unang walong buwan ng 2026, $42.9 bilyon ang ginastos ng US airlines sa fuel para sa regular flights, halos $13.2 bilyon na mas mataas kahit na bahagyang bumaba ang konsumo ng gasolina. Malakas ang demand at mabagal ang pagdagdag ng flights kaya naipapasa sa mga pasahero ang mas mataas na gastos. Sa una hanggang Agosto ng taon, tumaas ng halos 25% ang average na presyo ng tiket kumpara noong nakaraang taon, batay sa consumer price index ng US Bureau of Labor Statistics. Dahil patuloy na mataas ang presyo ng gasolina, at mas bibilis pa ang pagdagdag ng flight capacity sa Q4, binabantayan ng mga analyst kung makakaya pa ng airlines tulad ng Delta na itaas pa ang presyo ng tiket nang hindi bumababa ang demand sa paglalakbay. Ayon sa Deutsche Bank, posibleng bumaba muna ang porsyento ng gastos sa fuel na nababawi nila sa kita ngayong Q4 at inaasahang sa simula pa ng 2027 fully mare-recover. Ayon sa Delta, malakas pa rin ang demand. Sabi ni Snell, nasa halos 60% na ang booking para sa Q4, kaya inaasahan nila ang 20% annual revenue growth. Inaasahan ding nasa pagitan ng $1.15 hanggang $1.65 ang adjusted Q4 earnings per share, halos tugma sa expectations. Kalamangan sa Refinery May kalamangan ang Delta sa ibang major US airlines dahil pagmamay-ari nito ang refinery na malapit sa Philadelphia—na inaasahang kikita ng $700 milyon ngayong taon. “May refinery kami at ito ang nagsisilbing hedge—bagama’t bahagyang hedge lang—laban sa taas ng gasolina, at wala ng ibang may gano’n," pahayag ni Snell. Binili ng Delta ang Monroe refinery noong 2012 na kini-convert ang krudo sa jet fuel at iba pang produkto. Bagamat ang airline division ay nagbabayad pa rin ng fuel ayon sa market price, naiiwan sa kumpanya ang kita mula sa refinery. Sa tuwing malaki ang diperensya ng presyo ng krudo at ng produktong gasolina, napababa nito ang pressure sa gastos kumpara sa airlines na umaasa lang sa labas na supplier. Ngunit, depende ito sa refinery margins—kung bumaba man ang margin, posible rin silang malugi. Gayunpaman, kakayanin lang ng refinery na bahagyang bawasan ang epekto ng mataas na presyo ng gasolina. Kahit na magdadala ito ng $0.40 kada galon na kita, inaasahan ng Delta na tataas pa rin sa $4.25 kada galon ang kanilang fuel cost sa Q4 mula sa $3.61 kada galon noong Q3. Ayon kay Snell, posibleng manatiling mataas ang presyo ng gasolina sa ilang panahon. “Balang araw bababa rin ang presyo ng gasolina, pero di pa natin alam kung kailan.”
Mga presyo ng crypto
Higit pa
